كارنامه سه ساله ورزش

بيش از سه سال از تصدي مهندس محمد علي‌آبادي، معاونت عمراني سابق شهرداري بر سازمان تربيت بدني جمهوري اسلامي مي‌گذرد؛ سه سالي كه ورزش كشور با بحران‌هاي بسياري دست و پنجه نرم كرده است تا جايي كه برخي جنبه زير سؤال رفتن حيثيت حتي كشور را داشته است.

 

در حالي كه در مدت اين سه سال به جاي ايجاد آ‌رامش و فعاليت در راستاي توسعه ورزش، شاهد تنش‌هاي گروهي، جناحي و دعواهاي بچه‌گانه مديريتي، ديگران گوي سبقت از ما ربوده و به شدت پيشرفت داشته‌اند.

نگاهي به روند حضور ايران در مجامع و ميادين ورزشي و مقايسه آن با دوره‌هاي گذشته، مؤيد مديريت ضعيف و غيرتخصصي حاكم بر ورزش كشور است. مديريت انحصاري در سطح ورزش، كار را به جايي رسانده كه رياست سازمان ـ كه نقش پدر و مرشد ورزش كشور را دارد ـ خود به دنبال رياست بر زيرمجموعه‌ها و يا ارگان‌هاي وابسته به مجموعه‌هاي ورزشي ديگر است. مديريت ورزش نه تنها رياست بر ستاد ورزشي كشور را از آن خود مي‌داند، بلكه در روند اجرايي نيز به دنبال كسب رياست بر زيرمجموعه خود است.

حكايت كانديدا شدن براي رياست فدراسيون فوتبال كه در حقيقت به گونه‌اي زيرمجموعه اجرايي سازمان تربيت بدني است و دعواي كودكانه فدراسيون ورزش‌هاي باستاني و زورخانه‌اي با فدراسيون بين‌المللي زورخانه‌اي كه منجر به نامه تند مهندس مهرعليزاده، رئيس سابق سازمان تربيت بدني به مهندس علي‌آبادي، رئيس كنوني سازمان تربيت بدني در سطح نهادهاي ورزشي جهاني شده است و شنيده مي‌شود با زمينه‌سازي‌هاي جديد، كميته ملي المپيك در هفتم آبان امسال، دستخوش هجوم مديريتي جديد خواهد شد. براي آن‌كه بررسي و نقدي شفاف بر عملكرد مديريتي سازمان تربيت بدني داشته باشيم، عملكرد سازمان را در سه بعد سخت‌افزاري، نرم‌افزاري و ساختار تشكيلاتي بررسي مي‌كنيم.

1ـ سخت‌افزاري
به كمك گران شدن نفت و هجوم بي‌سابقه ثروت و اندوخته ارزي و باز شدن دست دولت در هزينه‌هاي عمراني و ارايه بودجه كلان و سفرهاي استاني رياست محترم جمهور و قول‌هاي ايشان مبني بر ساخت ورزشگاه كه بيشترين نمود عيني و تبليغي براي نظام را دارد و از سوي ديگر، تخصص مهندس علي‌آبادي در ساخت‌وساز و عمران و تسلط ايشان بر مقاطعه‌كاري و شركت‌هاي ساختماني، بيشترين فعاليت در امر سخت‌افزاري متمركز شد.

 

بايد گفت كه افتتاح يك مركز ورزشي از هر طرح عمراني ديگر همچون مدرسه‌سازي، مسجدسازي، بيمارستان‌سازي، اثر مثبت بيشتري دارد؛ بنابراين، تلاش دولت نهم بر ايجاد اماكن ورزشي، استفاده چندمنظوره‌اي در بر خواهد داشت.

بنا‌‌‌‌ به گفته رئيس ورزش و بر پايه آمارهاي ارايه‌شده كه به نظر مي‌رسد مقداري هم بزرگنمايي شده، در پايان امسال، دو هزارمين طرح و پروژه عمراني افتتاح خواهد شد؛ يعني 2.5 پروژه در روز كه اغراق‌آميز به نظر مي‌رسد!

2ـ نرم‌افزاري
در بخش نرم‌افزاري و يا برنامه‌ريزي، سازمان تربيت بدني هيچ‌گونه طرح استراتژيك براي ورزش ندارد. گاه بحث‌هايي پيرامون طرح آمايش كه بيشتر حركتي غيراستراتژيك در ورزش است و يا برگزاري مسابقات المپياد ايرانيان كه اگر فردي با الفباي برنامه‌ريزي آشنا باشد، مي‌داند اينگونه اظهارنظرها و يا كارهاي اجرايي موازي با وظايف هيأت‌ها و فدراسيون‌ها بيش از آن‌كه دردي از ورزش دوا كند، بيشتر باعث هزينه‌هاي بي‌مورد و حيف شدن بيت‌المال است، مطرح مي‌شود.

با توجه مخالفت سازمان با طرح جامع ورزشي و رويكرد تبليغي دوباره و اعلام اين‌كه گروهي از كارشناسان در حال مطالعه و بررسي و رفع نواقص آن هستند و پس از سه سال هنوز هيچ خبري هم از آن نيست؛ بنابراين، سازمان‌ به شدت در بخش برنامه‌ريزي و طرح توسعه ورزشي فقير است.

3- ساختار تشكيلاتي
سازمان در بخش ساختار تشكيلاتي و تأمين منابع انساني به شدت ضعيف است. ساختار تشكيلاتي سازمان به گونه‌اي است كه اصولا در عمل بحرانزاست. سازمان اگر در بخش سخت‌افزاري فعاليت‌هاي چشمگيري انجام داده، اما چون برنامه استراتژيك ندارد، نسبت به تأمين نيروي انساني ماهر اين ساختار پيش‌بيني و برنامه‌اي ندارد.

 

هر پروژه كه افتتاح مي‌شود، نيازمند مربي، سرپرست، مستخدم، عوامل فني ماهر و كارآمد است و در اين زمينه بايد برنامه‌ريزي اوليه انجام مي‌شد.

ساختار تربيت بدني كنوني با مديريت غيرتخصصي آن، باعث شكست‌ها و ناكامي‌هاي بزرگي همانند المپيك پكن شده است.

 

افتضاح دوپينگ عمومي تيم ملي وزنه‌برداري و تعليق فدراسيون فوتبال كشورمان، حذف تيم فوتبال استقلال تهران از جام باشگاه‌هاي آسيا، ‌كشمكش مديريتي در فدراسيون بين‌المللي و ملي باستاني و زورخانه‌اي، درگير شدن با مديريت كميته ملي المپيك بحران فوتبال و مديريت فدراسيون فوتبال، بحران‌هاي مديريتي در تيم‌هاي استقلال و پرسپوليس، حاصل ساختار تشكيلاتي و منابع انساني سازمان تربيت بدني به دليل عدم تسلط و نظارت ارگانيك و سيستماتيك بر عملكرد زيرمجموعه اين تشكيلات است.