چگونه با رئيس‌جمهور خام فرانسه برخورد كنيم؟

دكتر خرم، كارشناس مسائل بين‌الملل، درباره رفتارهاي «ساركوزي» اين‌گونه اظهار مي‌كند: از نگاه من به عنوان يك ناظر بين‌المللي، رفتار و مواضع ساركوزي از آغاز به قدرت رسيدنش، آهنگ يكنواخت و منظم نداشته است. درواقع، رفتارهاي او را مجموعه‌اي از اقدامات متناقض تشكيل مي‌دهد.

از نگاه من، اين تشتت در رفتار ناشي از دو عامل عمده است؛ نخست نداشتن سابقه فعاليت بين‌المللي گسترده و مؤثر از سوي ايشان تا پيش از انتخاب شدن به عنوان رئيس‌جمهور فرانسه و دوم، شعارهاي وي در زمان انتخابات كه بر «طرحي نو درانداختن» تأكيد داشت. درواقع او در انتخابات مدعي ارتقاي جايگاه اقتصادي، بين‌المللي و قدرت فرانسه بود؛ بنابراين، همين عامل دوم باعث شد براي تحقق اين موضوع، هر كاري انجام دهد.

در دوره بوش ديديم كه ساركوزي گاه حتي از ايشان هم موضع‌ تندتري داشتند. درواقع او با اين كار مي‌خواست جلب توجه كند كه به نظر من، اين روش به جايگاه و شخصيت بين‌المللي فرانسه لطمه زد.

اين استاد دانشگاه در ادامه افزود: ساركوزي هميشه مي‌تواند در اوضاع بحراني و هرج‌ومرج خوب بازي كند. به همين دليل است كه براي مثال، وقتي گزارش اطلاعاتي آمريكا درباره غيرنظامي بودن فعاليت‌هاي هسته‌اي و اشتباه آمريكا در اين‌باره منتشر شد و بوش هم به گونه‌اي موضوع را پذيرفت، ساركوزي دچار سردرگمي و انفعال عجيبي شد، زيرا نمي‌توانست تا مدتي موضع‌گيري‌هاي تند و پرخاشگرانه داشته باشد.

مسأله ديگر، موضع‌گيري ساركوزي در روزهاي انتخابات رياست‌جمهوري آمريكاست. او در زمان رقابت «مك كين» و «اوباما»، كاملا پشت سر مك كين بود و از او حمايت و از ما به شدت انتقاد مي‌كرد. دليلش هم اين است كه صهيونيست‌ها از مك كين حمايت كردند، اما هنگامي كه اوباما رأي آورد، ساركوزي سريعا تغيير موضع داد و به انتقاد شديد از بوش پرداخت، به گونه‌اي كه او هيچ‌گاه با بوش همراهي نكرده است، اينها همه حكايت از بي‌تجربگي ساركوزي در ديپلماسي دارد.

سفير اسبق ايران در سازمان ملل در ادامه گفت: مسأله مهم اين است كه صهيونيست‌ها اصولا در انتخابات اخير ضد اوباما بودند و وقتي اوباما رأي آورد، در صدد آن برآمدند تا موضوع را جور ديگري جلوه دهند و از نزديكي اوباما به خود سخن گفتند؛ مسأله‌اي كه متأسفانه در كشور ما نيز از سوي برخي نسبت به آن يك باور ايجاد شد و خيلي‌ها به نظر من در اين تله تبليغاتي گرفتار آمدند. اگر شما به موضع‌گيري‌ها و سوابق اوباما نگاه كنيد، اين موضوع كاملا قابل تشخيص است و تصور صهيونيست يا طرفدار صهيونيست بودن اوباما از نظر من كاملا اشتباه است.

دكتر خرم درباره راهبرد ديپلماسي ايران درباره رفتار دشمنانه اخير ساركوزي عليه ايران و موارد مشابه آن گفت: اگر دقت كنيد، مي‌بينيد مسأله از جاي ديگري سرچشمه مي‌گيرد. نخست اين‌كه اين روزها، هيچ سخني از ديدار بين ساركوزي و آقاي احمدي‌نژاد در ميان نبوده و ديگر آن‌كه ايشان كه به تازگي در مسند رياست‌جمهوري قرار نگرفته‌اند، چرا در اين مدت چنين سخني بر زبان نياوردند؟

در واقع موضع اخير ساركوزي، برگرفته از ترس صهيونيست‌ها از عادي شدن روابط ايران و آمريكاست؛ بنابراين آنها با تحريك ساركوزي و استفاده ابزاري از او، مي‌خواهند اين مسأله را به اوباما تفهيم كنند كه نبايد با احمدي‌نژاد ديدار و گفت‌وگو كند؛ يعني دارند به اوباما تلقين مي‌كنند كه نبايد با چنين رئيس‌جمهوري كه مي‌گويد «اسرائيل بايد از صحنه روزگار محو شود» بر سر يك ميز مذاكره بنشيند.

خب، پس معلوم مي‌شود آبشخور مسأله جاي ديگري است؛ اين‌كه چگونه مي‌شود ساركوزي در اين دو سال هيچ‌گاه سخن از مذاكره نكردن به ميان نمي‌آورد، اما در اين برهه ـ كه مسأله عادي‌سازي روابط ايران و آمريكاست ـ چنين موضعي مي‌گيرد، زيرا مطمئن است در صورت تحقق اين موضوع، فرانسه عملا از معادلات مهم منطقه‌اي و بين‌المللي حذف يا حضورش كم‌رنگ خواهد شد؟!

