هنوز بوميسازي 65درصدي شوراي انقلابفرهنگي را اجرا نكردهايم
عملكرد سازمان سنجش بنا بر قانون و مصوبات شوراي انقلاب فرهنگي است. اين شورا فرمول گزينش دانشجو را براي سازمان سنجش بنا بر مصوبه سال 1369 معين كرده است و هر ساله تمام جزييات اين مصوبه در دفترچههاي كنكور ذكر ميشود.
دكتر پور عباس رئيس سازمان سنجش و آموزش كشور در ادامه افزود: در اين مصوبه مشخص شده كه كشور به سه منطقه تقسيم ميشود تا داوطلبان هر منطقه با يكديگر رقابت كنند؛ بنابراين داوطلبان يك منطقه، هيچگاه با داوطلبان منطقههاي ديگر رقابت نكرده و مقايسه هم نميشوند و به نسبت تعداد داوطلباني كه هر ساله از هر منطقه شركت ميكنند، به هر منطقه سهمي اختصاص داده ميشود و اين گونه نيست كه ظرفيتهاي موجود تقسيم بر سه شود و هر بخش به يك منطقه اختصاص يابد.
وي در ادامه با اشاره به اينكه مصوبه شوراي انقلاب فرهنگي سازمان سنجش موظف شده است كه حدود 80 درصد پذيرش به بوم و 20 درصد مابقي به سهميه آزاد تعلق گيرد افزود: بوم به سه قسمت استان، ناحيه و قطب تقسيم مي شود و طبق تعريف رشتههايي كه در تمام استانها وجود داشته باشد، به صورت استاني بومي گزيني مي شود و رشتههايي كه در تمام استانها نيست، ولي در استانهاي همجوار هست،به صورت ناحيهاي بومي گزيني مي شود و رشتههايي كه در ناحيه نيست، سهميه بومي آن به صورت قطبي اعمال ميشود كه هر دو يا سه ناحيه با همديگر جمع ميشوند و قطب را تشكيل ميدهند و رشتههايي كه در همه قطبها نيست گزينش آن به صورت كشوري است.
پور عباس در ادامه گفت: بر اثر توسعه آموزش عالي هر ساله يكسري از رشتهها از حالت قطبي به ناحيهاي و از ناحيهاي به صورت استاني تبديل ميشوند و امسال گسترش سيزده رشته در حوزه وزارت علوم و هشت رشته در حوزه وزارت بهداشت ، باعث شد در اين 21 رشته سهميه بومي به صورت استاني لحاظ شود.
رئيس سازمان سنجش با بيان اينكه هر ساله در دفترچه، چگونگي احتساب سهميه بومي را در جلوي رشتهها قيد مي شود، افزود:وقتي كه جلوي رشتهاي كلمه«استاني» نوشته مي شود بدان معني است كه داوطلبان بايد هشيار باشند كه در صورت انتخاب اين رشته در استان خود شانس قبولي آنها 70 تا 80 درصد است، ولي از استان خودشان كه خارج ميشوند، اين شانس به 20 تا 30 درصد كاهش مييابد و اين مربوط به امسال و پارسال يا اين دولت و دولت گذشته نميشود و به مصوبه سال 1369 شوراي انقلاب فرهنگي برميگردد.
وي در ادامه با اشاره به اينكه رشتههايي مثل برق و پزشكي ناحيهاي هستند گفت: مثلا رشته پزشكي دانشگاه تهران 150 نفر ظرفيت دارد كه به يك 40 درصد و يك 60 درصد تفكيك ميشود كه با وجود اينكه ميانگين پذيرش سهميه رزمندگان 2 درصد است، اما در كد رشتههاي محبوب اين سهميهها به طور كامل يعني همان 40 درصد استفاده ميشود كه بقيه آن بين سه منطقه به تناسب تعداد داوطلبان، تقسيم ميشود و سپس سهم منطقه يك به دو بخش تقسيم ميشود: «منطقه يك بومي» و «منطقه يك غيربومي».
پور عباس در پاسخ به اين سوال خبرنگار تابناك كه در رسانهها دختر خانمي را نشان ميدادند كه با رتبه دو رقمي در علوم تجربي نتوانسته در علوم پزشكي پذيرفته شود، ولي در همان رشته فردي با رتبه هفتصد يا هشتصد، پذيرفته شده است؟ گفت: درست است. رتبه هجده در پزشكي تهران قبول ميشود ولي رتبه نوزده به بالا قبول نميشود وامكان ندارد او در هيچ يك از پزشكي هاي دانشگاه هاي تهران پذيرفته نشده باشد و اگر وجود دارد شماره داوطلبي وي را بگوييد تا ببينيد چنين چيزي امكان ندارد.به طور مثال رتبه 23 ناحيه يك از شهرستان اصفهان، پزشكي تهران قبول نشده است، ولي پزشكي شهيد بهشتي قبول شده است.
