مسئولان بورس؛ نگران شاخص یا نگران سهامداران؟!
در نهایت همه ساز و کار هایی که مسئولان بورس تهران برای فرار از افت
شاخص بورس به آن ها چنگ زندند از جمله محدود کردن سیستم عرضه و تقاضا و متوقف کردن
نماد پتروشیمی ها نیز نتوانست منجر به بروز واقعیت های نهادینه شده در پس بازار
سرمایه تهران شود و افت شاخص همچنان حکایت از آن دارد که مسئولان بورس نمیخواهند
یا نمیتوانند مشکل اساسی بورس را هدف گیری کنند.
به گزارش «تابناک» وضعیت بورس تهران و افت مجدد شاخص بازار سرمایه در هفته جاری و تا کنون مجددا نشان داد که بورس تهران از مشکلات ساختاری رنج میبرد و در عین حال مسئولان بورس تهران تمایل چندانی به نشان دادن و هدف گرفتن این مشکلات ندارند.
جالب آنکه افت شاخص و ادامه روند نزولی آن در هفته جاری در حالی اتفاق می افتد که از چندی پیش مسئولان بازار سرمایه به روشهای همیشگی و مسکن وار در پی جلوگیری از این موضوع بودند و با به کار بردن روشهای غیر متعارفی از جمله ایجاد محدودیت در مکانیزم عرضه و تقاضا و متوقف کردن نماد پتروشیمی ها سعی بر آن داشتند که شاخص بازار را همچنان در کانال 80 هزار واحدی نگاه دارند.
اما همه اینها نتوانست منجر به آن شود که مسئولان بازار، با به ثبات رساندن شاخص مجددا مدعی آن شوند که بازار سرمایه بی هیچ مشکلی به روند رشد خود ادامه میدهد و جبر اصول اقتصادی بر بیهودگی و عبث بودن روشها و ترفندهای غیر عملیاتی فائق شد.
اما نکته های جالب در خصوص وضعیت بازار سرمایه را باید از میان سخنان صالح آبادی رئیس سازمان بورس اوراق بهادار کشور بیرون کشید. سخنانی ضد و نقیض که خود بیانگر آن است که مسئولان در بازار سرمایه به دنبال چه چیزی میگردند!
علی صالح آبادی در مصاحبه ای که با روزنامه اعتماد داشته است، صراحتا از اقدامات مسکن وار و غیر متعارف اخیر خود – که نتیجه بخش نیز نبوده است – دفاع کرده و گفته است كاري كه مي كند از وظايف ذاتي مقامي است كه در اختيارش است!
صالح آبادی در خصوص شایعاتی مبنی بر اینکه تصمیمات وی و همکارانش در
بورس در راستای جلوگیری از سقوط شاخص است گفته: من مخالف نظر عده يي هستم كه
معتقدند مقام ناظر يعني صرفا يك تماشاچي بودن، درصورتي كه در هيچ جاي دنيا نقش
مقام ناظر به عنوان يك تماشاگر تعريف نشده است، مردم هميشه در شرايط حساس و بحراني
انتظار و توقع انجام يك كاري را دارند تا مشكل هر چه زودتر حل شود در غير اين صورت
اگر قرار باشد ناظر هم تماشاچي باشد ديگر مشكلي حل نمي شود. مي خواهم اين را تاكيد
كنم كه ما نمي توانيم تماشاچي از بين رفتن دارايي مردم باشيم به همين دليل هركاري
بتوانيم در اين راستا انجام مي دهيم.
وی اظهار کرده است که در همه جای دنیا دخالتهای مقام ناظر در بورس صورت میگیرد برای نمونه تغییر نرخ بهره و ممنوعیت فروش استقراضی را در بورس نیویورک مثال آورده است. صالح آبادی با صراحت بیان میکند که: نام اين كارها دخالت نيست، حمايت از حقوق سهامداران و انتظام بخشيدن به بازار است.
