رقابت خارجيها براي تصاحب بازار سيگار ايران
زماني كه يك سناتور جمهوريخواه در كنگره آمريكا بر لزوم ادامه صادرات مرگ به ايران تاكيد كرد، شايد خود او هم به درستي از سهم شركتهاي خارجي در بازار سيگار و دخانيات ايران خبر نداشت.
به گزارش ايسنا، با در نظر گرفتن تعداد افراد سيگاري در كشور، مصرف سرانه آن و در عين حال مد نظر قرار دادن رشد مصرف سيگار در كشور ميتوان با حسابي سرانگشتي به بازار ميلياردي سيگار و محصولات دخاني در ايران پي برد.
از سوي ديگر با توجه به جوان بودن جمعيت ايران، بازار كشورمان فضاي بسيار مناسبي براي شركتهاي چندمليتي صنايع دخاني در جهان به شمار ميرود.
جالب اينجاست كه صنايع دخاني با توجه به ويژگيهايي كه دارند، معمولا مشمول اجراي هيچيك از قوانين تحريمي هم نميشوند و در چنين شرايطي است كه ميتوان به دليل سخنان سناتور جمهوريخواه آمريكا درباره لزوم صادرات سيگارهاي آمريكايي به ايران حتي به صورت قاچاق پي برد.
اما در شرايطي كه شركت دخانيات ايران طي سالهاي اخير سعي كرده با مديريت بازار داخلي و عقد قرارداد توليد مشاركتي با شركتهاي خارجي سهم سيگار قاچاق را در بازار داخلي كاهش دهد، با اين وجود اگر سري به خردهفروشيها و مغازههاي سيگارفروشي گوشه و كنار شهر بزنيد متوجه وجود مقادير متنابهي سيگار قاچاق ميشويد.
در چنين شرايطي شايد حدس زدن سهم شركتهاي خارجي در بازار دخانيات ايران كمي مشكل شود، اما براساس آمار رسمي، در سال 1386 شركت ژاپني JTI (ژاپن توباكو اينترنشنال) در ميان شركتهاي صنايع دخاني جهان بيشترين سهم را در واردات سيگار به ايران به خود اختصاص داد.
اين شركت در سال گذشته در مجموع 18 ميليارد و 254 ميليون و 690 هزار نخ سيگار به صورت رسمي به ايران وارد كرد و سهمي معادل 77.8 درصد را از كل واردات سيگارهاي خارجي به ايران به خود اختصاص داد.
بعد از JTI شركت BAT (بريتيش امريكن توباكو) كه بزرگترين گروه دخاني جهان به شمار ميرود، با اختلافي نسبتا زياد سهمي معادل 1.7 درصد از واردات سيگارهاي خارجي به ايران را به خود اختصاص داد.
اين شركت صنايع دخاني سال گذشته در مجموع 2 ميليارد و 739 ميليون و 50 هزار نخ به صورت رسمي وارد ايران كرد.
همچنين پس از JTI و BAT شركت كرهجنوبي KT&G (كرهآ توباكو& جينسنگ كورپوريشن) با سهمي معادل 4 درصد در رده سوم قرار گرفت.
اين شركت در سال گذشته 939 ميليون و 170 هزار نخ سيگار به ايران وارد كرد.
بعد از سه شركتي نيز كه در بالا به آنها اشاره شد، شركتهاي INT TOBACCO CIGARETTE، VON EICKEN، ALTADIS، CONCORD TOBACCO و JINAN TOBACCO FACTORY هر يك با سهمي معادل كمتر از 2 درصد در ردههاي بعدي قرار گرفتند.
همچنين سال گذشته در مجموع 23 ميليارد و 454 ميليون و 864 هزار و 400 نخ سيگار به صورت رسمي وارد كشور شد.
اما نكتهاي كه در اين ميان ميتوان به آن اشاره كرد، قاچاق سيگار به ايران با برند شركتهايي است كه در ردههاي اول و دوم ليست بزرگترين واردكنندگان سيگار به ايران قرار گرفتهاند.
شايد به همين دليل باشد كه بايد سهم شركتهايي مانند JTI و BAT را در بازار صنايع دخاني ايران بيش از آمار رسمي اعلام شده دانست.
اما در شرايطي كه مصرف سيگار در كشور در سال گذشته حدود 59 ميليارد نخ برآورد شده است، ميتوان به راحتي متوجه شد كه واردات رسمي سيگار به كشور در سال گذشته حدود 40 درصد از كل مصرف سيگار كشور را پوشش داد.
قاچاق سيگار به كشور نيز در سال گذشته 8 ميليارد و 480 ميليون نخ تخمين زده شده است كه با احتساب ميزان واردات رسمي سيگار به كشور در مجموع در سال گذشته واردات رسمي و قاچاق حدود 54 درصد از كل مصرف سيگار كشور را پوشش داد.
البته آمار فوق در خوشبينانهترين حالت اعلام شده است، زيرا به اعتقاد بسياري از كارشناسان با توجه به موقعيت جغرافيايي ايران و نزديكي به كشورهايي مانند افغانستان و پاكستان، قاچاق سيگار به ايران بسيار بيشتر از مقداري است كه اعلام ميشود يا توسط دستگاههاي مربوطه كشف ميشود.
اما در شرايطي كه در سال گذشته شركت KT&G در رده سوم بزرگترين واردكنندگان سيگار به ايران قرار گرفتهاند، مديرعامل شركت دخانيات ايران چندي پيش در پاسخ به سوال ايسنا درباره اينكه كدام شركت خارجي بيشترين سهم را در بازار ايران طي سال جاري به خود اختصاص داده است؟ گفت: در حال حاضر شركت كرهاي KT&G بيشترين سهم را در بازار دخانيات ايران چه در زمينه توليد مشاركتي و چه در زمينه واردات داشته است.
با اين احتساب به نظر ميرسد كرهييها امسال توانستهاند از رقباي ژاپني و انگليسي-آمريكايي خود پيشي گرفته و سهم بيشتري را از بازار پررونق دخانيات ايران به خود اختصاص دهند.
