سقوط واليبال بدون استراتژي

فدراسيون واليبال تمام امكانات را براي آماده‌سازي تيم جوانان مهيا كرده بود. اردوها و بازيهاي تداركاتي براي اين تيم بي‌نظير بود و هيچ توجيهي براي شكست قابل پذيرش نيست. اين اظهارات دبير فدراسيون واليبال در واكنش به نتايج تيم جوانان كشورمان در رقابت‌هاي جهاني هند است كه كاملاً از روي نارضايتي عنوان شده است.

به نوشته ایران؛ سعيد درخشنده به طور واضح عنوان مي‌كند كه تيم ايران با قرار گرفتن روي سكوي هفتم خواسته‌هاي فدراسيون را برآورده نكرده است. اين تيم قرار بود مدعي قهرماني باشد يا دست كم عنوان سومي دوره قبل خود را تكرار كند اما هيچ يك از وعده‌هاي مصطفي كارخانه تحقق نيافت تا قهرمان آسيا با سقوطي چهارپله‌اي در مكان هفتم جهان بايستد.

اين افت فاحش البته براي دست‌اندركاران فدراسيون قابل پذيرش نيست تا جايي كه دبير فدراسيون صراحتاً مي‌گويد دلايل اين ناكامي بايد مورد ارزيابي قرار گيرد و به مردم ارائه شود. شايد هيچ يك از مديران فدراسيون و حتي كادر فني تصور چنين نتايجي را از تيم جوانان كشورمان در مسابقات جهاني شهر پونا هند نداشتند ولي حالا متوجه شده‌اند كه چقدر غفلت كرده‌اند و در باد عنوان سومي دوره قبل خوابيده‌اند.

هر چند مصطفي كارخانه سرمربي تيم جوانان ايران عنوان مي‌كند كه در هيچ يك از ادوار قبل، مسابقات چنين كيفيتي نداشته است و اين بار تيم‌ها با آمادگي فوق‌العاده‌اي وارد عرصه بازيها شده‌اند اما اين موضوع نمي‌تواند توجيه خوبي براي شكست جوانها باشد.

اكثر تيم‌هاي حاضر در مسابقات هند همان تيم‌هايي بودندكه دو سال قبل در رقابت‌هاي جهاني نوجوانان حضور داشتند و تنها در برخي از بخش‌ها خود را تقويت كردند. در اين بين البته تيمي مثل چين را بايد يك استثنا دانست كه به طور كامل تيم خود را تغيير داد و حتي چند يار نوجوان را در تركيب جوانهايش قرار داد. اما تيم ايران كه قهرمان نوجوانان جهان شده بود استخوانبندي آن تيم را حفظ كرد و حتي بازيكن سرعتي زن و مؤثري مثل ساسان دژآرا را هم به ارنج اصلي خود اضافه كرد اما كاملاً واضح بود تمرينات و برنامه‌هاي آماده‌سازي كادر فني در حد و اندازه‌هاي مسابقات جهاني نبوده است چرا كه مشكلات تيم ما يكي دو تا نبودند.

بدون استراتژي
تيم ايران در حالي گام به مسابقات جوانان جهان در هند گذاشت كه چند هفته قبل از آن اردوي آماده‌سازي خود را در برزيل پشت سر گذاشت و بازيهاي دوستانه زيادي را هم مقابل اين تيم برگزار كرد. در تمام ديدارهايي كه برزيلي‌ها با ياران اصلي خود به ميدان آمده بودند تيم كشورمان حتي يك ست هم از حريف نگرفت و در مجموع تنها يك مرتبه در اردوي برزيل موفق عمل كرد كه البته مقابل تيم اصلي جوانان برزيل نبود.

پس از بازگشت تيم كشورمان به تهران، كارشناسان و اهالي واليبال نسبت به سرنوشت تيم جوانان در رقابت‌هاي جهاني هند ابراز نگراني كردند ولي مصطفي كارخانه سرمربي اين تيم ابراز اطمينان داد كه تيم ايران مدعي قهرماني است.

