افزایش تحریم‌ها در درآمدهاي نفتي خلأ ایجاد کرد!

این روزها اقتصاد بدون نفت یا عدم اتکا به درآمدهای نفتی، ‌راهکاری برای مقابله با تحریم نفتی و اداره امور کشور بدون نیاز به درآمد فروش نفت و گاز مطرح است.

به گزارش «تابناک»، بسیاری از صاحب‌نظران نیز از ابعاد علمی و حتی سیاسی بر توسعه اقتصادی بدون نیاز به درآمد نفت صحه گذاشته‌اند، ولی در تبدیل اقتصاد کشور به غیرنفتی چند اما و اگر هست که نمی‌توان به ‌آ‌سانی از آن ‌گذشت؛ بنابراین، اندک آشنایی با اقتصاد کشور، حاکی از نقش مسلطی است که صنعت نفت در ساختار اقتصاد ایران دارد و نفت با تار و پود اقتصاد ملی درآمیخته و تولید و درآمد نفت به اصلی‌ترین عامل تغییر، خواه مثبت یا منفی در اقتصاد ایران تبدیل شده است.

گستره آن از سطح مخارج دولتی و قدرت سیاسی دولت آغاز و با اثرگذاری بر تراز پرداخت‌ها، تقاضای داخلی، رشد بازارهای مالی و پولی و در ‌‌نهایت رشد اقتصادی ادامه داشته است.

مخلص کلام آن که در دهه‌های گذشته، وابستگی اقتصاد کشور به نفت، خواسته یا ناخواسته، موجب شکل‌گیری رشدی القایی و وابسته به آن شده‌ که البته اگر صرف درآمدهای نفتی با بی‌هدفی و بی‌برنامگی همراه شود، آسیب‌پذیری اقتصاد ملی افزایش خواهد یافت. برای کاستن این اثرات منفی اگر تولید و استخراج و فروش نفت و فرآورده‌های آن موجب رشد اقتصادی مورد انتظار، افزایش اشتغال، بهبود سطح رفاه عمومی در همه زمینه‌ها و کاهش فقر شده و بخشی از درآمد در صندوق‌های حاکمیتی یا توسعه ملی کنار گذاشته شود، به بیراهه نرفته‌ایم و از این طریق به تدریج خود را از بلای سیاه (به‌ جای‌ طلای سیاه) نجات داده‌ایم.

علی‌محمد احمدی نماینده مردم دهلران، دره شهر، آبدانان و بدره در مجلس شورای اسلامی در این باره گفت: هم‌اکنون کاهش درآمدهای نفتی توسط دشمنان به ما تحمیل شده است، باید به‌ دنبال یافتن جایگزینی باشیم که خلأ درآمدهای نفتی را برای کشور پر کند.

سرمایه‌گذاری‌های خارجی می‌تواند سرمایه‌گذاری غیرمستقیم یا مشارکت‌هایی از قبیل خرید سهام باشد. تحریم‌های اعمال شده از سوی کشور‌های غربی به ویژه اتحادیه اروپا تمایل سرمایه‌گذاران را برای سرمایه‌گذاری در کشور کاهش داده است. بحث سرمایه‌گذاری خارجی، بحث پیچیده‌ای است و صور گوناگونی دارد. در خصوص نفت و گاز و مشتقات آن سرمایه‌گذاری خارجی شاید به ۸۰ در صد برسد اما درخصوص سایر سرمایه‌گذاری‌ها، این آمار و ارقام درست نیست. برخی از کشور‌های آسیایی مایل به سرمایه‌گذاری در ایران هستند، ولی این نکته که ما ۱۰۰ درصد یا نزدیک به ۸۰ درصد رشد سرمایه‌گذاری خارجی در کشور را داشته باشیم، قابل تأمل است.

رشد سرمایه‌گذاری در ایران

وی افزود: ما در زمینه سرمایه‌گذاری خارجی رشد داشته‌ایم. بازار سرمایه یک بازار گسترده است و محدود به اروپا یا کشور‌های تحریم‌کننده ایران نیست.‌ ما در زمینه‌های گوناگون با در‌صد‌ها و آمار‌های گوناگون از جمله در سرمایه‌گذاری خارجی در این بازار جهانی‌ رشد داشته‌ایم؛ اما در چه زمینه و در کجا این رشد محسوس بوده، جای تأمل ‌است! به باور بنده ما در زمینه سرمایه‌گذاری خارجی در کشور رشد داشتیم اما نمی‌توان آمار ارائه شده را ‌قاطع پذیرفت، چرا که در شرایط تحریم رشد ۸۰ درصدی سرمایه‌گذاری‌های خارجی ممکن نبوده مگر در زمینه‌های خاص همچون نفت و گاز.

کاهش اتکا به نفت

ما همواره آرزو داشته‌ایم که به اقتصادی بدون اتکا و وابستگی به نفت‌ دست پیدا کنیم. ‌ای کاش در ‌سالیان اخیر، برای دست پیدا کردن به اقتصاد بی‌نیاز از نفت، حرکت تدریجی و پلکانی را آغاز کرده بودیم؛ اما هم‌اکنون نیز که کاهش درآمدهای نفتی توسط دشمنان به ما تحمیل شده است، باید به‌ دنبال یافتن جایگزینی باشیم که خلأ درآمدهای نفتی را برای کشور پر کند. بهره‌گیری از اوراق مشارکت، افزایش درآمدهای مالیاتی، صرفه‌جویی در مخارج جاری دولت، نظارت بر عملیات و شفاف‌سازی و کارآمدسازی بودجه سالانه کل کشور، از جمله عواملی هستند که کمک می‌کنند تا از میزان اتکای اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی کاسته شود.

لزوم اقدام حماسی در اقتصاد کشور

نگاهی به شرایط بازار کشور در سال گذشته، نشان می‌دهد که سال ۹۱، سال بدی برای اقتصاد کشور بوده است. فشار دشمن در این سال بر مردم و نظام جمهوری اسلامی افزایش بی‌سابقه‌ای یافت و موجب بروز مشکلاتی شد. در این شرایط خاص که فشار دشمن بر ما از حد گذشته ‌و انواع تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی ضد‌جمهوری اسلامی ایران روا داشته شده، همه ما مردم و مسئولان باید با رویه‌ای فرا‌تر و کارآمد‌تر از رویه معمول کار کنیم. باید بیش از پیش تلاش کنیم و با ساز و کار دقیق وارد عرصه شویم و در موارد گوناگون ‌حماسه بیافرینیم. امروز کارهایی چون کاهش و کنترل تورم، مدیریت بازار ارز، کاهش نقدینگی و ساماندهی اقتصاد کشور، نیازمند خلق یک حماسه عظیم اقتصادی است و با رفتار‌های متعارف و همیشگی، نمی‌توان به این مهم دست پیدا کرد. از همین روی، رهبر معظم انقلاب اسلامی، به عبارت حماسه اقتصادی تصریح کردند.