لاریجانی مجلس هشتم ، لاریجانی مجلس نهم

این روزها بازار تغییر و تحولات مجلس شورای اسلامی کم از گرمی هوای پایتخت نیست. با گذر از انتخابات پر حاشیه مجلس و انتخاب پرحاشیه تر ریاست مجلس که کمی تا اندازه ای با هیاهوی برخی از جریان های داخلی مجلس همراه بود و تایید پر التهاب و مملو از داستان و روایت اعتبار نامه ها ، باز هم قوه مقننه میزبان غیر منتظره ها است.

علی لاریجانی رییس مجلس نهم در نخستین روزهای تکیه زدن بر مسند ریاست قوه مقننه ، احمد توکلی مرد همیشه منتقد روسای قوا را با هوشمندی سیاسی و به دور از جنجال از ریاست مرکز پژوهش ها به آرامی و بدون سر و صدا کنار گذاشت. اما این پایان کار نبوده و نیست.

تغییر معاونین رییس مجلس ، رییس مرکز پژوهش ها و انتخاب چهره ای متفاوت برای معاونت نظارت مسئله ای در خور توجه و تحلیل است. مجلس هشتم شورای اسلامی برای نخستین بار تولد سه معاونت نظارت ، قوانین و اجرایی را به خود دید و با تشکیل این معاونت ها کارکرد متمایزی نسبت به مجلس های پیش از خود داشت. نمی توان منکر این امر شد که سازمان اداری و اجرایی مجلس هشتم در راستای دیدگاه های علی لاریجانی و نگاه وی به مسئله مدیریت مجلس جان تازه ای گرفت و در مجلس هشتم بود که ساختار اداری و اجرایی مجلس تثبیت و تصویب شد و آیین نامه داخلی مجلس نیز تغییر کرد.

در دوره هشتم دو نایب رییس اول و دوم رییس مجلس به عنوان معاونان نظارت و قوانین انتخاب شدند و یکی از افراد مورد وثوق لاریجانی به عنوان معاون اجرایی به کار گمارده شد. علی رغم این که در یک نگاه کلان این تجربه ، تجربه موفقی بود، اما در دوره نهم تصمیم بر این شد که معاونین نظارت و قوانین از بین افرادی انتخاب شوند که مشغله کم تری داشته باشند. معاون قوانین مجلس نهم امروز جزء نمایندگان دور نهم نیست و معاون نظارت نیز جز هیئت رییسه مجلس نیست و عجیب تر از آن این که معاون نظارت مجلس نهم در دوره پیش از انتخابات به طور شفاف و روشن موضع گیری صریحی نسبت به علی لاریجانی داشت و از ریاست رقیب وی حمایت می کرد .

هرچند معاون اجرایی مجلس با توجه به عملکرد مثبت و رضایت نمایندگان و کارکنان از وی در دوره هشتم در سمت خود ابقا شد، اما این روزها صحبت از تغییراتی دیگری در حوزه های مدیریت مجلس شنیده می شود و گویا لاریجانی پازل های مدیریتی اش را در پارلمان نهم در روزهای آینده تکمیل خواهد کرد و آخرین تغییرات را انجام خواهد داد تا برای مدت 4 سال سازمان اداری و اجرایی مجلس چابک تر و چالاک تر باشد. در برخی حوزه های مهم همچون مرکز پژوهش های مجلس نیز علی لاریجانی  در ابتدای دوره هشتم، ریاست مرکز پژوهش های مجلس هفتم ، دکتر احمد توکلی را که در همان زمان نیز چندان ساز همگونی با لاریجانی نمی زد، به عنوان رییس مرکز پژوهش ها ابقا کرد.

با وجود این که در همان دوره هم احمد توکلی ، علی لارجانی را به لیست مردانی که باید به آنها انتقاد کند اضافه کرده بود، اما علی لاریجانی آن روزها ترجیح داد توکلی در سمت خود ابقا شود. این نگاه اما در مجلس نهم تغییر کرد و در مجلس نهم مدیریت بازوی پژوهشی مجلس به یکی از افراد مورد وثوق علی لاریجانی یعنی کاظم جلالی سپرده شد و احمد توکلی به عنوان یکی از کسانی که به شیوه مدیریت رئیس مجلس انتقاد داشت، کنار گذاشته شد. با این وجود لاریجانی همه منتقدین را از سمت های مهم مجلس حذف نکرد .

