لطفا فکری هم برای شیب کیفیت بنزین و استاندارد خودرو کنید!

ماجرا از آنجایی شروع میشود که موضوع افزایش قیمت سوخت و به ویژه بنزین آنچنان دستخوش تناقض گویی و حرف و حدیثهای متفاوت میشود که عملا افکار عمومی موضوع را به حدی سر در گم میابد که حساسیت خود را نسبت به آن از دست میدهد. اما نکته این ماجرا در اینجا است که افکار عمومی با هوش و ذکاوت دو کفه ترازو را در کنار هم میبیند و از دولت و مجلس سوال میپرسد که چرا این دو برابر نیست؟

به گزارش «تابناک» موضوع افزایش قیمت بنزین علیرغم تعیین تکلیف تبصره هدفمندی یارانه ها و مشخص شدن و دخل و خرج دولت از آن، هنوز به عنوان یک معما برای افکار عمومی مطرح است. اینکه در نهایت قیمت بنزین تا چه حد افزایش پیدا میکند؟ 108 درصد یا 33 درصد؟

چندی پیش حسن روحانی صراحتا اعلام کرد که شیب افزایش قیمت بنزین در سال آینده تند خواهد بود. وی در نشست مشترک دولت و مجلس اعلام کرده بود: برخی گروه‌ها دلسوزانه درخواست می کردند که فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها را با توجه به شرایط فعلی کشور اجرا نکنیم اما ما سعی می‌کنیم در ارتباط با بحث تغییر قیمت‌ حامل‌های انرژی در مواردی که در امر تولید دخالت دارند، شیب ملایمی را داشته باشیم تا مانعی بر سر راه تولید ایجاد نشود اما در مواردی که به حوزه تولید ارتباط چندانی ندارد، همانند بنزین، شیب تندتری را در افزایش قیمت‌ها خواهیم داشت.

روز بعد وزیر اقتصاد وی اعلام کرد که شیب افزایش قیمت حاملهای انرژی ملایم خواهد بود تا از تبعات تورمی آن در جاعه جلوگیری شود. طیب نیا عنوان کرد: یکی از پیش بینی های دولت در این خصوص این است که شیب افزایش قیمت حامل های انرژی بسیار ملایم باشد تا شوک جدید به اقتصادی که در شرایط نامناسب به سر می برد، وارد نشود. با توجه به اینکه با وجود کاهش نرخ تورم همچنان کشور در وضع رکود اقتصادی به سر می برد دولت شیب افزایش حامل های انرژی را ملایم انتخاب کرده است.

البته طیب نیا هیچ اشاره ای به نرخ بنزین در سال آینده نکرده است و تنها در مورد افزایش قیمت حاملهای انرژی به شکل کلی سخن گفته است. اما و به هر حال گویا سردرگمی در خصوص قیمت بنزین در سال آینده از مجلس به دولت هم سرایت کرده و همه اینها نشان ازآن دارد که هنوز گویا تصمیمی برای نرخ قطعی سوخت در سال آینده گرفته نشده است.

اما همه اینها به کنار. موضوع اصلی که چندی است همواره مورد اشاره افراد جامعه قرار میگیرد آن است که دو کفه ترازوی خروجی و ورودی مردم در جامعه با هم همخوانی ندارد و برابری نمیکند و این از نظر آنها عین بی عدالتی است. موضوعی که با اشتباه در اجرای فاز اول قانون هدفمندی یارانه ها مطرح شده و قوت گرفت.

اصل این موضوع بر این بود که اگر قرار بر آن است که همه چیز به فوب خلیج فارس محاسبه شود، دولت و مجلس نیز باید فکری به حال درآمدهای شخصی افراد کرده و حداقل آنها را نیز با ملاکها و معیارهای بین المللی محاسبه نمایند. موضوعی که البته جای بحث و تبادل نظر اقتصادی در امکان یا عدم امکان آن دارد.

اما صرف نظر از آنکه آیا درآمدها باید بر اساس معیارهای بین الملل محاسبه شود یا خیر، یک موضوع جدی تر در این میان و به ویژه در خصوص قیمت بنزین مطرح است: اگر قرار بر آن است که بهای بنزین به فوب خلیج فارس برسد، جای هیچ بحث و شک و تردید و توجیهی نیست که کیفیت بنزین کشور و استاندارد سوخت و سوز خودروها نیز باید مطابق با استانداردهای بین الملل باشد و نه دولت و نه مجلس حق هیچ گونه توجیه و تشکیکی در این امر ندارند.

موضوع کیفیت بنزین کشور به خصوص بعد از طرح ضربتی افزایش تولید بنزین در پالایشگاههای کشور به مووعی جدیتر تبدیل شد. موضوعی که علاوه بر معضلات زیست محیطی، مشکلات اقتصادی را نیز به تبع به دنبال خود آورد.

آنگونه که کارشناسان و متخصصان امر مطرح کرده اند، کیفیت بنزین معمولی ما در حد یورو 2 یا 3 اروپا نیز نیست و در حالی قرار بوده تا سال جاری کیفیت گازوئیل به یورو 3 برسد در حال حاضر کیفیت گازوئیل تولیدی در حد یورو هم نیست و گوگرد آن بالای PPM1000 است و این در شرایطی است که معیار جهانی آن PPM50 است.

