فتواي مراجع درباره اختلاط دختران و پسران
امام جمعه ورامين گفت: به دنبال به وجود آمدن معضلات اختلاط دانشجويان از 11 مرجع تقليد جهان تشيع از جمله مقام معظم رهبري استفتاء شد كه در ارتباط با اختلاط دختران و پسران در مراكز آموزشي كشور و وظيفه مسئولان فتاواي صادر كردند.
حجتالاسلام والمسلمين سيدمحسن محمودي كه به دليل بهوجود آمدن معضلات اجتماعي به دليل اختلاط دختران و پسران در مراكز آموزشي نظرات علما و مراجع عظام تقليد را در اين ارتباط جمع آوري كرده در اين ارتباط در گفتوگو بافارس گفت: امروز يكي از معضلات جدي در مراكز آموزشي در سطوح عالي اختلاط بيحساب و كتاب دختران و پسران است كه جاي بسي تعجب است كه در نظام تعليم و تربيت، در مقاطع ابتدايي و راهنمايي و دبيرستان پسران و دختران جداگانه تحصيل ميكنند و در مقطع دانشگاه و در اوج غريزه آنها را بهصورت مختلط ميبينيم و اين امر با كدام منطق ديني و عقلاني پذيرفتني است.
كارشناس مسايل مذهبي و اخلاقي در ادامه افزود: من در اين مدت حضور در دانشگاهها موارد متعددي را سراغ دارم كه دانشجويان متعهد بهخاطر مزاحمتهاي اخلاقي مجبور به ترك تحصيل شده و يا احيانا گرفتار معضلات اخلاقي شدند و مواردي را سراغ دارم كه برخي دانشجويان خوش استعداد و درسخوان بهدليل گرفتار آمدن در دام افراد بد اخلاق دچار مشكلات روحي شده و صدمات جبران ناپذير خوردهاند، واقعا آيا مسئولان دانشگاهها از خود سئوال نميكنند كه مسئول اين لطمات روحي و اخلاقي كيست.
استاد حوزه دانشگاه خاطرنشان كرد: متاسفانه اين اختلاطها و رقابتهاي ناسالم حتي ازدواج جوانان دانشجو را دچار مشكل كرده و اين خود آراييها و فتنههاي اخلاقي آسيبهاي جدي را به برخي خانوادهها وارد ساخته است.
محمودي از مسئولان وزارت علوم و مديران دانشگاهها خواست با شجاعت و جسارت با اقدام در اين ارتباط دل مومنان را شاد كنند و دعاي خير خانوادههاي شهدا و صالحان را بدرقه راهشان كنند.
وي در ادامه با اشاره به روايتي از پيامبر(ص) كه فرمودند «بين مردان و زنان فاصله و جدايي بيندازيد، زيرا هنگامي كه آنان رودروي يكديگر قرار گرفتند و با هم رفت و آمد داشتند جامعه به دردي مبتلا ميشود كه درمان نخواهد داشت»، افزود: اگر مسئولان نظام اسلامي براي اين معضل فكري نكنند بايد منتظر تحقق وعده اين روايت شريفه باشند اگر چه برخي از معضلات مثل ناراحتيهاي روحي و رواني، سقط جنينها و كثرت طلاقها يكي از مصاديق اين روايت شريفه ميباشد.
فقها و مراجع عظام تقليد حضرات آيات سيدعلي خامنهاي، جعفر سبحاني، سيدعلي حسيني سيستاني، لطفالله صافي گلپايگاني، سيدعلي علوي گرگاني، سيد يوسف مدني تبريزي، حسين مظاهري، ناصر مكارم شيرازي و حسين نوري همداني به اين استفتاء پاسخ دادهاند.
وي افزود:موضوع استفتا اين بود كه «اختلاط دختران و پسران در برخي مراكز آموزشي مانند دانشگاهها و عدم نظارت جدي بر اين مراكز، ضمن ايجاد زمينههاي گناه و خودآرايي، موجب ركود علمي و ايجاد رقابتهاي ناسالم و حركات غير اخلاقي شده، به طوري كه بسياري از خانوادهها و دانشجويان از وضعيت موجود رنج ميبرند.
آيا شرعا اين اختلاط جايز است، وظيفه مسئولان آموزش عالي كشور و متوليان اين مراكز چيست» و يازده مرجع تقليد در پاسخ به سئوال ذكر شده چنين مرقوم فرمودهاند:
حضرت آيتالله خامنهاي:هر كس بايد بر طبق مقررات به وظايف شرعي و قانوني خود، از جمله امر به معروف و نهي از منكر اقدام كند.