جالب آنکه صالح آبادی در بخش دیگری از سخنان خود اذعان میکند که نوسان در ذات بازار است اما خود تایید میکند که طی زمانی که شاخص بورس روند نزولی را طی کرده است، مقامات سازمان بورس از حقوقی ها در خواست کرده اند که سهام خود را نفروشند!
نکات مستتر در سخنان صالح آبادی بسیار جالب توجه است. در حالی که وی خود را «مقام ناظر» بازار معرفی میکند و برای خود اختیاراتی وسیع برای دخالت در بازار سرمایه و روندهای متعارف آن تعریف میکند، تناقض گویی در سخنان وی بارز و مشهود است.
صالح آبادی اشاره کرده است که در تمام بازارهای سرمایه دنیا یک چنین دخالتهایی برای حمایت از حقوق سهامداران اتفاق میافتد. دخالتهای مستقیم و غیر مستقیم که وی نمونه آن را تغییر نرخ بهره و منع فروش استقراضی بیان کرده است.
این در حالی است که اساسا تغییر نرخ بهره در اقتصاد یکی از سیاستهای پولی بانک مرکزی است و اصولا هیچ ارتباطی به بازار سرمایه ندارد هرچند اثرات آن میتواند منجر به تغییر روندهایی در بازار سرمایه نیز بشود. از سویی موضوع فروش استقراضی نیز یکی از مکانیزمهای تعریف شده در بازار است و جزو معاملات روتین و معمول بازار و نوعی از مهندسی مالی است.
حال چگونه است که علی صالح آبادی این دو نمونه را در کنار ترفندهایی نظیر مجبور کردن سهامداران به انجام معامله در کانالهای مشخص و بستن اجباری مهمترین نمادهای بازار قرار میدهد جای سوال و البته تعجب بسیار دارد.
از سوی دیگر صالح آبادی در حالی سخن از ذاتی و طبیعی بودن نوسان در بازار سرمایه میراند که باید پرسید اگر این امر ذات بازار سرمایه است، پس چرا مسئولان بورس طی چند هفته اخیر که روند نزولی شاخص رقم خورده است خود را به هر آب و آتشی زده و میزنند که شاخص بازار را مثبت کنند؟
دلیل جلسات متعدد مسئولان بازار با حقوقی ها برای ممانعت از عرضه سهام چیست؟ مگر نه اینکه بازار نوسان و ضرر و زیان را در دل خود دارد؟ پس چرا اینگونه با روشهای غیر علمی و غیر منطقی در مکانیزم طبیعی بازار دخالت میشود؟
گویا علی صالح آبادی اختیارات مقام خود را به اشتباه تعریف کرده است و بر همین اساس راه هرگونه دخالت در بازار سرمایه را برای خود و همکارانش باز کرده است با این توجیه که از حقوق سهامداران دفاع کند.
اما خوب است که وی و سایر مسئولان بازار به این سوال پاسخ دهند که همه این اقدامات غیر منطقی آنها چقدر توانسته است از حقوق سهامداران خرد حمایت کند و مانع از زیانهای میلیونی آنها در بورس تهران شود؟ آیا بخشی از این زیانها ناشی از مانورهای تبلیغاتی نیست که مسئولان بازار در روزهایی که شاخص به قول خودشان رکورد میزد، صورت میدادند؟
گویا باید اینگونه گفت که صالح آبادی و همکارانش بیش از آنکه دغدغه سهامداران و سرمایه آنها را داشته باشند دغدغه شاخص بازار را دارند. هرچند وی به گفته خودش هیچ گاه با شاخص بازار عکس نگرفته است (!) اما گویا بخش مهمی از رزومه کاری وی را همین شاخص تشکیل میدهد، که اگر نزولی باشد چندان خوشایند نیست.
