خطر بالقوه و عيان

شروع فصل جديد مسابقات تنيس جهان كه همچون هميشه زير نظر اتحاديه تنيس حرفه‌اي (ATP) انجام مي‌شود، بار ديگر مساله رقابت شديد رافايل نادال اسپانيايي و روژه فده‌رر سوئيسي را براي احراز رتبه نخست جدول جهاني باب كرده و از نو شدت بخشيده است.

به نوشته جام جم، رقابتي كه بعد از 4 سال و نيم حاكميت فده‌رر و قرار داشتن اين تنيسور راست دست و 28 ساله درصدر جدول فوق به مدت 237 هفته متوالي (يك ركورد جديد)‌ سرانجام تابستان 2008 به سود تنيس‌باز چپ دست و 23 ساله اسپانيايي تغيير وضعيت داد و نادال با فتح اوپن فرانسه براي چهارمين سال متوالي و ثبت اولين قهرماني‌اش در ويملبدون در پي نبردي حماسي و 4 ساعت و 45دقيقه‌اي و فراموش نشدني با فده‌رر در بازي فينال، سرانجام كفه ترازو را به سود خود سنگين كرد.

با اين حال فده‌رر در 4 ماه پاياني سال از نو اوج گرفت و با اين كه طلاي انفرادي المپيك را هم در همين مقطع به نادال سپرد، اما با به دست آوردن پنجمين قهرماني متوالي‌اش در يو.اس. اوپن تعداد گرنداسلم‌هاي فتح شده توسط خود طي عمر پربارش را به عدد 13 رساند و فقط يكي كم دارد كه به ركورد 14 قهرماني پيت سمپراس تنيسور بازنشسته آمريكايي در تورنمنت‌هاي بزرگ چهارگانه برسد. بعيد است كه او طي 4 3 سال خوب ديگري كه در عرصه تنيس براي او متصور است، به اين ركورد نرسد و از آن فراتر نرود. اين كار احتمالا همين امسال (2009)‌ انجام خواهد شد.

از دوحه تا ملبورن

با اين حال هدف عاجل‌تر فده‌رر اين است كه رتبه اول را در جدول جهاني تنيس از نادال پس بگيرد و هر دو تنيس‌باز از همان ابتداي سال جديد (2009)‌ وارد صحنه مسابقات جديد شدند تا هيچ‌يك در نبرد و اهداف خود بازنده نباشند. بعد از تورنمنت غيررسمي ابوظبي امارات كه اندي موراي اسكاتلندي با شكست دادن هر دوي آنان اول شد، نادال و فده‌رر به چند صد كيلومتر دورتر سفر كرده و در تورنمنت دوحه قطر كه همپا با مسابقات بريسبين استراليا اولين تورنمنت رسمي سال بود، بخت‌آزمايي كردند و در نهايت هر دو مهياي اوپن استراليا در ملبورن يعني اولين گرنداسلم سال شدند كه نادال هرگز آن را نبرده، اما فده‌رر پيشينه فتح آن را در 3 دوره از 5 دوره گذشته داشته است. بعضي‌ها معتقدند موراي كه به رده چهارم جدولATP رسيده و يا نوواك ژوكوويچ صربستاني كه دو سالي است در رده سوم آن نشسته، مي‌توانند در سال 2009 هر دو غول تنيس را ناكام و خود حكومت كنند، اما حقيقت و احتمال قوي‌تر اين است كه در سال 2009 نيز يك نفر از جمع دو نفره فده رر نادال بر جهان تنيس حكم براند و دو رقيب فوق فعلا بايد به آنچه دارند، بسازند. قدر مسلم اين كه فده‌رر براي جبران آنچه در سال 2008 روي داد و او بخشي از آن را مرتبط با بيماري گوارشي و مصدوميت خود در اوايل آن سال و مولود تبعات آن مي‌داند، بسيار مصر و مصمم است. درست است كه او در آن سال به اصطلاح بد نيز در فينال 3 گرنداسلم از 4 گرانداسلم حاضر بود، اما باخت او در ديدار نهايي رولان گاروس در مقابل نادال با نتيجه‌اي بسيار يك‌طرفه همراه بود و حتي خودش هم معترف است كه شكستش در فينال «اپيك» مانند ويمبلدون در برابر همين رقيب ويژه و قطع نوار 5 دوره قهرماني‌هاي متوالي‌اش در معتبرترين تورنمنت تنيس دنيا حتي دل ديگران را هم به درد آورده و نوعي احساس‌ ترحم را نسبت به او به وجود آورده است. به همين سبب وي مصمم است با فتح مجدد ويمبلدون، چنان احساس و فكري را از اذهان سايرين بزدايد.

