استاد سخن کجا و هرزهنگاری کجا؟!
شاید بد نباشد برای سالگرد سعدی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ در پی همایشی تخصصی برای بررسی این آثار و تمیز اشعار بیاصالت و دارای اصالت تاریخ بود، تا برخی با تکیه بر گروهی از این اشعار مجعول، اتهامات بیشرمانهای را متوجه سعدی نکنند.
خورشید روز جهانی بزرگداشت سعدی، امسال نیز همچون سالهای پیشین در حالی غروب کرد که تقریباً هیچ اتفاق مهمی در این روز رخ نداد که دستاوردی برای پژوهشگران ادبیات فارسی و شیفتگان این شاعر شیرین سخن باشد؛ اما آیا نمیتوان یکی از چالشبرانگیزترین و حساسترین مسائل مطروحه درباره استاد سخن را در چنین روزهایی به سرانجام رساند؟به گزارش «تابناک»، نامگذاری نخستین روز اردیبهشت، به نام روز سعدی شیرازی، رخداد مهمی است و دستکم به یادمان میآورد که زبان فارسی بر دوش کدام بزرگان قرار گرفته و کدامین ادبا و حکمای تاریخ ادبیات ایران بزرگ، ستونهای ادبیات فارسی را تشکیل میدهند. با این حال انتظار میرود، این روز آثار مثبتی بیش از چنین یادآوری را به ویژه برای اهالی فرهنگ و ادبیات در پی داشته باشد و برنامههایی برای رفع تکلیف در چنین روزی برگزار نشود.
امسال اما همچون سالهای پیش، عمده برنامههای برگزار شده، مناسبتی بود و طبیعتاً انتظارات مورد اشاره حتی اندکی نیز تحقق نیافت؛ فرصتی برای سخنرانی چهرههای غیرفرهنگی و امکانی برای ادیب جلوه دادن سیاسیون دور از ادبیات که در سالهای پیشین نیز بارها از آن بهرهبرداری شد و همین باعث گشت که نگاه رسانهها نیز به این روز تا اندازهای جنبه تشریفاتی و رفع تکلیفی بیابد و با کلیگویی و پرداختهای سطحی از کنار عمق نگاه سعدی بگذرند.
با این حال، به نظر میرسد، همچنان مباحث چالشبرانگیز و به شدت محل اختلاف حتی میان اهالی فن پیرامون سعدی قابل طرح است که میتوانست در چنین روزی مطرح شود تا دستکم همایشهای بزرگداشتی که با بودجههای قابل توجه برای سعدی برگزار میشود، خروجی تخصصی یا نیمه تخصصی نیز داشته باشد؛ از جمله این مباحث پرچالش که همچنان دربارهاش گفتارهایی طرح میشود، مجموعهای به نام «هزلیات» است.
«خبیثات و مجالس الهزل» یا همان «هزلیات» سعدی، بخشی از دیوان غزلیات اوست که عموماً جنبه طنز دارد، ولی بسیاریشان جزو طنز فاخر فارسی قابل طبقهبندی نیستند.
سعدی در مقدمه «هزلیات»، آورده است: «الهزل فی الکلام، کالملح فی الطعام / هزل در کلام همچون نمک برای غذاست» و این مقدمه برای سه بخشی است که به شکل نظم و نثر به روایت مجالس، حکایات و لطایفی میپردازد و البته این گفتارها را به عریانترین شکل ممکن بیان میکند و از به کار بردن صریح الفاظ جنسی نیز ابایی ندارد.
همین نوع گفتار عریان و خلاف ادب ـ دستکم در جمع و به خصوص در نگارش به عنوان یک اثر ادبی ـ که با لحن و ادبیات مرسوم استاد سخن و به خصوص گفتارهای سعدی در بابِ «عالم تربیت» بوستان و دو بابِ «تأثیر تربیت» و «آداب صحبت» گلستان تناقض دارد، بسیاری از ادبا را در این باره با تردید مواجه ساخته و حتی برخی از ایشان با قاطعیت عمده این اشعار را بیاصالت خوانده و بر این باورند در دورههای بعدی تاریخی، برخی این اشعار را برای بقا به سعدی منتسب کرده و این گونه مانده و به ما رسیده است.
