بهبود اقتصادی؛ ارمغان توسعه شرق
اگرچه به دنبال کاهش بارندگی سالهای اخیر،خشکسالیهای پی در پی بسیاری از بخشهای کشور را تحت تأثیر قرار داده است اما این موضوع در بعضی مناطق مشکلات بیشتری را به همراه داشته است،استان خراسان جنوبی به دلیل قرار گرفتن در منطقه کویری و داشتن اقلیم گرم و خشک از جمله استانهایی است که به شدت از این موضوع آسیب دیده است.
"محمدرضا صابری" نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با هفته نامه آوا با بیان این که با گذشت بیش از یک دهه تاکنون اقدامی جدی برای رفع مشکل کشاورزان صورت نگرفته است به اقلیم خشک و کویری منطقه اشاره میکند و میگوید: اگرچه عمده فعالیت مردم استان را کشاورزی تشکیل میدهد اما نبود اقلیم مناسب باعث شده تنوعی در صنابع وابسته به آن وجود نداشته باشد و به تبع آن اشتغالزایی متنوعی هم نداشته باشیم.
صابری معتقد است به دلیل قرار گرفتن استان در اقلیم نامناسب برای کشاورزی باید برنامهریزی مدونی برای آمادهسازی زیرساختهای دیگر از جمله صنعت، دامپروری، ترانزیت و. . . در دستور کار قرار گیرد. گفتوگوی ما با این نماینده را در ادامه میخوانید.
گفتهها حاکی است خشکسالیهای اخیر عمدهترین راه درآمد مردم استان را با مشکل مواجه کرده است؛ فکر نمیکنید گذشت بیش از یک دهه زمان کافی برای یافتن راه حلی برای رفع این مشکل در اختیار مسئولان قرار داده باشد؟ تاکنون برنامهای برای رفع این مشکل در دستور کار قرار گرفته است؟
ببینید آنچه به عنوان مسئله اصلی مطرح است خشکسالی نبوده بلکه قرار گرفتن استان در منطقه کویری با حداقل میزان بارندگی در طول سال است موضوعی که به دنبال خشکسالیهای اخیر که کل کشور را تحت تأثیر قرار داد تشدید و همچنان ادامه دارد. توجه به این موضوع میطلبد که به دنبال رفع مشکل به صورت برنامهریزی دراز، میان و کوتاهمدت باشیم نه مقطعی.
به برنامهریزیهای بلند، میان و کوتاهمدت اشاره کردید. آیا تاکنون طرحی در این زمینه ارائه شده است؟
واقعیت این است که در رابطه با بحث خشکسالی در استان خراسان جنوبی عدالتمحوری رعایت نشده است. با این که موضوع خشکسال بودن استان به تأیید دولت رسیده است اما هنوز اعتبارات خشکسالی مرحله دوم که باید در ابتدای سال جاری به استان تزریق میشد با گذشت 7 ماه از سال ابلاغ نشده است. این در حالی است که بر اساس اطلاعات به دست آمده اعتبارات استانهایی که وضعیت خشکسالی آنها در حد استان ما نیست (در مواردی بالاتر از آنچه بر اساس شاخصها تعیین شده) ابلاغ شده است. بر این اساس باید در راستای اجرای عدالت و رسیدگی به نقاط محروم هر چه سریعتر اعتبارات لازم به استان ابلاغ شود چرا که در صورتی که اقدامات دولت به موقع صورت نگیرد مهاجرت از روستا به شهر افزایش خواهد یافت و از آنجا که زیرساختها در شهرها برای تحت پوشش قرار دادن جمعیت مهاجر آماده نیست هزینههای سنگینی بر شهرها از جمله حاشیهنشینی تحمیل خواهد شد.
با توجه به این که بیشترین درصد مردم استان به کار کشاورزی مشغول بوده و از این راه امرار معاش میکنند به نظر میرسد ابلاغ اعتبارات یک راه حل کوتاهمدت باشد. فکر میکنید دولت در یک برنامه درازمدت چه اقدامی را در دستور کار قرار دهد؟
مهمترین اقدام دولت در این زمینه میتواند یکپارچهسازی زمینهای کشاورزی باشد تا زمینها از حالت سنتی و قطعات کوچک خارج شود. با این اقدام با میزان آب موجود مساحت بیشتری از زمینها قابل آبیاری خواهد بود. علاوه بر این دولت باید در زمینه ارائه تسهیلاتی برای حفر چاه، استفاده از سیستمهای مکانیزه در آبیاری مثل لولهکشی برای بهکارگیری سیستم تحت فشار در آبیاری اقدام کند. در حال حاضر 30 درصد کمکهای بلاعوض از سوی دولت به کشاورزان پرداخت میشود که به نظر من باید صددرصد تسهیلات بلاعوض از سوی دولت پرداخته شود. نکته دیگری که انجام آن از سوی دولت ضروری است تضمین خرید محصول کشاورزی و بیمه محصولات کشاورزان است.
