اگر مارادونا بودم...

«دیه‌گو تنها موجودی است که برای حکمرانی نیازی
به زنده بودن ندارد».
«دیه‌گو تنها موجودی است که برای حکمرانی نیازی به زنده بودن ندارد».
اگر مارادونا بودم/ درست مثل او زندگی می‌کردم
اگر مارادونا بودم / هیچ اشتباهی نمی‌کردم
اگر مارادونا بودم/ مهم نبود کجای این کره خاکی گم بشم
اگر مارادونا بودم/ به سراغ فیفا می‌رفتم و با فریاد می‌گفتم دزدان واقعی شما هستید.*

 
به نوشته وطن امروز؛ «روز بدی را پشت سرگذاشتم، این شکست برای من درست مثل این بود که زیر مشت‌های محمدعلی کلی بیفتم.» این حرف‌های ال‌دیه‌گو است، پس از آن بازی رقت‌بار برابر آلمان، در سالن کنفرانس مطبوعاتی گرین پوینت که فضایش برای اسطوره مسموم به نظر می‌رسید. حالا این صحنه را می‌توانیم با آن فصل رویایی شاهکار امیرکاستاریکا سنجاق کنیم؛ جایی که ال‌دیه‌گو در نمایی از فیلم این کارگردان بوسنیایی می‌گوید: «کاراکتر جیک لاموتا در گاو خشمگین را ستایش می‌کنم»؛ نقشی که با بازی رابرت دنیرو جزو شاهکارهای کلاسیک سینما به حساب می‌آید و دیه‌گو خودش را با آن بوکسور متعصب قیاس می‌کند.

حالا دیه‌گو همین حس شکست را خیلی شاعرانه به بوکسوری مغلوب شده بدل می‌کند. او خیلی جلوی خودش را گرفت تا بار دیگر اشک‌هایش به سوژه اصلی عکاسان تبدیل نشود مثل آن فینال جام 90. دیه‌گو پس از شکست پسرانش مقابل ژرمن‌ها به داخل زمین می‌رود، آنها را دلداری می‌دهد و با غرور شکست را می‌پذیرد.

شاید خیلی‌ها منتظر چنین سکانسی بودند تا ال‌دیه‌گو خرد شود و به پایین بیاید و فردای آن روز در مهم‌ترین تیترهای‌شان بنویسند: «اسطوره مارادونا شکست.» اما آیا واقعا اسطوره مارادونا شکست؟ آیا فوتبال هویت‌دار آمریکای‌جنوبی با یکی، دو شکست زیر سوال می‌رود؟ آیا تیم ژرمن‌ها که کلکسیونی از بازیکنان چندملیتی است می‌تواند با یک پیروزی «زيباي آمریکای‌جنوبی» را تحقیر کند؟

جواب این سوال‌ها و نقدها را بدون هیچ توصیفی با واژه «نه» مي‌دهيم. ال‌دیه‌گو اسطوره است و این موضوع زمانی شکل گرفته که او یک‌تنه فیفا را تحقیر می‌کند، فاتح انگلیس لقب می‌گیرد و جام 86 را در بدترین شرایط اجتماعی مردم فقیر آرژانتین به هواداران آلبی سلسته تقدیم می‌کند.

ال‌دیه‌گو اسطوره است و این مساله به روزگاری بازمی‌گردد که با پوشیدن پیراهن ناپلی، پسران جنوب ایتالیا را برای نخستین‌بار به فتح اسکودتو می‌رساند، شاید به همین دلیل است که به او «مسیح ناپل» می‌گویند. ال‌دیه‌گو اسطوره است... چون در کنفرانسی علیه «جورج بوش» رئیس‌جمهور سابق ایالات‌متحده اعلام می‌کند «من نیز مانند چه‌گوارا اعتقاد دارم، دنیا باید از وجود امپریالیسم پاک شود». حتی در صحنه‌های دیگری از فیلم امیر کاستاریکا به خوبی به ما نشان داده می‌شود که او مرزها را درنوردیده و ساحتی اسطوره‌ای دارد. این گستره

از کپرهای بوئنوس‌آیرس تا سواحل اندونزی و فیلیپین را نیز درنوردیده است.

شاید به همین دلایل است که هوگوچاوز درحال سخنرانی در زیر بارش باران از دیه‌گو می‌‌خواهد تا برای توقف باران به آسمان فوت کند! جادوی مارادونا با شکست برابر آلمان یا هر تیم دیگر هرگز از بین نمی‌رود. شما کدام اسطوره را در ورزش یا حتی فرهنگ و هنر سراغ دارید که بتواند خودش را از شر کوکائین یا هر ماده مخدر دیگری رها کند. دیه‌گو خودش در جایی می‌گوید: «من در برابر این «سفیدروی زیبا» [کوکائین] بارها و بارها به مقابله پرداختم و در آخر هم پیروز شدم».

از گردمولر تا جورج بست که به دام اعتیاد الکل افتادند تا الویس پریسلی در عرصه هنر هیچ‌کدام نتوانستند راهی برای دوباره جاودانه شدن پیدا کنند ولی ال‌دیه‌گو این کار را کرد تا با شمایلی جدید روی نیمکت مربیگری آلبی‌سلسته قرار بگیرد. حتی با تجربه کم مربیگری‌اش خیلی خوب از پس این کار برآمد و در نهایت در مرحله یک‌هشتم نهایی به آلمان باخت. در اینجا هیچ‌گاه نمی‌خواهیم ضعف‌های فنی تیم او را نادیده بگیریم و شاید اگر لجبازی‌های او در عدم دعوت از کامبیاسو و خاویر زانتی به پایان می‌رسید حالا آرژانتین به این روزگار گرفتار نمی‌شد.

شاید اگر آنها کمتر به بازی احساسی روی می‌آوردند و هزار شاید و باید دیگر که جایی در این مقاله ندارد رخ می‌داد، آرژانتین نتیجه را به آلمان واگذار نمی‌کرد. بحث دانش فنی و خوش‌شانس بودن در به‌دست آوردن یک پیروزی در یک طرف قضیه و زیرسوال بردن شمایل یک اسطوره در سوی دیگر است. دیه‌گو مردی کوتاه قد با موهای مجعد، رفیق فیدل‌کاسترو و عاشق کشورهای فقیر است تا غنی و همین مساله سبب می‌شود او اسطوره باقی ‌بماند.

*‌ قطعه‌ای از سکانس فیلم مارادونا، ساخته امیر کاستاریکا