هرچند برخی از این اشعار از نسخههای اخیر دیوان سعدی حذف شده، همچنان برخی از این اشعار که میتوان درباره اصالت نداشتنشان به راحتی سخن گفت، در دیوانها باقی مانده و البته درباره اصالت نداشتن برخی از اشعار محذوف نیز تردیدهایی است!
شاید بد نباشد برای سالگرد سعدی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ در پی همایشی تخصصی برای بررسی این آثار و تمیز اشعار بدون اصالت و دارای اصالت تاریخ بود تا برخی با تکیه بر گروهی از این اشعار مجعول، اتهامات بیشرمانهای را متوجه سعدی نکنند.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۴
در انتظار بررسی: ۴۴
انتشار یافته: ۳۷
فقط یه سعدی مونده بود که بعضی نادانان خرابش کنند!! وااسفا.. پاسخ ها
ناشناس
| 
| ۰۸:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۲/۰۲
در اينكه سعدي اشعاري تحت عنوان هزليات دارد ترديدي نيست. اما بعيد نيست كه عده اي اشعار بسيار سخيف را وارد هزليات سعدي كرده باشند. سعدي حتي در اشعار معمولي خود نيز ابياتي دارد كه توجيه آن سخت است از جمله : چهارده ساله بتي دارم زنخدان صاف و .... نگارنده مقاله نيز نبايد از اينكه سعدي هزليات گفته باشد تعجب نمايد. كافيست وضعيت زمان سعدي را درك نمايد. منم فکر میکنم اون شعرهای ناجور برای سعدی نباشه. درباره یخیل زا اشعار خیام هم همین بحث مطرحه. متاسفانه در این زمینه نگاه عمیقی نبوده، چون تمیز اینها بسیار دشواره و هرکسی از پسش بر نمی آید از آنجا که در زمان سعدی علیه رحمه مسائل منکراتی و ارشادی هنوز جا نیفتاده بود بعضی اشعار بدون سانسور و اعمال ارشاد بیرون درز کرده است و لازم است اینک به همت برادران دلسوز وزارت ارشاد دستی به سرو روی دیوان بکشند و مطالب دشمن شاد کن را حذف کنند و یک تذکر هم بر سر مزار سعدی نصب کنند که عبرت شعرای معاصر و مستقبل باشد پاسخ ها
ناشناس
| | ۱۰:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۲/۰۲
صحيح است. صحيح است. به نظرمن هم آن ابيات هزل نميتواند واقعا ازآن سعدى باشد ، چگونه ممكن است كسى آن همه درمورد آداب سخن گفتن وادب و تربيت حكايت وشعر گفته باشد وبعد خودش آن هزليات راسروده باشد. مگراينكه ضربهء سختى به سرش خورده باشد. سعدى كسيست كه ميگه : سخن آنگه كند حكيم آغاز ياسر انگشت سوى لقمه دراز كه زناگفتنش خلل زايد يازناخوردنش به جان آيد. آياسعدى فكرمى كرده كه اگر آ ن هزليات را نسرا يد خللى در گلستانش بوجود مى آيد ؟ بهتر است این مقوله با نظر کارشناسان فن در ادبیات فارسی و اشعار سعدی بررسی دقیق شود . نه سیاسیون منصوب بودن هزلیات به سعدی میتواند صحیح یا غلط باشد . اما نباید آنچنان باشد که شاعری بزرگ قدیسه ای تمام عیار جلوه داده شود چرا که بیان برخی مضامین برای افراد عامه مردم گاهی نیازمند استفاده از زبان آنها میباشد.( ارتباط با عوام و جذب ایشان به سوی مفاهیم ناب و سنگین نیازمند آنست که ابتدا ایشان را با زبان عامیانه و کوچه بازاری جذب کرده و پس از آن مفاهیم والاتر را به آنان آموخت )
اتفاقا این نشون میده که اهل ادب بودن معنیش دیدن بقیه واقعیات نیست ! خب مسایل جنسی واقعیت زندگی افراد حالا یکم هزلیات هم گفته ایشون ! نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