پورعباس با اشاره به مصوبه اخير شوراي انقلاب فرهنگي افزود: مصوبه جديد براي بوميگزيني كف قرار داده و گفته است كه دستكم بايد 65 درصد از ظرفيت دانشگاهها توسط دانشجويان همان بوم پر شود، بنابراين شوراي انقلاب فرهنگي به خاطر اينكه مصوبه سال 1369 آن هيچوقت رعايت نشده و امسال هم رعايت نشد، در مرداد مصوبهاي داشت مبني بر اينكه اگر به هر دليلي پذيرش 80 درصد داوطلبان به صورت بومي انجام نميشود، از اين پس نبايد اين پذيرش كمتر از 65 درصد باشد.
لذا وزارتخانه هاي علوم و بهداشت براي حركت به سمت اين دستورالعمل، اقدام به گسترش رشتههاي آموزش عالي كردند، به گونهاي كه برخي رشتهها در همه استانها ايجاد شود و به محض ايجاد هر رشتهاي در تمام استانها، پذيرش بومي استاني بر پايه سهميه 80 درصد صورت خواهد گرفت.
پس ما تغييري در چگونگي پذيرش انجام نميدهيم، بلكه نوع گسترش آموزش عالي باعث ميشود به طور تدريجي در چند سال به آن حداقلي كه شوراي انقلاب فرهنگي معين كرده، دست يابيم.
براي مثال، در حال حاضر رشته علوم پزشكي در دو استان نيست. اگر سال بعد در اين دو استان هم رشته علوم پزشكي داير شود، از آن سال پذيرش در اين رشته هم به صورت استاني خواهد بود؛ بنابراين، تغيير خاصي پيش نيامده و روال سازمان سنجش، همان روندي است كه از سال 1369 شوراي انقلاب فرهنگي براي آن مشخص كرده است.
رئيس سازمان سنجش در پاسخ به اين پرسش كه امسال، تركيب قبوليهاي رشتهاي مثل پزشكي تهران كه بين داوطلبان علوم تجربي محبوبيت خاصي دارد،چگونه است؟گفت: در اين كدرشته 152 نفر امسال پذيرش شدهاند كه تركيب آنان عبارت است از 37 نفر غيربومي، 25 نفر از بوم ناحيهاي و غيرتهراني و نود نفر هم از استان تهران بودهاند.
پورعباس همچنين در پاسخ به اين سوال كه، كيفيت دانشگاههاي شهرهاي بزرگ مثل تهران قابل مقايسه با دانشگاههاي مناطق محروم نيست و الان ميبينيم در يكي از محبوبترين كدرشتههاي تجربي، نود نفر تهراني پذيرفته شدهاند گفت:ببينيد، اينكه اين عادلانه هست يا خير يا چه عواقبي دارد در حوزه اختيارات و مسئوليت من نيست. من تنها مجري مصوبات هستم و از حركت خويش در چهارچوب قانون دفاع ميكنم و هجده سال است كه به همين روش عمل ميشود و اگر به نظر شما الان اجحافي ميشود آن موقع هم ميشده است.
وي همچنين در توضيح چگونگي تصويب مصوبه اخبر شوراي انقلاب فرهنگي گفت: ساز و كارها در شوراي انقلاب فرهنگي و مجلس اين است كه از دولت ميخواهند در مواردي، كار كارشناسي انجام دهند و طرحي پيشنهاد شود؛ بنابراين، پس از بحث و مطالعه به اين نتيجه رسيديم كه با ايجاد بعضي از رشتهها در يك يا دو استان، سهميه اين رشتهها را از ناحيهاي به استاني يا از قطبي به استاني تغيير ميدهيم مثلا اگر براي سال بعد رشته علوم پزشكي در دو استان ايجاد شود، پذيرش اين رشته در سهميه بومي استاني انجام خواهد شد يا همينطور مهندسي برق و مكانيك.
پور عباس در ادامه با اشاره به اينكه مصوبه مرداد ماه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، از سال آينده اجرايي شود، گفت: تنها دستورالعمل موجود همان مصوبه 1369 بوده است كه در بند 3ـ2 اين مصوبه آورده شده كه 20 درصد ظرفيت رشتههاي مربوط به بند 1ـ1 و 2ـ1 و 3ـ1 كه همان سه تقسيمبندي استان، ناحيه و قطب است، به صورت آزاد و 80 درصد به صورت سهميه در مناطق اختصاص يابد؛ اين تنها سندي بوده كه ملاك عمل سازمان سنجش و آموزش كشور در آزمون سراسري 87 قرار گرفته است و ما عملا هنوز اين ميزان را به سقف 80 درصد مد نظر اين دستورالعمل نرساندهايم و در حدود 59 درصد انجام رسيده است.
متن كامل را در ستون «گفتگو» بخوانيد.