آيت الله بهجت (ره): واضح است كه بايد از اختلاط پيشگيري كنند.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني: واضح است كه اختلاط مذكور حرام است و علاوه بر آن مفاسد و تبعات سوء بسيار بر آن مترتب است و متاسفانه در اثر بي توجهي مسئولان روز به روز دامنه آن گستردهتر ميشود؛ البته جدا كردن كلاسهاي دختران و پسران كار لازمي است، چون معلوم است كه اختلاط بين نامحرم مفسده زياد دارد، بهطور كلي ورود زن بدون رعايت موازين اسلامي در صحنه اجتماع و دوشادوش مردان در همه امور شركت كردن، مفاسد بسيار دارد كه مجال شرحش نيست و بلكه از كثرت وضوح نياز به شرح ندارد گذشته از اينكه به موازات آن، لطمههاي فراوان به خانواده و تربيت اطفال و امور منزل وارد ميشود.
خداوند متعال جامعه مسلمانان را از فتنهها و مفاسدي كه بيشترش در اثر غربگرايي و تقليد از كفار و اعمال و رفتار آنها حفظ فرمايد و عفاف و حجاب و شخصيت ارزشمند اسلامي بانوان مسلمان را در حصن حصين ايمان و تعهد خودشان از هر گزند و خطري مصون بدارد و مردها را نيز در اظهار غيرت، شجاعت و صراحت عطا فرمايد و بر دانشجويان متعهد مسلمان است كه مثل ساير مطالب كه موكدا از اولياي دانشگاه ميخواهند مراعات تعاليم و ظواهر اسلامي را بخواهند كه هم دانشجويان در معرض محرمات قرار نگيرند و هم دانشگاه از يك جريانهاي ضد ارزشي و مفاسد مصون بماند.
آيتالله مكارم شيرازي: در مواردي كه امكان جداسازي هست بايد اين كار صورت پذيرد و در مواردي كه اين كار امكان پذير نيست بر پسران و دختران لازم است كه از خودآرايي و تحريك ديگران جدا بپرهيزند.
آيتالله نوري همداني: مسئولان محترم مربوطه در اين جهت عنايت و قوت بيشتري داشته باشند.
آيتالله سبحاني: در كشورهاي اسلامي بايد كوشش شود مراكز آموزشي از نظر دختر و پسر جدا باشند. وظيفه اين است كه از اختلاط در آموزشگاهها جلوگيري شود و دانشگاه دختران غير از دانشگاه پسران باشد.
آيتالله مظاهري: اختلاط جايز نيست و گناه آن خيلي بزرگ است. در فرض مذكور بايد اختلاط نباشد و بر مسئولان مربوطه واجب است اينگونه مفاسد را رفع كنند.
آيتالله سيستاني: امر مربوطه به خود فرد است اگر بيم افتادن به گناه نداشته باشد اشكال ندارد.
آيتالله علوي گرگاني: لازم است متوليان امر آموزش از اختلاط نامحرمان جلوگيري كنند و حتيالمقدور از اختلاط فضاي دانشگاهها جلوگيري كنند. اينگونه اختلاطها مناسب شئونات مراكز اسلامي نيست و هيچگونه خدمتي به جامعه علمي نميكند و لازم است مسئولان امر از اينگونه مسايل جلوگيري كنند.
آيتالله مدني تبريزي: اختلاط دختر و پسر در مراكز آموزشي و غيره كه منجر به گناه باشد جايز نيست.
آيتالله حكيم: اختلاط بين آنها در مراكز مزبور مكروه است و لكن چون غالباً موجب كثيري از محرمات ميشود لازم اجتناب از آن است.
نباید این امر با زور و فشار باشد بلکه مسئولین باید طوری عمل کنند که عدم اختلاط در واقع درخواست خود مردم باشد. 