موضوع کیفیت بنزین و گازوئیل، چه از نوع وارداتی آن و چه از نوع تولید داخل، البته بارها مورد دفاع مدیران عامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی و وزرای نفت قرار گرفت. تا جایی که میر کاظمی وزیر اسبق نفت، در دفاع از طرح ضربتی تولید بنزین در کشور، گفته بود که شایعه آلودگی ناشی از بنزین تولید داخل حربه تحریم کنندگان است. اما بسیاری از مجلسیان به این امر اذعان داشتند که بنزینی که در پالایشگاه‌ها به شکل غیر استاندارد تولید می‌شود، سرطان‌زا است واگر این بنزین سرطان‌زا در اختیار مردم قرار بگیرد مردم را به صورت حاد تری درگیر می‌کند و هزینه تمام شده آن برای کشور نیز بالاتر است.

حمید حسنی رئیس وقت اتحادیه صادرات پتروشیمی در همان زمان گفته بود: گفتن اينكه اكتان بنزين بالاست، مشكلی را حل نمیكند. ما می‌گوييم مشكل ما اين است كه شما داريد از آروماتيك استفاده میكنيد. بنزينی خوب است كه دارای آروماتيك نباشد يا حداقل آروماتيك در آن باشد. استانداردهای جهانی زير يك درصد آروماتيك را اجازه می‌دهد كه در بنزين باشد. من خودم محموله بنزين وارداتي را به شركت نفت پيشنهاد كردم كه ۹ درصد بنزن داشت اما امور بين‌الملل اين شركت دور آن خط كشيد و نوشت كه اين نوع بنزين سرطان زاست و ما بنزينی را توصيه میكنيم كه بنزن نداشته باشد. در آن زمان آن نوع بنزين را قبول نمیكردند اما الان به خاطر مشكلات ناشی از تحريم‌ها مجبور شده‌ای‌م بنزينی را توليد كنيم كه بنزن آن قطعاً بالاتر از ۹ درصد است.

بعد از گذشت این همه هنوز مشکل بنزین و کیفیت آن در کشور برقرار است و بسیاری از متخصصان موضوع کیفیت بنزین و هزینه های اقتصادی و زیست محیطی آن را همچنان گوشزد میکنند.

اما مهمتر از کیفیت بنزین، موضوع کیفیت سوخت و سوز خودروهای تولید داخل است! موضوعی که باز هم بارها به آن اشاره شده، اما هیچ گاه دولت و مجلس نخواسته یا نتوانسته اند بر روی آن متمرکز شوند.

طبق دعاوی مطرح میانگین مصرف سوخت خودروهای تولید داخل در سال 90 برابر با 7.5 لیتر در هر 100 کیلو متر بوده است و طبق مصوبه قرار بر آن بوده است که مصرف سوخت خودروها در سال 91 به 6.9 لیتر در هر 100 کیلومتر برسد.

موضوع میانگین مصرف سوخت خودروها از همان زمانی که اعلام شد با مخالفت و انتقاد بسیاری از کارشناسان واقع گردید زیرا بحث اصلی در اینجا بود که میانگین گیری از مجموع خودروهای تولیدی نمیتواند عدد و رقم مشخص و دقیقی به دست دهد و باید نوع خودرو در میزان مصرف سوخت لحاظ شود.

آنچه تا کنون از مصرف سوخت خودروها اعلام شده است، بر این مبنا است که:

در گروه‌بندی مصرف سوخت خودرو كه از A تا G صورت گرفته، مصرف سوخت شش خودرو داخلی خارج از محدوده استاندارد یعنی  Gاعلام شده كه پژو آردی با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 9.5 لیتر، وانت پیكان و وانت پیكان با موتور OHV به ترتیب با مصارف 10.7 و 10.3 لیتر در چرخه تركیبی؛ وانت نیسان Z24 انژكتوری با مصرف سوخت 15.3 لیتر و وانت نیسان Z24F انژكتوری با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 17.1 لیتر؛ پاجرو با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 13.2 لیتر، مزدای دو كابین انژكتوری و مزدای تك كابین انژكتوری با مصارف سوخت در چرخه تركیبی 11.1 و 10.7 لیتر و موسوی شش سیلندر با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 16.2 لیتر شش خودروی یاد شده هستند. همچنین تندر نود 1600 گروه ایران خودرو با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 7.4 لیتر و تندر نود 1600 گروه پارس خودرو با مصرف سوخت در چرخه تركیبی 6.9 لیتر در 100 كیلومتر در گروه D قرار گرفتند. پراید نیز در مدل‌های مختلف در گروه‌های F و D قرار گرفتند. اتومبیل 405 و سمند نیز در رتبه G قرار گرفتند.

این موضوع نشان از آن دارد که مصرف سوخت خودروهای داخلی فاصله شدیدی با استانداردهای بین الملل دارد. موضوعی که هزینه مصف سوخت و میزان آن را به شدت در کشور افزایش داده است.

حال دولت و مجلس بدون توجه به این نکات مستتر در کیفیت بنزین و میزان سوخت و سوز خودروها، اقدام به افزایش قیمت سوخت میکنند و این همان موضوعی است که از نظر بسیاری به گونه ای بی عدالتی و یا حداقل عدم تناسب تلقی میشود.

سوال اساسی اینجا است که آیا همزمان با اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها و تند شدن شیب افزایش قیمت بنزین به گفته حسن روحانی، آیا فکری به حال کیفیت بنزین کشور و بهبود وضعیت مصرف سوخت خودروها نیز خواهد شد یا خیر؟