كارخانه اگرچه نسبت به صادر نشدن مجوز خروج از كشور مجتبي شبان و ابراهيم چابكيان واكنش نشان داد و حتي سفر به هند را بدترين سفر خارجي‌اش عنوان كرد اما همچنان بر مدعي بودن تيم كشورمان پافشاري می کرد. وي شروعي خوب در رقابت‌هاي جهاني داشت.

پيروزي 0-3 مقابل بلژيك و پس از آن برد آسان در يك بازي كه بيشتر به تمرين شباهت داشت مقابل چين صعود تيم ايران به دور دوم را تضمين كرد. تيم كشورمان در سومين بازي هم مصر را برد تا به عنوان صدرنشين گروه B به دور دوم راه يابد. فرمولي كه از قبل فدراسيون جهاني واليبال در اختيار تيم‌ها قرار داده بود نشان مي‌داد كه تيم نخست گروه B در دور بعد با تيم اول گروه D و تيم‌هاي دوم گروه‌هاي A و C در يك گروه قرار مي‌گيرند.

بنابراين قابل پيش‌بيني بود كه در صورت صدرنشيني تيم ايران، برزيل يكي از حريفان تيم كشورمان در دور دوم است. اين تيم به راحتي و حتي با وجود حضور روسيه صدرنشين گروه D شد. با بررسي ديگر گروه‌ها و بخصوص پس از تماشاي بازي‌هاي روزهاي اول و دوم، كادر فني تيم ايران مي‌توانست تصميم عاقلانه‌تري بگيرد تا به جاي ريسك بازي با امريكا، كوبا و برزيل در گروه E قرار گيرد كه به مراتب آسان‌تر از گروه F (گروه ايران در دور دوم) بود. اما كادر فني تيم كشورمان بدون داشتن چنين استراتژي گام به دور دوم گذاشت و بدون اينكه يك ست از كوبا و برزيل بگيرد عملاً شانس صعود به نيمه پاياني را از دست داد. پيروزي بر امريكا هرچند بسيار ارزشمند بوده است اما اين برد در شرايطي به دست آمد كه ديگر تأثيري در سرنوشت گروه نداشت و نبايد پشت اين برد پنهان شد.

مشكلات فني
موضوع ديگري كه مورد توجه اهل فن است و صحبت‌هاي بسياري درباره آن شنيده مي‌شود به مشكلات فني تيم ايران بازمي‌گردد. ناهماهنگي كه در تيم كشورمان وجود داشت در بسياري از بازي‌ها به ضرر اين تيم تمام شد و البته كاري هم از دست مربيان ساخته نبود چرا كه هماهنگي نفرات داخل ميدان به زمان احتياج دارد و مربيان در فرصتي كه از قبل داشتند اين نقصيه را خيلي برطرف نكردند.

همين ناهماهنگي‌ها سبب شده بود تيم جوانان ايران در لحظات حساس بسياري از بازي‌ها نتواند از توپ‌هاي برگشتي به خوبي استفاده كند و به راحتي امتيازات را از دست بدهد. تيم كشورمان مقابل برزيل و كوبا تا وقت استراحت فني دوم خوب پيش مي‌رفت اما از اين پس كه نياز به تمركز زيادي دارد به يكباره روند خود را از دست مي‌داد كه اين نشان از نبود اعتماد به نفس لازم براي بازيكنان ايران بود. بخصوص در بازي مقابل كوبا كه سه بازيكن از ليگ جهاني را در اختيار دارد. شاگردان كارخانه دلهره عجيبي داشتند و تا پايان بازي هم ترس از چهره آنها رخت بر نبست!

هرچند كه در سرويس اوضاع نسبت به قبل كمي بهتر شده بود و در كارهاي قدرتي همچنان تيم كشورمان خوب بازي مي‌كند ولي در دفاع روي تور و بخصوص مياني وضعيت نااميدكننده بود. عليرضا جديدي كه در بازي‌هاي نوجوانان جهان فوق‌العاده ظاهر شده بود اين بار هيچ نشاني از گذشته نداشت و در كنار اوساسان دژ آرا با آن قامت بلندش نتوانست مدافع خوبي باشد. اين دو بازيكن در كارهاي تركيبي حريفان نيز با مدافعان كناري خود بسيار ناهماهنگ بودند كه در بازي‌هاي سرنوشت ساز اين مشكلات بيشتر نمايان شدند.

