از سوم تا هفتم؛ جايگاهمان همين است؟

پانزدهمين دوره مسابقه‌هاي واليبال قهرماني جوانان جهان در حالي در شهر دانشجويي پوناي هند با قهرماني تيم شايسته برزيل به پايان رسيد كه جوانان ايران با وجود شروعي خيره‌كننده و توفاني، به هيچ وجه نتوانستند توقعات را از خود برآورده كنند و در پايان با كسب عنوان هفتمي، آب سردي بر آتش خيل مشتاقان به قهرماني خود زدند.

به نوشته جام جم؛ انتظارات از تيم اعزامي با توجه به نتايج عالي 2 سال قبل واليباليست‌هايي به وجود آمده بود كه تحت مربيگري ست كوويچ، قهرماني نوجوانان جهان را به دست آورده بودند و اكنون پس از گذشت 2 سال در قالب تيم جوانان به هدايت مصطفي كارخانه درآمده بودند.

علاوه بر اين، تيم 2 سال پيش جوانان ايران هم با هدايت كارخانه، عنوان سومي دنيا را پس از برزيل و روسيه به دست آ‌ورده بود.

اردوهاي تداركاتي عالي در روسيه و برزيل جاي باقي ماندن هيچ‌گونه نقصي در تيم باقي نگذاشته بود و 3 پيروزي درخشان و قدرتمندانه ايران در آغاز مسابقه‌ها بر تيم‌هاي بلژيك، چين و مصر بعلاوه پيروزي قاطع بر آرژانتين در ديدار تداركاتي پيش از شروع بازي‌ها، انتظار عمومي ايراني‌ها براي قهرماني را جهاني كرد و همگان را در انتظار تماشاي ديداري جذاب ميان ايران و برزيل گذاشت، ولي با شروع مرحله دوم بازي‌ها و متعاقب سفر رئيس فدراسيون واليبال به هند براي همراهي تيم جوانان، فتيله شعله درخشان اين تيم بسرعت پايين آمد و تيم ما به زنگ تفريحي براي حريفان (بجز تيم آمريكا)‌ تبديل شد.

اين تيم در حالي با افول جدي روبه‌رو شد كه فرهاد قائمي، ستاره چپ دست و شماره 8 تيم ايران، چهره‌اي به يادماندني از خود در اين دوره باقي گذاشت و عنوان بهترين مهاجم (اسپوكر)‌ را به دست آورد.

آنچه در پي مي‌آيد ديدگاه 2 تن از كارشناسان در مورد چرايي افول عجيب تيم جوانان ايران در مسابقه‌هاي پوناي هند است. البته به گفته سعيد درخشنده، دبير فدراسيون واليبال، اين فدراسيون هم به صورت پيگير به جستجو در مورد دلايل واقعي اين ناكامي خواهد پرداخت.

معمري:‌ تغذيه، معضلي براي ما شد

عليرضا معمري، سرمربي تيم واليبال پيكان و از كارشناسان معتبر واليبال ايران معتقد است هرچند واليبال پيشرفت خوبي در دنيا كرده است، ولي تيم ايران بايد نتايج بهتري از مسابقه‌هاي قهرماني جوانان جهان مي‌گرفت. معمري جدا شدن 2 بازيكن كليدي تيم و نرسيدن آنها به مسابقه‌هاي قهرماني جوانان جهان در هند را عامل مهمي براي نتيجه نگرفتن اين تيم مي‌داند. معمري مي‌گويد اين 2 بازيكن بيش از 2 سال مرتب با تيم تمرين كرده بودند. در ورزش واليبال جدا شدن ناگهاني 2 بازيكن كليدي تغييرات و اتفاقات زيادي را مي‌تواند به وجود آورد و دست مربي را كاملا خالي كند.

معمري در كنار اين دليل اصلي، دلايل ديگري را هم براي ناكامي تيم واليبال جوانان ايران در هند برمي‌شمرد، از جمله اين‌كه تيم ايران براي دفاع از عنوان سومي دوره قبل يا حتي بهبود آن عنوان، راهي هند شد و وقتي نتوانست در اين حد خود را نشان دهد يكباره تيم به گسيختگي ذهني روحي سنگيني رسيد كه مقابله با اين احساس و بازگشت ساختار تيم، كار كاملا دشواري بود كه چندان امكان‌پذير نشد. يعني سرنخ از دستمان رها شد و نتوانستيم آن را دوباره به دست بگيريم.

معمري كه سابقه سرمربيگري تيم ملي پاكستان را هم در كارنامه خود دارد با توجه به شناختش از شرايط شبه‌قاره هند گفت: تحمل غذاهاي متفاوت با مذاق ايراني در كشور هند كار بسيار دشواري است كه مشكلات تغذيه‌اي براي بازيكنان ما به وجود آورده بود. من به خاطر دارم اوايل حضورم در پاكستان، دچار بيماري تغذيه‌اي شده بودم تا اين‌كه آنها ناچار شدند آشپزي اختصاصي در اختيارم قرار دهند. متاسفانه تامين تغذيه كامل تيم، متناسب با ذائقه ايراني هم از معضلات مهم تيم ما در پوناي هند بود.

