نظام پارلمانی، آری یا خیر؟

پس از سخنان مقام معظم رهبری در سفر به کرمانشاه مبنی بر اینکه «در شرایط فعلی نظام سیاسی کشور، ریاستی است و رئیس‌جمهور با انتخاب مستقیم مردم برگزیده می‌شود که شیوه خوب و مؤثری است اما اگر روزی در آینده احتمالا دور، احساس شود که نظام پارلمانی برای انتخاب مسئولان قوه مجریه بهتر است هیچ اشکالی در تغییر ساز و کار فعلی وجود ندارد.» اظهارنظرهای مختلفی مطرح شد.

سید رضا اکرمی نماینده تهران و عضو فراکسیون روحانیون مجلس در گفت‌و‌گو با شفاف در پاسخ به سوالی در خصوص نظام پارلمانی گفت: رهبر معظم انقلاب در این خصوص فرمودند احتمالا در زمان دور خواهد بود و اینطور نیست که بگوییم در دستور کار است.

وی با اشاره به اصول قانون اساسی تصریح کرد: راهکار‌ها در قانون اساسی مشخص شده که باید رهبرانقلاب در این خصوص با مجمع تشخیص مصلحت نظام مشورت و بعد به رییس جمهور نامه بنویسند و سپس رییس جمهور طبق قانون افرادی را برای انجام وظیفه انتخاب کند و به نظر می‌رسد که در دستور کار نیست.

حمیدرضا فولادگر نماینده اصفهان و عضو فراکسیون اصولگرایان در و گفت‌و‌گو با شفاف در این خصوص خاطرنشان کرد: این بحث‌ها در خصوص نظام پارلمانی باید در محافل سیاسی، دانشگاهی و... بررسی شود، به نحوی که حاصل این کار یک مجموعه کار‌شناسی شده‌ای باشد. چنانچه زمینه پدید فراهم شود، مقام معظم رهبری دستور بازنگری قانون اساسی را می‌دهند.

وی با بیان اینکه برای تغییر نظام ریاستی باید تمام نقاط ضعف و قوت را مد نظر داشت یادآورشد: برای تغییر نظام ریاستی به نظام پارلمانی باید نقاط قوت و ضعف ۳۲ سال نظام جمهوری اسلامی چه آن ۱۰ سالی که نخست وزیری داشتیم و چه آن ۲۲ سال بعد که رییس جمهور داشتیم را مورد بررسی قرار دهیم. البته باید نظام‌های دنیا را نیز در کنار هم بررسی کنیم.

رییس کمیسیون اصل ۴۴ افزود: طبعا باید بحث تحلیلی، علمی وهمه جانبه شروع شود و هروقت زمینه به وجود آمدن نظام پارلمانی فراهم شد رهبری دستور بازنگری قانون اساسی را می‌دهند. اما در حال حاضر باید نقاط قوت، ضعف، مزایا و معایب نظام‌های ریاستی و پارلمانی را بررسی کرد.

فولادگرتاکید کرد: رهبری در سخنانشان فرمودند اصولمان ثابت است و ساختارمان انعطاف پذیز و در کشور ما اصل ولایت فقیه ساختاری ثابت است بنابراین چون در نظام‌های دنیا بحث ولایت فقیه به این شکل که ما داریم نیست باید بنابراین باید با توجه به این امر ساختارمان را با آن انعطاف پذیری به روز کنیم.

وی در خصوص زمان تغیر نظام ریاستی به نظام پارلمانی گفت: رهبری فرمودند آینده دور و این موضوع به معنای این است که ایجاد نظام پارلمانی به شرایط بستگی دارد و تغیر نظام ریاستی به پارلمانی قطعا به انتخابات این دوره نمی‌رسد و و زمان اجرایش برای دوره‌های آینده خواهد بود.


مجید نصیرپور نماینده سراب و عضو فراکسیون اقلیت مجلس در گفت‌و‌گو با خبرنگار شفاف نیز در خصوص اظهار داشت: آنچه که مقام معظم رهبری در سفر به کرمانشاه فرمودندیمی از روشهای مدیریت کشور است و در دنیا نمونه‌های متعددی دارد و در واقع در این نوع از نظام‌های سیاسی مجموعه‌ای از الزامات وجود دارد.

وی ادامه داد: اگر قرار باشد نظام مدیریتی کشور با صلاح دیدی که توسط مقام معظم رهبری و مجاری مربوطه اتفاق بیفتد و عملیاتی شود قاعدتا باید تمام ابزارهای آن فراهم شود. به نظر می‌رسد برای برای تحقق شرایط فاصله زیادی وجود دارد و القاعده باید در کانون‌های مراکز علمی و گروههای سیاسی به طور کامل ارزیابی شود.

این نماینده مجلس تصریح کرد: باید با تطبیق شرایط دید که آیا با وضعیت موجود ممکن است که به آن نظام سیاسی دست پیدا کرد یا خیر. در واقع ما شکلی از نظام پارلمانی را سالق داشتیم و با اصلاح قانون اساسی در ساختار اجرایی گکشور به نوعی نظام ریاستی را انتخاب کردیم.

نصیرپور با بیان اینکه باید در خصوص تغیر نظام سیاسی کشور تحقیق کرد یاد آور شد: تغییر قانون اساسی و برگشت به نظام پارلمانی یا تغییر نظام مدیریتی کشور به نظام پارلمانی، قاعدتا با تحقیق می‌دانی و ارزیابی شرایط کشورعملیاتی خواهد بود و باید نیم نگاهی هم به قانون اساسی داشته باشیم و شرایط این تغییر نظام مدیریتی کشور را در قانون اساسی جستجو کنیم و نیازمندی‌های آنرا در قانون اساسی ببینیم.

وی با تاکید بر نقش نمهم احزاب در نظام‌های پارلمانی، خاطرنشان کرد: القاعده یکی از موضوعاتی که باید به آن پرداخته شود و تعیین تکلیف گردد نقش احزاب است واگر قرار باشد که دولت متاثر از مجلس تشکیل شود و یک نظام پارلمانی حاکم باشد، نظام انتخاباتی مجلس باید مبتنی بر نظام حزبی باشد.

این نماینده مجلس افزود: ماباید شرایطی را فراهم کنیم که احزاب بتوانند نقش فعالانه تری داشته باشند و مسئولیت‌های اجتماعی خودشان را برعهده بگیرند و باتحقیق این موضوع می‌توانیم مجلسی را تشکیل بدهیم که در دل آن یک دولت پارلمانی تاسیس شود.

نصیرپور با بیان اینکه یکی از الزامات قطعی و ضروری نظام مدیریتی کشور، موقعیت اجتماعی است گفت: موقعیت اجتماعی باید فراهم و تغیر نظام مدیریتی تبدیل به خواست عمومی شود و مردم برای این تغییر روش رای مثبت دهند.

وی در خصوص زمان تغییر نظام مدیریتی کشور اظهارداشت: برفرض اینکه شرایط اجتماعی برای تغییر نظام مدیریتی کشور فراهم باشد مباحث کار‌شناسی آن بیش از ۱-۲ سال زمان می‌برد و باید توجه کرد که تعجیل در تصمیم گیری موضوعی با این سطح از اهمیت خوب نخواهد بود لذا باید تلاش کنیم این اقدام با مطالعه دقیق و بررسی همه جانبه اتفاق بیفتد.