در مجلس نهم مدیریت به طور قابل توجهی یک دست تر از مجالس قبل است و هیات رئیسه  تمامی  کمیسیون های تخصصی مجلس به جز کمیسیون فرهنگی و کمیسیون انرژی، به طور کامل در اختیار اعضای فراکسیون حامیان لاریجانی یا همان فراکسیون رهروان ولایت است و یازده نفر از دوازده عضو هیئت رییسه مجلس نهم را نیز مردان نزدیک و حامی رییس مجلس نهم تشکیل می دهند. البته نباید فراموش کرد که یک نفر عضو هیئت رییسه مجلس نهم نیز که از لیست فراکسیون رهروان ولایت نبود ، نه به خاطر کار حزبی که به خاطر سابقه دو دوره حضور در هیئت رییسه امروز باز هم از طرف نمایندگان، امین آنها برای تکیه زدن بر جایگاه هیئت رییسه انتخاب شده است. اما در حالی که هیئت رییسه مجلس و فراکسیون ها در مجلس نهم به طور کامل یک دست شده و لاریجانی می توانست این ترکیب حامی و هماهنگ با خود را حفظ کند در اقدامی غیر منتظره حسین مظفر را که از اعضای اصلی جبهه پایداری واز افراد منتقد لاریجانی در لیست جبهه متحد بود ، برای معاونت نظارت انتخاب کرد.

به این ترتیب حسین مظفر که در انتخابات ریاست مجلس نهم حامی غلامعلی حدادعادل تنها رقیب علی لاریجانی بود به یکی از کلیدی ترین پست ها انتخاب کرد. معاون نظارت از آنجایی که وظیفه تعیین دبیران کمیسیون ها  را به عهده دارد و عهده دار مدیریت چند اداره کل کلیدی در بحث های نظارتی است و ناظرین مجلس را در مجامع ، سازمان ها و  شوراها مشخص می کند ، یکی از کلیدی ترین معاونت های مجلس است.

اقدام لاریجانی در این میان موجب نزدیک شدن منتقدان ریاست مجلس به هیئت رییسه مجلس شد، چنان که محمد کوثری که از اعضای اصلی جبهه منتقدین علی لاریجانی و از چهره های شاخص جبهه متحد و نزدیک به جبهه پایداری به شمار می رود، در مصاحبه ای زبان به تمجید از این انتصاب گشود و تاکید کرد که لاریجانی با این اقدام نشان داد فراجناحی عمل می کند و به منتقدین خود میدان می دهد. مهرداد بذر پاش و برخی از چهره های خارج از مجلس همچون قدرت الله علیخانی نیز در این خصوص اظهاراتی از جنس اظهارات کوثری داشتند.

به راستی چه شد که علی لاریجانی ، کهنه کار اصولگرا که دیروز از نقد اصلاح طلبان باکی نداشت، امروز پروایی از اعتراض به بی قانون‌های دولت وعده ها ندارد و حسین مظفر، یار رقیب خود غلامعلی حداد عادل را برای یکی از مهم ترین پست های بهارستان نهم انتخاب کرد؟ البته لازم به یادآوری است که حسین مظفر جزء چهره های معتدل منتقد بود و در جریان منتقدان لاریجانی جز چهره های تند افراطی محسوب نمی شد. تحلیل کلی فضا  شاید این باشد که لاریجانی تلاش می کند آرای منتقدین خود را با این انتخاب به دست آورد.

به نظر می رسد باید منتظر بود و دید که لاریجانی در انتخاب نمایندگان مجلس به عنوان ناظر در شوراها ، سازمان ها و مجامع تا چه میزان فضا را برای اعضای جبهه پایداری و تا چه میزان برای برخی تشکل های اصولگرای غیر همسو با وی همچون اعضای ایثارگران و رهپویان باز می کند!  
 
از طرف دیگر سایه تحلیل دیگری بر این انتصاب وجود دارد که علی لاریجانی با انتخاب حسین مظفر به عنوان معاون نظارت مجلس در پی ممانعت از انشقاق بیش تر فضای اصولگرایی است . پاسخ های دیگری نیزممکن است در گذر زمان به این سوال داده شود.

آنچه مبرهن است این مسله است که لاریجانی در مجلس هشتم با لاریجانی با مجلس نهم متفاوت است. طبیعی است که لاریجانی رییس مجلس هشتم تجربه مدیریت مجلس را نداشت، اما این بار  به نظر می رسد مرد جریان محافظه کار، در تلاش است برخی از محافظه کاری‌های خود را کنار بگذارد و مقتدرتر از لاریجانی مجلس هشتم ظاهر شود.