تداوم افت شاخص به رقم 78 هزار واحد نیز حکایت از همین موضوع دارد و اینکه با ترفند و شعبده نمیتوان منطق اقتصادی را زیر سوال برد و دور زد. باز هم بر میگردیم به این توصیه که بهتر است مسئولان بازار به جای اینگونه رفتارهای غیر علمی که جز تخریب ساختار طبیعی بازار نتیجه دیگری در پی ندارد، و به جای مصاحبه های اینچنینی و دفاع از ترفند های غیر متعارف خود، لختی به واقعیت های بازار سرمایه
زمانی که داشت سود میداد و هر روز رشد میکرد مشکل ساختاری نداشت؟! اون موقع مسئولان بورس کارآمد بودن ولی الان نیستن؟! وقتی حباب رشد میکنه همه راضی هستن ولی امان از روی که بترکه.......... آقا تو این ریزش اخیر که نرخ خوراک پتروشیمی های گازی یکی از عوامل اصلی اون عنوان میشد از اول بحران نماد تمام پتروشیمی ها همه با هم بسته شد و امروز بعد از اینکه اکثر سهم ها که هیچ ربطی به پتروشیمی و گاز ندارن بین 30 تا 60 درصد افت قیمت داشتن و سرمایه های خرد مردم نابود شد نماد پتروشیمی ها و هلدینگ های پتروشیمی با محدوده نوسان 4 درصد باز میشن تا یکی از عوامل اصلی این بحران هیچ هزینه ای نده چون سهام داره عمده آنها مردم عادی نیستن و عمدتا صندوق های بازنشتگی لشگری و کشوری سهام دار عمده پتروشیمی ها هستن که از نظر مسئولین بورس ضرر کردن آنها حرامه و ضرر کردن ما ذاته بازاره سرمایس !! این عدالت نیست چرا هیچ مسئولی پاسخ گوی ضرر های هنگفت مردم عادی نیست ؟ وظیفه حاکمیت چیه الان دقیقا ؟!!در ضمن وزیر اقتصاد رسما و علنی مصاحبه میکنه که افت شاخص کار ما بوده و چون شاخص حبابی بوده ما آووردیمش پایین !!! هر کجای دنیا همچین اتفاقی بیوفته و هزاران نفر به خاک سیاه بشینن اون وزیر رو محاکمه میکنن ولی اینجا وزیر با افتخار از دستکاری عمدی در بازار دفاع میکنه ما باید به کی پناه ببریم خدا میدونه !
ایراد کار از وقتی شروع شد که مسئولان بازار نتوانستند وزیر اقتصاد را بدرستی قانع کنند که رشد اکثر سهام بی دلیل نیست و فقط تعداد معدودی از شرکتهای کوچک مشکل دارند و وزیر اقتصاد هم با بی تدبیری به سازمان خصوصی سازی دستور عرضه های کمرشکن بروی سهامی رو داد که هیچ مشکلی نداشتند!!!!!!!!!!!!!!!! چه توجهی!!! واقعا اینجور جاها تفاوت ما مردم عادی با خواص جامعه مثل سهامداران بورس مشخص میشه!!! میگن در یک سال 130درصد بازدهی داشتیم ولی حتی حاضر نیستن 40درصد از این سود کم بشه!!! بازار سهام به عنوان یک مرجع مناسب برای سرمایه گزاری که صنعت را هم گسترش می دهد، باید حمایت شود. ما قبول می کنیم که جناب صالح آبادی حق دارد هر کاری صلاح می داند برای بورس انجام دهد ولی آیا اگر این اقدامات باعث زیان و خسارت یک عده شدند، در قانون ایشان جایی دیده شده که ایشان پاسخگوی زیان ها باشد؟! 
اشتباه اینه که فکر می کنیم مسئولین بورس می توانند کاری کنند... شرکتهای ضرر ده و ور شکسته که هیچ تولیدی ندارند چطوری می خواند توی بورس افزایش قیمت سهم داشته باشند.... از جناب اقاي صالح آبادی خيلي ممنون هستيم كه بفكر ما سهامداران خرد هستند سهام خريديم 300تومان الان شده146تومان و با اين حمايت مسولان بورس و مسولان دولتي شايد قيمت زير 100 تومان را هم ببينيم. اگر مي دانستيم كسي بفكر ضررهاي سنگين سرمايه داران خرد نيست چند ماه پيش وارد بورس نمي شديم.