وي درباره اقدام متكي در برابر موضع‌گيري ساركوزي گفت: در هر صورت، در عرف بين‌الملل، هنگامي كه به رئيس‌جمهور يك كشور، اهانت يا جسارتي مي‌شود، بايد در جايي بازتابش مشخص شود. به نظر من در اوضاع كنوني، فارغ از موضوع اجلاس همسايگان افغانستان، شركت نكردن آقاي متكي و لغو ديدارهايش با مقام‌هاي فرانسوي، حركت مناسبي بوده است.

دكتر زارعي، عضو هيأت علمي دانشگاه، نيز در اين‌باره مي‌گويد: پيروزي غيرمنتظره ساركوزي در مقابل خانم «رويال»، فرصت مناسبي براي او فراهم آورد تا بتوانند با تحولات جامعه جهاني در چهار سال اخير جايگاه فرانسه را در عرصه بين‌الملل بالا ببرد، اما ساركوزي نه تنها نتوانست از اين فرصت استفاده كند، بلكه حيثيت بين‌المللي فرانسه به ويژه در چگونگي تعامل آن كشور با آمريكا را خدشه‌دار كرد.

ساركوزي در اين چند ساله نشان داد كه شخصيت بهنجار و قاعده‌مندي ندارد و همين مسأله بر سياست خارجي فرانسه نيز اثر گذاشته است.

دكتر زارعي در ادامه افزود: فرانسه در دوران ساركوزي نتوانست از منافع بلندمدت خود در حوزه‌‌هاي نفوذ سنتي‌اش پاسداري كند، نفوذ فرانسه در منطقه خاورميانه و به ويژه سوريه و لبنان از يك طرف و همكاري‌هاي نه چندان دور آنها با عراق و به تازگي با ايران به ويژه در صنعت خودرو، امر مشهودي است. با توجه به موقعيت متزلزل «بوش» و «بلر» و پس از آن «براون» كه درواقع دو رقيب ديرينه جهاني و منطقه‌اي فرانسه يعني آمريكا و انگلستان را شامل مي‌شود، انتظار مي‌رفت ساركوزي بتواند با درايت از اين موقعيت به سود فرانسه بهره‌برداري كند، به ويژه در اوضاع كنوني و بحران اقتصادي، به نظر مي‌رسيد اگر فرانسه در اين مدت سياست معقول‌تري داشت، مي‌توانست حضور فعالتري در بازارهاي مهمي چون خاورميانه داشته باشد.

اين عضو هيأت علمي دانشگاه افزود: البته مهمترين دليل رفتارهاي ناموزون ساركوزي را مي‌توان به تأثيرپذيري گسترده او از لابي صهيونيستي مرتبط دانست. به هر ترتيب، ساركوزي از لحاظ نژادي خود را يك يهودي مي‌داند و از سويي، لابي قوي صهيونيستي در اروپا و به ويژه فرانسه به نام «AGC» و حضور پرتعداد يهوديان ـ بالغ بر هفتصد هزار نفر ـ در آن كشور، سبب شده تا ساركوزي يهودي‌تبار، كارهاي خود را زير سلطه و نظر لابي صهيونيستي ساماندهي كند.

بنابراين در موضوعاتي مانند پرونده هسته‌اي ايران، مبارزه با تروريسم، مسأله اشغال فلسطين و موضوع لبنان و حزب‌الله موضع‌گيري او با همه گذشتگان خود در اين منصب متفاوت است و بعضا حتي از بوش نيز تند و تيزتر موضع‌گيري كرده است تا جايي كه مثلا خواستار استفاده از بمب اتم در مقابل ايران شده است؛ موضوعي كه تاكنون از زبان هيچ‌يك از قدرت‌هاي بزرگ مطرح نشده است.

اين عضو هيأت علمي دانشگاه افزود: حتي اكنون كه آمريكا دوران انتقالي رياست‌جمهوري را مي‌گذارند و فرانسه، رئيس دوره‌اي اتحاديه اروپاست، مي‌بينيم كه ساركوزي بارها موضع‌گيري‌هاي ضد و نقيضي داشته و نمي‌تواند درك درستي از اين وضعيت داشته باشد تا به واسطه آن بتواند در حوزه اقتصادي و سياست بين‌الملل خلأ موجود را پر كند.

براي مثال، آلمان و سوئيس و برخي ديگر از كشورهاي اروپايي، عملا مسأله تحريم‌ها را يا دور زده‌اند يا كمرنگ كرده‌اند و تلاش كردند در اين اوضاع نامناسب اقتصاد بين‌الملل بازاري مانند ايران را از دست ندهند، اما ساركوزي حتي با داشتن سطح بالاي روابط اقتصادي با ايران نتوانسته به درك درستي از اين موضوع برسد.

اين كارشناس مسائل بين‌الملل درباره راهبرد سياست خارجي ايران در برابر چنين اقداماتي گفت: به نظر من، آقاي متكي بايد در اجلاس همسايگان افغانستان در حومه پاريس شركت مي‌كرد؛ زيرا به ويژه در سال‌هاي اخير با رويكرد آقاي احمدي‌نژاد مبني بر حضور فعال در مجامع بين‌المللي مانند سازمان ملل، شوراي همكاري خليج فارس و ديگر اجلاس‌هايي از اين دست، مي‌بينيم كه ايران مي‌تواند به خوبي از ظرفيت‌ تريبون‌هاي بين‌المللي براي طرح ديدگاه‌هاي خود و نقد قدرت‌هاي بزرگ و سلطه‌گر استفاده و طرف‌هاي خود را به پذيرش يا تأمل بر ديدگاه‌هاي جمهوري اسلامي ايران وادار كند. پس آقاي متكي مي‌توانست با حضور خود و طرح ديدگاه‌هايي كه حكايت از اشتباهات و رويه نامتعادل ساركوزي دارد، عملا هم در اجلاس شركت كرده و هم پاسخ ساركوزي را داده باشد.