آينده‌‌اي طولاني‌تر

اما ركوردهاي نادال هم در سال 2008 فوق‌العاده بود. او 82 مسابقه را برد و در 8 تورنمنت شامل دو گرانداسلم قهرمان شد و چون 5 سال از فده‌رر جوان‌تر است بديهي مي‌نمايد كه آينده‌اي طولاني‌تر از او داشته باشد و حتي اگر فده‌رر همين امسال از نو به صدر جدولATP صعود كند، اين احتمال كه نادال در سال 2010 يا 2011 آن را پس بگيرد، بسيار زياد خواهد بود. در يك نگاه كلي نادال با داشتن سابقه قهرماني در 5 گرانداسلم از «فده‌رر 13 گرانداسلمي» بسيار عقب است، اما تفاوت سني اين دو، اين مساله را توجيه مي‌كند. عده‌‌اي از اين هم فراتر مي‌روند و مي‌گويند آثار سنگين شكست در فينال دو گرانداسلم سال 2008 در برابر رقيب مستقيم (نادال)‌ و ناكامي فده‌رر در تعدادي تورنمنت‌هاي عمده ديگر در سطح جهان و اين نكته كه او بر اثر 5، 6 سال تلاش بي‌وقفه و بالانشيني در جهان تنيس به لحاظ روحي و جسمي فرسوده شده، نشانگر آغاز دوران تنزل او و «شروعي بر پايان كار» وي است. اين كه او علاوه بر يو.اس.اوپن قهرماني‌اش را در مسترز (اساتيد)‌ در ماه نوامبر 2008 هم پس گرفت، لزوما چيزي خلاف اين را نشان نمي‌دهد و فقط به مثابه واپسين تلالوهاي يك ورزشكار در پاييز قهرماني‌هايش است.

همان وضع

اما همان‌طور كه بارها از زبان نادال شنيده شده، اين چپ دست جنگنده و فني از قماش فوق نيست و بر عكس فكر مي‌كند فده‌رر هنوز چيزهاي فراواني را در چنته دارد و حداقل دو سه سال بسيار خوب ديگر و توام با قهرماني‌هاي متعدد براي او در پيش است. نادال كه ابتدا فقط يك قهرمان خارق‌العاده براي زمين‌هاي خاكي (Clay) شناخته مي‌شد، در تمجيدي كامل از حريف استثنايي سوئيسي‌اش مي‌گويد: «فده‌رر هنوز فده‌رر است و هر موقع كه كسي در تضاد با اين باور در يكي دو سال اخير از او انتقاد و ادعاي نزول وي را مطرح كرده، مجبور به رد آن شده‌ام و امروز نيز همان وضع برقرار است و مجبورم تاكيد كنم كه او نه فقط امسال باز هم تورنمنت‌هاي زيادي را مي‌برد، بلكه با تمام وجود معتقدم فده‌رر شايسته عنوان برترين تنيسور تاريخ است و من در سال‌هاي اخير مشغول جنگيدن با كسي بوده‌ام كه چنين خصلتي را دارد.»يك وجه مهم در اين ماجرا بشدت خسته و مصدوم شدن نادال بر اثر فشار كشنده مسابقات 2008 و آثار ويران‌كننده حضورهاي متوالي و بيش از حد وي در تورنمنت‌هاي اين سال بود. تنيسور مبارزه‌جوي اسپانيايي چنان متمركز براي گرفتن جايگاه رفيع فده‌رر در جهان تنيس بود كه فراموش كرد قدري استراحت هم به خود بدهد و در نتيجه پاييز گذشته را با مصدوميت و دور ماندن از 2 تورنمنت مهم مسترز و فينال جام ديويس سپري كرد و با اين كه هموطنان او جور نادال را كشيدند و در غياب وي نيز جام ديويس (تنيس تيمي قهرماني مردان جهان)‌ را براي سومين بار نصيب اسپانيا كردند، اما در نبود او فده‌رر باز هم در رقابت‌هاي استادان، قهرمان شد. با اين كه نادال تورنمنت‌هاي 2009 را ظاهرا بدون مصدوميتي خاص و بدون معضلي در اين زمينه شروع كرده، اما حاشيه‌نشيني 2 ماهه او در پايان فصل گذشته بر اثر مصدوميت جدي مفاصل زير زانو و ساق پا حاكي از وجود نقصاني عميق در وي است كه بعيد نيست بر اثر فشار مسابقات جديد از نو ظهور و عود كند و تاثيرگذاري او را بشدت كاهش دهد. امروز خيلي‌ها مي‌گويند وضعيت هر دو زانوي نادال نگران‌كننده و توام با بدبيني‌هاي پزشكان در درازمدت است.نادال اين فرضيه و بيم را رد كرده و در تورنمنت اخير اوپن قطر در دوحه خطاب به خبرنگاران گفت: «من سالمم و دغدغه‌اي بابت وضعيت فيزيكي‌ام ندارم. در فينال تورنمنت‌ امارات نيز با اين كه به موراي باختم، اما ديديد كه در يك فينال سطح بالا به مدت 2 ساعت و 45 دقيقه با او جنگيدم و دچار هيچ عارضه فيزيكي هم نشدم.»

44 به 34

نظرسنجي اخير «ATP» از كاربران سايت اينترنتي اين اتحاديه درخصوص اين مساله، اين نكته را آشكار كرد كه 44 درصد از پرسش‌شونده‌ها معتقدند فده‌رر امسال حكومتش را از نادال پس مي‌گيرد و بيشتر از 34 درصد اعتقاد به توفيق نادال در اين كورس و حفظ جايگاه كنوني‌اش توسط وي ندارند. اين در حالي است كه تاريخ و وقايع رخ داده از زمان به‌كارگيري رنكينگ رايانه‌اي براي تنيس‌بازان (از اوايل دهه 1970 به بعد)‌ به سود نادال راي مي‌دهند، زيرا در اين مدت طولاني فقط يك بار اتفاق افتاده كه تنيس‌بازي بعد از واگذاري رتبه اولي‌اش در جدول جهاني تنيس مردان، بلافاصله سال بعد آن را پس بگيرد و اين كار را تنها ايوان لندل چكي 20 سال پيش انجام داد.