تلاش صحیح وزارت خارجه ایران برای «بینالمللی کردن» مسأله مرزبانها
با طرح ادعاهای پیاپی از سوی گروهک تروریستی «جیش العدل» درباره سرنوشت مرزبانهای ایرانی و نیز همکاری نکردن دولت پاکستان در این زمینه، تلاشها برای آزادی سربازان وطن تاکنون بینتیجه مانده است. در این میان، نامه اخیر وزیر خارجه کشورمان به دبیر کل سازمان ملل، کاری بود که هرچند شاید در نظر اول چندان مهم به نظر نرسد، میتواند در این زمینه بسیار راهگشا باشد.
به گزارش «تابناک»، رضا نصری، حقوقدان مؤسسه عالی مطالعات بینالمللی ژنو در قالب یک یادداشت به تحلیل حقوقی نامه اخیر محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران برای بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل پرداخته و این نامه را بخشی از یک راهبرد صحیح در راستای «بینالمللی کردن» موضوع گروگان گیری مرزبانها دانسته است.
در یادداشت اختصاصی نصری برای «تابناک» آمده است:
نامهای که دکتر ظریف به دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد گروگانهای ایران نوشته، اقدام بسیار سنجیدهای است. با این کار، دکتر ظریف مسألهٔ گروگانها را عملاً از چهارچوب یک رابطهٔ دوجانبه با پاکستان و احیاناً عربستان به عرصهٔ جهانی کشانده و با جهانیسازی بحران، زمینه را برای استفاده از تمام سازوکارها و اهرمهای موجود فراهم کرده است.
متن نامه از تسلط کامل وزیر امور خارجه به ادبیات رایج در حوزه «مبارزه با تروریسم» و درک او از ضرورت ایجاد «همزبانی» با دیگر بازیگران این عرصه حکایت دارد. این همزبانی قطعاً در جهت دادن به موضعگیری کشورها و سازمانهای بینالمللی و همچنین ایجاد حساسیت در افکار عمومی کارآمد خواهد بود.
افزون بر اینها، برخی کلیدواژهها و جملاتی که دکتر ظریف در نامهاش به کار بُرده، مستقیم از متون کنوانسیونهای مربوط به تروریسم و آرای دادگاههای بینالمللی در مورد وظایف کشورها در برابر گروههای تروریستی اقتباس شده است؛ این یعنی اینکه مخاطبان نامه ـ که با چنین کلیدواژههای حقوقی و رفرنسهای دقیق به «عمل کردن» فراخوانده شدهاند ـ نمیتوانند بیتفاوت یا «بیموضع» از کنار این متن به راحتی عبور کنند.
در کل، به نظر میرسد استراتژی ایران در این پرونده همان «بینالمللیسازی» مسأله گروگانهاست و در این راستا نیز دقت و وسواس فراوانی به کار میرود. در واقع، همین که دبیرکل سازمان ملل در میان آتش اوکراین و سوریه و ونزوئلا و آزمایشهای موشکی کرهٔ شمالی ـ و در آستانهٔ آغاز یک جنگ سرد جدید ـ وقت گذاشته و نسبت به قتل یک سرباز ایرانی شخصاً بیانیه صادر کرده، نشاندهندهٔ این است که دستگاه دیپلماسی ایران، بر خلاف تبلیغاتی که میشود، جدی و موثر برای نجات گروگانها وارد عمل شده است.
بنابراین، شاید خوب باشد در راستای همین استراتژی، از ظرفیتها و اهرمهای موجود در سایر سازمانها از جمله «سازمان همکاری اسلامی» نیز استفاده شود. فراموش نکینم که «سازمان همکاری اسلامی» مبتکر کنوانسیونی به نام «کنوانسیون سازمان کنفرانس اسلامی برای مبارزه با تروریسم بینالمللی» است که پاکستان نیز متعهد به اجرای آن است. کمترین تعهد پاکستان بنا بر این کنوانسیون، «جلوگیری از استفاده از قلمرو خود برای طراحی، سازماندهی و اجرای جرایم تروریستی» است که بد نیست از تریبونهای بینالمللی به او یادآوری شود!
