اوباما «شیردال» را داد، پوتین «سپر تاریخی» را تقدیم کرد

همزمان با یک سالگی اهدای جام تاریخی «شیردال» توسط باراک اوباما به نشانه حسن نیت به حسن روحانی در جریان سفر به آمریکا برای شرکت در اجلاس سالیانه سازمان ملل، این بار در بازگشت از دومین سفر روحانی در دوران ریاست جمهوری‌اش از آمریکا، ولادیمیر پوتین با اهدای «سپر تاریخی» به رئیس‌جمهور کشورمان، ضمن ارسال پیام مشخص به ایران، از کارکرد پررنگ دیپلماسی میراث فرهنگی توسط دو ابرقدرت در مقاطع حساس پرده برداشت.

به گزارش «تابناک»، نخستین سفر دکتر حسن روحانی به نیویورک برای شرکت در اجلاس سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل، سال گذشته با رویدادها و حواشی فراوانی همراه شد که یکی از مهم‌ترین آنها ـ که نمادی از بیان حسن نیت طرف آمریکایی‌ها در مذاکره با دولت تازه ارزیابی شد ـ‌ اثری احتمالاً متعلق به غاری در شمال غربی ایران بود که پیشینه‌اش به قرن هفتم میلادی بازمی‌گشت.


«شیردال» که گفته می‌شود متعلق به دوره مادها است، در سال 2003 در گمرک نیویورک از یک قاچاقچی عتیقه کشف و توقیف شد و پیش از آنکه به ایران اهدا شود در خزانه وزارت امور خارجه نگهداری می‌شد. شیردال، موجودی افسانه‌ای است که ترکیبی از تن شیر و سر عقاب دارد. شیردال‌ها را دارای قدرت شفابخش و همچنین پاسبانی از گنجینه‌ها می‌دانسته‌اند و به همین دلیل، طرح این موجود افسانه‌ای در بسیاری از مجسمه‌ها و بناهای باستانی ایران به کار رفته‌ است.

در آن مقطع خاص که بازگشت رئیس جمهور به کشور نیز با حواشی بی‌سابقه‌ای همراه شد، برای کمرنگ کردن این اتفاق مهم حتی شایعه جعلی بودن «شیردال» مطرح شد؛ اما سرانجام این شایعه تأیید نشد و در ادامه نیز روند مذاکرات میان ایران و آمریکا در راستای پایان یافتن مناقشه هسته‌ای آنچنان پررنگ بود که اساساً این موضوع و حواشی مطرح ‌پیرامون آن به فراموشی سپرده شد، ولی در سالگرد آن سفر و در دومین سفر رئیس جمهور به نیویورک، خاطرات گذشته یادآوری شد.

روحانی پس از پایان این سفر و در مسیر بازگشت برای شرکت در اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر، راهی آستراخان روسیه شد و با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز در این سفر دیدار کرد. روسیه که به واسطه مواضعش در قبال اوکراین با تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا روبه‌رو شده، این بار استقبالی گرم‌تر از گذشته از ایران داشت و از‌‌ همان شیوه‌ای بهره برد که یک سال پیش، طرف آمریکایی به عنوان نماد حسن نیت مورد استفاده قرار داده بود.

در حاشیه دیدارهای رؤسای جمهور ایران و روسیه، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه دستور داد، کارکنان کاخ کرملینِ آستاراخان، قابی را که حاوی یک سپر رزمی بود، برای همتای ایرانی‌اش بیاورند. آن طور که اسماعیلی معاون ارتباطات نهاد ریاست جمهوری نوشته، این سپر رزمی که جنس آن از برنز و طلا است، متعلق به یکی از سربازان شاه عباس اول (قرن هفدهم) بوده و به یکی از جنگ‌های ترکیه (عثمانی) و ایران (۱۶۰۳ تا ۱۶۱۸ میلادی) مربوط می‌شود.
 
رئیس جمهور روسیه هنگام اهدای این سپر رزمی به روحانی با خنده گفته است: «ظاهرا این سپر به دست حریف افتاده، اما ایران برنده آن نبرد بود‌» تا برگی دیگر از دیپلماسی میراث فرهنگی در حد فاصل دو سفر روحانی به آمریکا رقم بخورد و البته این بار، حرکت روس‌ها بار معنایی عمیق‌تری داشته باشد. شیردال در تعابیر سیاسی دارای بار معنایی خاصی نیست، ولی سپر و اهدای آن، تعبیر مشخصی دارد و به نوعی اعلام حمایت به شمار می‌رود؛ هرچند چنین اعلام حمایت تلویحی باید به عینیه و در تحولات مهمی همچون مذاکرات هسته‌ای دیده شود.