احتمالا تصور نادرستي از دانشگاههاي ما در نظر علمايمان ساخته اند .مگر در دانشگاهها چه رفتاري يين دانشجويان دختر و پسر جريان دارد كه به اختلاط تعبير مي شود؟حال اگر كسي مايل به ارتباط خارج ازعرف نيز باشد، در خارج از محيط آموزشي بسيار راحتر به اهداف خود خواهد رسيد 
مگه جوونای این مملکت بیمارن که درس خوندنشون در کنار هم مفسده آمیز باشه؟ من همه تحصیلاتم تا دکترا را در همین کشور گذروندم، الان هم استاد همین دانشگاها هستم و به خدا قسم چیزی جز پاکی و صفا در این جوونا ندیدم. از خودم خجالت می کشم وقتی که دانشجویی را به یاد میارم که یک سال با موی بلند و به اصطلاح فشن سر کلاس میومد. از اون جاییکه من خودم همیشه مخالف تیپ های نامعقول بوده ام و به اصول حجاب اسلامی و نحوه برخوردم با دانشجویان، به خصوص پسرها، توجه و حساسیت زیادی داشته ام، از همون اول ذهنیت منفی نسبت به اون پیدا کردم و به طور پیش فرض، اون دانشجو را در زمره دانشجویان غیر مطلوب کلاس به حساب می آوردم و حتی گاهی ناخوداگاه دنبال ایراد گرفتن از او به هر قیمتی بودم. ولی باور کنین وقتی ایشون چند تحقیق پایان نامه شو با من گرفت و من بیشتر باهاش آشنا شدم ، دیدم جز مدل موی نازیبای اون، بقیه سراسر خوبی و تعهد و سخت کوشی و ایمانه. واقعا از خودم شرمنده شدم و چندین بار خواستم بهش تذکر بدم که شما که به این خوبی هستی، این یه مشکل را هم رفع کن که سوء تفاهم در موردت پیش نیاد ، ولی به خاطر تفاوت جنسیتی، ترجیح دادم وارد این مقولات نشم.خلاصه این که اساتید بزرگوار شک نکنند که این طور حساسیت به خرج دادن ها و جداسازی های افراطی، جز حساس تر کردن مردم به قضیه و ایجاد حرص و ولع افراطی (که طبیعتا در موردممنوعه ها بیشتر می شه) هیچ فایده ای دیگه نداره و شک نکنید که حضور در همین جو مختلط دانشگاه، برای اکثریت دانشجوها خودش مثل یه کلاس عالی روابط اجتماعیه که در زندگی آینده اونا اثر مثبت می ذاره. و البته یادمون نره که در این میان، باید حساب بخش معدودی از دانشجویان رااز بقیه جدا کرد که واقعا مشکل دارند و البته ریشه این مشکلات را باید در هزار و یک جای دیگه، قبل از ورود به دانشگاهای مختلط جستجو کرد. بیاین یه بارم که شده به جای پاک کردن صورت مسئله به حل اساسی اون بپردازیم. از ما، گفتن بود...
اول مشکل بیکاری و اعتیاد را حل کنید که به صورت مستقیم روی فساد اخلاقی نه فقط جوانان بلکه روی همه رده های سنی مؤثر است و بعد خیلی از مشکلات به خودی خود حل خواهد شد . واقعا باید ابتدا معنی " اختلاط" روشن شود. اگر منظور در کلاس واحد، منتهی البته در دو جناح جداگانه نشستن است، در اینصورت اختلاط چیزی شبیه اختلاط کلی در جامعه: در خیابانها و رستورانها و سایر اماکن عمومی خواهد بود.. منتهی، این هم هنوز کاملا مطلوب نیست و اگر امکانات، از هر جهت، یعنی از جهت استاد و فضای موجود و ...... هزینه های سنگین همراه آن اجازه دهد، گمان نمیکنم کسی منطقا با جداسازی کامل مخالف باشد. در این صورت شخص مخالف یا دنبال فساد و افساد در جامعه است یا در صدد این است که بی دلیل کاررا برای نظام مشکل سازد. بازهم گفتنی است که جداسازی کامل متضمن هزینه های اضافی سنگین است و از طرفی زمینه در صد ناچیز آشنائیها و ازدواجهای سالم و خوش عاقبت را، که در صورت اختلاط احتمال حدوث آن خواهد بود، از میان خواهد برد که این را میتوان با مفسده های احتمالی ناشی از اختلاط تهاتر کرد. شاید آزمایش چندساله در یک دانشکده کوچک چیزهائی بدست دهد. باید اعتراف کرد که عوامل موثره بقدری کثیر است که اخذ تصمیم صحیح نیازمند کارشناسی و آمارگیری و ..........نسبتا طولانی است. اما، اما، اما، اگر روایت نقل شه از رسول اکرم( ص) معتبر و نظر به آخرت است، که باید هم باشد، جداسازی امروز بهتر از فردا است، واله اعلم.
معضل اصلی فقر است که دروازه فساد است...پس فساد اصلی را ایجاد نکنیم آقایان فرهنگ سازی کنید.اختلاط امر جدیدی نیست که با پاک کردن صورت مسئله می خواهید حل مسئله کنید.پدران ما تا سن 16-17 سالگی با همسالان دختر خود بازی می کردند هیچ مفسده ای نبود حالا من نمی دانم این همه ضعف چرا از سوی بانیان نشان داده می شود برای حل مسئله ای بدین سادگی واقعاً جای شرمندگی دارد.... 
کاری کنن که ازدواج راحت تر بشه به جای این کارا.. مگه پس فردا بعد از فارغ التحصیلی از دانشگاه قرار نیست همین دختر و پسرها توی ادارات و جامعه کنار هم زندگی کنن؟ مشکل اختلاط نیست. تازه اختلاط توی دانشگاه کمک می کنه که افرادی رفتار با جنس مخالف رو یاد بگیرن و بتونن همسر آیندشون رو درک کنن.