فرهاد سال افزون كاپيتان و پاسور تيم ايران هم در اين دوره خيلي خوب كار نكرد. اين بازيكن به طرز عجيبي بر استفاده از ياران پشت خط زن تيم ايران (غياثي و صفايي) پافشاري مي‌كرد طوري كه حتي در زمان‌هايي كه دريافت‌هاي اول تيم ايران خوب انجام مي‌گرفت هم كمتر شاهد به كارگيري مهاجمان سرعتي تيم بوديم. در اين دوره از بازي‌ها طبق معمول دريافت‌هاي اول خوب انجام نمي‌گرفت كه اين نكته البته قابل پيش‌بيني بود و يك ضعف عمومي در همه رده‌هاي واليبال ايران است.

تيم ايران با نسلي كه قرار است در آينده‌اي نزديك به تيم بزرگسالان تزريق شود نتوانست خوب كار كند و به عبارتي بدترين نتيجه خود را از سه دور حضور در اين عرصه گرفت. تيم كشورمان پيشتر سوم و ششم شده بود. بازي‌هاي اين دوره نشان داد شتاب پيشرفت تيم ايران در قياس با ساير مدعيان بسيار كمتر بود و از قافله عقب مانده‌ايم. البته فدراسيون واليبال حتماً با بررسي‌هايش به علل اين ناكامي‌ دست خواهد يافت. مسئولان اين فدراسيون در روزهايي كه نسبت به دو شغله بودن كارخانه سرمربي اين تيم بي‌تفاوت بودند بايد فكر اين روزها را مي‌كردند!

حاكميت برزيل
مسابقه‌هاي اخير جوانان جهان كه به باور بسياري از كارشناسان در سطح فوق‌العاده‌اي برگزار شده بود بار ديگر بر حاكميت برزيل بر توپ و تور تأكيد داشت. اين تيم كه در سه دوره پيشين اين بازي‌ها دو بار قهرمان و يك مرتبه هم نايب قهرمان شد اين بار تمام تيم‌ها را با قدرت تمام پشت سر گذاشت و بدون باخت قهرماني را جشن گرفت.

اين تيم تنها در مسابقه نيمه نهايي مقابل هند، ميزبان بازي‌ها كمي به دردسر افتاد اما در نهايت آن بازي را هم 2-3 برد. اين قهرماني تنها چند هفته پس از قهرماني تيم بزرگسالان اين كشور در ليگ جهاني واليبال به دست آمده است. اگر برزيل در مسابقات نوجوانان جهان كه تا چند هفته ديگر در ايتاليا انجام مي‌گيرد قهرمان شود به تنها تيمي بدل مي‌شود كه در همه رده‌ها قهرمان شده است.

كوبا كه نايب قهرمان اين دوره از بازي‌ها شده است حالا از سرمايه‌گذاري سال‌هاي قبل خود در تيم‌هاي پايه استفاده مي‌كند. كوبايي‌ها امسال با تيمي جوان در جمع چهار تيم برتر ليگ جهاني قرار گرفتند و در رده جوانان هم دوم شدند. حضور آرژانتين در رده سوم هم جالب توجه است.

اين موضوع نشان از سبقت قاره امريكا از اروپا را دارد. اينكه هيچ تيمي از اروپا حتي جزو چهار تيم برتر جهان نباشد در نوع خود جالب توجه است. سرمايه‌گذاري كه بخصوص تيم‌هاي امريكاي لاتين براي رده‌هاي پايه انجام داده‌اند آينده آنها را در عرصه واليبال تضمين خواهد كرد. در اين بين آفريقايي‌ها كماكان حرفي براي گفتن ندارند. مصر و تونس اين بار به ترتيب سيزدهم و چهاردهم شدند.