اقتدار مجلس نباید زیر سؤال برود
متن این گفتگو ها در پی آید؛
نیازی به تصویب طرحی جداگانه نیست، چند بند به آییننامه بیفزایید
محمدرضا تابش، نماینده اردکان، ضمن پسندیده و مقبول خواندن نظارت بر مجلس و رایج دانستن آن در بسیای از پارلمانهای کشورهای پیشرفته میگوید: «اینکه نمایندگان در دوره نمایندگی خود، به زخارف مادی و دنیوی آلوده نشوند، از نظر اخلاقی، موارد شرعی و عرفی را رعایت نموده و آراستگی لازم را در اعمال آرای خود داشته باشند، قانون اساسی و مصالح مردم را در انجام وظایف خود در نظر بگیرند، در مجلس و شوراهای تخصصی، نقش مثبت و کارآمدی داشته باشند و... از الزامات اولیه تصدی این مسئولیت مهم است و باید مورد توجه خود نماینده قرار بگیرد.»
اما او وجود سازوکاری را ضروری میداند که در صورت بروز تخلفی از جانب نمایندگان، به این موضوع رسیدگی کند.
تابش اما این نظارت را الزاما از طریق تصویب یک طرح، محقق نمیداند و میافزاید: «پس از توصیه خیرخواهانه رهبر، این موارد میتوانست به عنوان چند بند به آییننامه داخلی مجلس افزوده شود و نیازی به تدوین طرحی جداگانه نبود، چرا که همه کمیسیونها در کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس، عضو هستند و اگر این موضوع در این کمیسیون بررسی میشد، مورد اجماع همه نمایندگان قرار میگرفت.»
وی با ابراز تاسف از برخورد گزینشی با این طرح، اظهار میکند: «این احساس در نمایندگان به وجود آمد که برخی خود را نماینده برتر و عقل کل میدانند و حساسیت آنان نسبت به اجرای فرامین رهبری، بیشتر از سایرین است و این موضوع، جو بدبینی نسبت به این طرح را در بین نمایندگان ایجاد کرد.»
نماینده اردکان با اشاره به تأثیر منفی جانبداریهای افراطی برخی نمایندگان از این طرح، میگوید:«برخی مروجان این طرح، با موضع گیریهای شدید جناحی، موجب دلزدگی سایرین نسبت به این طرح شدند، نمونهاش کسی است که در رقابت با آقای مطهری، برای عضویت در شورای عالی نظارت بر مطبوعات داوطلب شد و تنها پنج رأی از سوی نمایندگان کسب کرد که همین موضوع، نشان میدهد جایگاه خوبی در مجلس ندارد.»
او در توضیح بیشتر، حمایت طیف خاصی از این طرح در داخل و خارج از مجلس را القاکننده این اندیشه میداند که افرادی درصدد هستند که شورای نگهبانی در داخل خود مجلس ایجاد کنند و به سلب آزادیهای قانونی نمایندگان بپردازند.
تابش مجموع این عوامل را باعث تصویب نشدن فوریت طرح ارزیابی میکند و با انتقاد از رفتار 150 نفری که این طرح را امضا کردند و سپس به آن رأی ندادند، بیان میکند:« این رسم ناپسندی است که در مجلس باب شده و موجب سردرگمی مردم و سلب اعتماد آنان از نمایندگان میشود.» او تغییر عقیدههای ناگهانی نمایندگان را موجب وهن مجلس میداند و به عنوان نمونه، از انتقادات بسیاری از نمایندگان از سخنان رئیسجمهور یاد میکند که چند روز بعد، همان افراد احمدی نژاد را تجلیل کردند.
نظارت بر مجلس؛ امری واجب
سیدجلال یحیی زاده، نماینده تفت و میبد که از موافقان طرح است و از دوره هفتم مجلس، به دنبال تصویب آن بوده، با ابراز تاسف از رأی نیاوردن طرح، آن هم بعد از توصیه رهبری در این زمینه، میگوید: «مخالفان فوریت طرح میگویند اختیارات نمایندگان در بخش نظارتی، توسط این طرح محدود شده، اما برای من روشن نیست که چرا وقتی یک طرح اشکالاتی دارد، فوریت آن تصویب نمیشود.»