به اقلیم خشک منطقه و عدم تناسب آن برای کشاورزی اشاره کردید به نظر شما آمادهسازی زیرساختها در کدام بخشها رشد اقتصادی منطقه را به دنبال خواهد داشت؟
با این که کشاورزی بخش وسیعی از فعالیت مردم استان را شامل میشود اما به دلیل اقلیم منطقه نمیتوان از آن به عنوان اقتصاد اول استان یاد کرد. با این حال دامپروری به عنوان شغلی سنتی از جمله مشاغلی است که استعداد گسترش آن در استان وجود دارد که متأسفانه به دلیل مشکلات موجود کمتر به آن توجه شده است. ایجاد زمینه برای پرورش شتر، گاو و گوسفند در اشتغالزایی و رشد اقتصادی منطقه بسیار راهگشا خواهد بود. اما مشکلی که در این باره وجود دارد مشکل حمل دامها بعد از پرورش به وسیله دامپرور است به طوریکه برای انتقال به استانهای دیگر مشکلات و موانع زیادی وجود دارد. علاوه بر این نبود کشتارگاه در استان هم مشکلاتی را در زمینه کشتار دام موجب شده است به طوریکه دامها مجبورند برای کشتار به شهرهای دیگر فرستاده شوند. کمکهای دولت در این خصوص میتواند انحصاری بودن کشتار در بعضی از استانها را برداشته و زمینه انجام آن را در استان فراهم کند. در شرایطی استان از داشتن کشتارگاه محروم است که به دلیل داشتن مرز با افغانستان امکان ورود دام از این کشور به آسانی وجود دارد. در صورتی که تمهیداتی در این زمینه اندیشیده شود زمینه ورود دام به استان به راحتی فراهم و گوشت مورد نیاز استان تأمین خواهد شد.
در زمینه صنعت چطور؟ آیا زمینهای برای توسعه صنعتی در استان وجود دارد؟
در حال حاضر روزی 150 کامیون انواع سنگ گرانیتی به صورت خام از معادن استان بارگیری و برای فرآوری به استانهایی همچون مشهد و اصفهان فرستاده میشود. این در حالی است که احداث کارخانههای فرآوری در استان، هم رشد صنعت و هم اشتعالزایی را به دنبال خواهد داشت. به دلیل این که تاکنون زیرساختها در استان فراهم نشده و هیچ مشوقی هم برای سرمایهگذاران وجود ندارد تاکنون با وجود ساخت شهرک سنگ در استان هیج تمایلی از سوی سرمایهگذاران چه محلی و چه غیر محلی برای سرمایهگذاری وجود ندارد. در صنعت فولاد هم همینطور با این که در سفر دوم رئیسجمهور در این زمینه صحبتهایی شد اما به دلیل آماده نبودن زیرساختها هیچ سرمایهگذاری مایل به سرمایهگذاری نیست.
موقعیت ترانزیتی استان تا چه اندازه در جذب فرصتهای سرمایهگذاری مؤثر خواهد بود؟
اقدامات صورت گرفته برای توسعه محور شرق که منجر به احداث و راهاندازی گذر رسمی ماهی رود شد فرصت مغتنمی برای گسترش روابط تجاری استان و بهبود اوضاع اقتصادی منطقه است. در صورتی که این گذر رسمی با محوریت سربیشه به عنوان راه شریانی اعلام شود اقدامات خوب ترانزیتی در سطح استان صورت خواهد گرفت. در صورت راهاندازی این گذر کارایی آن در سطح گذر دوغارون در خراسان رضوی خواهد بود.
چه اقداماتی از سوی دولت در این زمینه راهگشا خواهد بود؟
به نظر من به دلیل این که استانهای محروم از حداقل امکانات بیبهرهاند دولت باید در مرحله اول سرمایهگذاری اولیه را بر عهده گرفته و در مرحله بعد با ارائه تسهیلات به سرمایه گذاران مشوقهایی همچون معافیت مالیاتی و دریافت حداقل حق بیمه را برای آنان قرار داده تا برای سرمایهگذاری ترغیب شوند. این دقیقاً همان مسئلهای است که در اصل 44 قانون اساسی برای کمک به مناطق محروم به آن اشاره شده است.