معمري مشكل افت بدني را دليل اصلي افت تيم ما در مسابقه‌هاي جهاني جوانان ندانست و گفت ممكن است پيك (دوران اوج)‌ آمادگي بدني در دور اول مسابقه‌ها وجود داشته و بعد بازيكنان از دوران اوج خارج شده باشند، ولي نگاهي به بازي‌هاي تيم ايران در مرحله دوم به بعد نشان مي‌دهد بدن بازيكنان، آمادگي لازم را داشت، ولي انگيزه‌ها و شرايط رواني تا حد زيادي فروكش كرده بود كه بايد ديد واقعا چه اتفاق‌ها و ماجراهايي حول تيم وجود داشته كه چنين رويدادي به وجود آمده است؟ افزون بر آن، امروز در واليبال دنيا، آناليز اهميت بسيار زيادي پيدا كرده و تيم‌ها در مراحل بالاي رقابت‌هاي جهاني جوانان، با شناختي كافي و كامل در برابر تيم ما قرار گرفته و با طرح‌هاي صحيح، جلودار تيم ما مي‌شدند. امروز اگر تيمي با تاكتيك‌هاي محدود و كم‌تعداد در حمله و دفاع ظاهر شود خيلي سريع شناسايي مي‌شود و بدل مي‌خورد. تيم‌هاي حاضر در آن مسابقه‌ها هر يك در هر چرخش توپ 3 تا 4 تاكتيك مختلف را اجرا مي‌كردند، در حالي كه در دور اول مسابقه‌ها، براي رو نشدن دستشان از تاكتيك‌هاي كمتري استفاده مي‌كردند.

وي در عين حال تاكيد مي‌كند: نيازمند برنامه‌هاي بلندمدتي براي حفظ و ارتقاي جايگاه جهاني واليبال خود هستيم. شايد 8 يا 9 سال پيش براي انتخاب تيم ملي نوجوانان يا جوانان كانون‌هاي مختلف پرورش واليبال در سراسر كشور وجود داشت و بازيكنان ملي‌پوش ما از بين 500 نوجوان يا جوان بلندقامت انتخاب مي‌شدند، ولي اكنون كميت در اين زمينه كاهش پيدا كرده و ديگر امثال محمدكاظم، معمري، زريني، موسوي و... در چنين كانون‌هايي ساخته نمي‌شوند، همچنان كه هنوز باشگاه‌هاي ما به كار سازندگي نمي‌پردازند. بايد در كنار حفظ تيم‌هاي ملي خود با صرف بودجه‌اي كم، دوباره كانون‌هاي پرورش بازيكنان را در سراسر كشور فعال كنيم تا مربيان تيم‌هاي ملي پايه، دست بازي در انتخاب بازيكنان داشته باشند و با جدا شدن 2 بازيكن كليدي به مشكل فاصله زياد نفرات اصلي با ذخيره‌ها برخورد نكنند.

برقي: جايگاه واقعي‌مان پنجم تا هشتمي است

عباس برقي، ديگر كارشناس واليبال و مربي پيشين تيم ملي معتقد است تفاوت زيادي ميان تيم فعلي جوانان و تيم دوره پيش كه به مقام سوم جهان رسيد وجود ندارد و صرفا قرعه، تكليف رتبه جهاني ما را در هر 2 دوره اخير مشخص كرده است. به اين ترتيب كه در دوره گذشته ما به قرعه مناسب‌تري برخورد كرده بوديم و اگر در آن دوره هم مثل مسابقه‌هاي امسال در گروهي دشوار قرار مي‌گرفتيم شانس صعود به جمع 4 تيم برتر دنيا را از دست مي‌داديم. به اعتقاد اين كارشناس واليبال، جايگاه واقعي ما در سطح جوانان جهان، همين پنجم تا هشتمي است و در دوره گذشته نتايجي استثنايي برايمان رقم خورده است. برقي كه خود تا چند ماه پيش مربي اين تيم بوده از باخت 3 بر صفر ايران در مقابل تيم بلژيك كه تيم ايران در نخستين روز، اين تيم را 3 بر صفر بوده بود كاملا شگفت‌زده شده است، اما در عين حال با چند فرضيه به تحليل آن مي‌پردازد و مي‌گويد: شايد به دليل پيروزي 3 بر صفر روز نخستمان، براي بار دوم اين تيم را دست‌كم گرفته باشيم. ممكن است بازي سخت و 5 گيمي نخست ما با آمريكا كه روز قبل از مسابقه دوم با بلژيك انجام شد توان تيم ما را براي رويارويي با آن حريف اروپايي كاهش داده باشد يا شايد اتفاقاتي در آنجا براي تيم رخ داده باشد كه من به دليل دوري از تيم و مسابقه‌ها از آن بي‌اطلاع هستم، اما در هر صورت بايد از كنار اين موضوع براحتي نگذريم، آن را بررسي كنيم و به جواب معقولش برسيم.

برقي در مورد غيبت 2 بازيكن كليدي تيم جوانان در مسابقه‌هاي قهرماني جوانان جهان و تاثير آن بر عملكرد تيم ايران مي‌گويد: مجتبي شبان از لحاظ دريافت، بهترين يار و كاپيتان تيم ما بود، ولي نكته اينجاست كه او از سفر سال گذشته تيم به قزاقستان هم به دليل بروز مشكلات خروجي بازماند، اما در طول اين يك سالي كه براي رفع مشكلات او فرصت بود كاري انجام نشد يا فردي جايگزين او نگرديد تا تيم از قبل تكليف خود و نفراتش را بشناسد و روز آخر ناچار به تغيير اجباري نفرات خود نشود.

برقي با توجه به اين كه ديدارهاي تيم جوانان ايران در مسابقه‌هاي هند، گيم‌هاي زيادي را شاهد نبود و اغلب در 3 يا 4 گيم به پايان مي‌رسيد تاثير افت بدني در مسابقه‌هاي اين تيم را در حد كامل ارزيابي نكرد.