او ضمن قبول اشکالات طرح، این موضوع را موجب رد فوریت آن نمیداند. یحیی زاده با تأکید بر ضرورت وجود نظارت بر مجلس، میافزاید: «تجربه این چند دوره مجلس، الزام وجود چنین طرحی را کاملاً روشن کرده است. چون بدیهی است که نماینده مصون از خطا نیست.»
نماینده مردم تفت و میبد با اشاره به برخی نگرانیهای مجلس و سازمان بازرسی کل کشور نسبت به دوشغله بودن برخی مسئولان، این نگرانی را متوجه خود مجلس هم میداند و اظهار میکند: «بسیاری از نمایندگان، صاحب دو یا چندین شغل هستند که برخی از آنها، به صورت تمام وقت است، برخی با وظایف نمایندگی مغایرت دارد و از همه بدتر، برخی موجب سوءاستفاده از موقعیت نمایندگان میشود.»
او با بیان اینکه ممکن است برخی به دنبال تطمیع نمایندگان باشند، این پرسش را مطرح میکند که: «آیا میتوانیم صد در صد مطمئن باشیم که هیچ یک از ما، هیچگاه فریب این طعمهها را نخورده و در این دامها نمیافتیم؟»
در نهایت، یحیی زاده نظارت بر مجلس را دارای اولویت بیشتری نسبت به نمایندگی مجلس تلقی میکند.
نواقص طرح باید برطرف شود
کاظم فرهمند، نماینده ابرکوه، بافق، بهاباد، خاتم و مهریز، با بیان اینکه در اصل کار، اکثر نمایندگان معتقدند که نظارت باید وجود داشته باشد، به تأکید رهبری نسبت به وجود نظارت بر مجلس در جلسه ایشان با نمایندگان اشاره میکند و میگوید:« روی اصل موضوع تردیدی نیست. ولی درباره یک فوریت آن که رأی نیاورد، چون این طرح، کاملاً سنجیده و با دقت باید طراحی شود، ما تنها به این نمیتوانیم اکتفا کنیم که کمیسیون اصل 90، طراح این طرح باشد، بلکه باید اکثر نمایندگان، نظرات خود را اعمال کنند، بعضی از کمیسیونها هم در این زمینه بررسی کاملی را داشته باشند و در نهایت، یک طرح کامل و جامع تهیه شود که در صحن علنی مجلس، نیاز به تغییرات کلی در مفاد آن وجود نداشته باشد و با رأی بالایی به تصویب برسد.»
او رأی نیاوردن فوریت آن در صحن علنی مجلس را با هدف تکمیل و رفع نواقص این طرح میداند.
فرهمند با اشاره به اینکه امکانات کافی برای انجام رسالت نمایندگی الان در دسترس نمایندگان نیست، تأکید میکند: «در طراحی این طرح، جبران کلیه کاستیها و نارساییهای فعلی باید در نظر گرفته شود.»
اقتدار مجلس نباید زیر سؤال برود
علیاکبر اولیاء، نماینده یزد و صدوق با اصول این طرح و فلسفه نظارت بر مجلس موافق است و میگوید: «طبیعی است که مجلس هم یک استانداردهایی برای عملکرد خود داشته باشد و نگرانیهایی که از عملکرد بعضیها در گذشته ایجاد شده، تکرار نشود و امور توسط خود مجلس کنترل شود.»
او با بیان اینکه در حال حاضر نیز سازوکارهای نظارتی متعدد، ناظر بر فعالیت مجلس است، میافزاید:« اصل قضیه چندان دور از ذهن نیست و اعتبار نمایندگان، همین الان هم توسط شورای بررسی صلاحیت نمایندگان بررسی میشود و افرادی که احیانا با روشهای نادرست، از فیلترهای قبلی رد شدهاند، در این مرحله، خود مجلس جلوی ورود آنان به مجلس را میگیرد.»
اما نکته قابل توجه این طرح از نظر اولیاء این است که «این طرح نباید منجر به کاهش اقتدار مجلس و کارآمدی آن شود.»
به گفته نماینده مردم یزد و صدوق، وجه تهدیدکننده این طرح، آن است که ما دست و پای مجلس را ببندیم که نمایندهای که میخواهد وظایف خود را انجام دهد، نتواند این کار را به بهترین شکل انجام دهد.