اینجا ایران است. اینجا سرزمین عجایب است. اگر دیروزمان با رفتن رستم به جنگ دیو سفید، کشتن اژدهای چند سر، خاموش شدن آتش زیرپای سیاوش و ... همگان تعجب میکردند؛ امروز کارهای ما تعجبآورتر است. سال آخر دبیرستان خود را به یاد آورید. تمام هم و غم شما این بوده که درس بخوانید و آماده رفتن به دانشگاه شوید. حال آنان که موفق میشدند سری در سرها مییافتند و مشکلات را برای حداقل 5 سال به عقب میافکندند؛ و آنانی که شکست میخوردند، سر افکنده وارد جامعه میشدند. درصدی به خدمت سربازی، درصدی به کار و درصدی ،که تعدادشان بسیار زیاد است، سرگردان و ناراحت در جامعه حرکت میکردند. خاطرات را مرور کنید."راستی احمد پارسال 250 شد تهران قبول شد؛ سیما یادته، 2300 شد شیراز آورد. یعنی میشه منم مثل بابک شریف قبول شم و..." اینها را برای چه آوردم. همه میدانیم؛ یک سال تلاش میشود و با اطلاعات قبلی و با رتبهای که میآوریم، وارد دانشگاه مورد نظر میشویم. جمعآوری این طلاعات بسیار مهم است. دانشگاههای ما بسیار متفاوت از هم هستند و به سه دسته بسیار خوب، متوسط و ضعیف تقسیم میشوند. جالب اینجاست که یک دانشگاه بسیار خوب هم در امکانات بهتر از بقیه است، هم در هیات علمی، هم در بودجه تخصیصی و هم در دانشجو. بنابراین واضح است که تلاش دانشآموزان برای ورود به دانشگاههای بهتر است. دانشگاههای بسیار خوب در 5 تا 6 دانشگاه محدود میشوند که 80 درصد آنها در تهران و بقیه در شیراز و اصفهان قرار دارند. البته دانشگاههای تبریز و مشهد هم هستند، اما بهخاطر بافت خاص شهری، آنها در رده دانشگاههای متوسط قرار میگیرند؛ اما از نظر دانشگاهی جز دانشگاههای خوب هستند. سایر دانشگاهها در رده بسیار ضعیف و ضعیف قرار دارند.
چند روز پیش نتایج کنکور دانشگاهها اعلام شد. خیلی عجیب بود. تعداد زیادی از رتبههای بین 100 تا 400 اصلا در هیچ دانشگاهی پذیرفته نشدند. رتبه بسیار خوب هم که از شهرهای دور از تهران بودند در دانشگاههای تهران قبول نشدند. مثلا رتبه 68 کل کشور رشتههای برق، مکانیک، کامپیوتر و عمران شریف را نیاورده است. رتبه 1300 کل ولی در دانشگاه شریف قبول شده است؛ زیرا آنها از تهران در کنکور شرکت کردهاند. وقتی علت را جویا شدم متوجه شدم که امسال دولت تصمیم خلقالساعه برای کنکور گرفته است. تمام دانشگاهها 85 درصد ظرفیت تمام رشته های خود را به دانشجویان بومی دادهاند. البته قبلاً هم همینطور بود؛ اما یک فرق عمده داشت. دانشگاههای شریف، تهران، امیرکبیر و بعضی از رشته ها در شیراز و اصفهان سراسری بودند. یعنی چنانچه رتبه شما زیر 100 کل کشور میشد؛ حتما در رشته برق دانشگاه شریف قبول می شدید، اما امسال اگر از تهران، قزوین، سمنان و یا قم نباشید، برای قبولی در رشته برق دانشگاه شریف باید رتبه زیر 10 داشته باشد.....!!! خیلی عجیب است.
اما دلایل موافقان طرح:
1- اکثر مشروطیها و سایر مشکلات دانشجویی طبق آمار مربوط به دانشجویانی است که از شهرهایی دور وارد دانشگاه میشوند.
2- دولت سرمایه کافی برای ساخت خوابگاه و امکانات دیگر ندارد و همین سرمایه را میتواند جهت ارتقا دانشگاه هزینه نماید.
3- قبولی دانشجویان خوب در دانشگاههای شهر خودشان باعث بالا رفتن سطح دانشگاه میشود.
اما با کمی دقت در بخشهای بالا در مییابیم که بسیار سطحی نگری شده است؛ زیرا:
1- درست است که آمار موارد بیشتری را نشان میدهد، اما؛ در دانشگاههای بسیار خوب این پدیده کاملا معکوس است. علت اصلی حرف من این است که امکانات کمتر در شهرهای کوچک (منظور همه شهرها به جز کلانشهرهاست) باعث میشود که دسترسی به کلاسهای کنکور مناسب بسیار کم شود و در نتیجه دانشجویی که از آن شهر میآید دارای استعداد طبیعی بیشتری نسبت به دانشجوی کلانشهر است. نگاهی به دانشگاه شریف کاملا این ادعا را اثبات می نماید. 90 درصد دانشجویانی که تا مقطع دکترا ادامه می دهند و رتبه های برتر هستند؛ دانشجویان خوابگاهی میباشند.
2- سرمایه ساخت خوابگاه در درازمدت و هزینه نگهداری آن به مراتب کمتر از هزینههای دیگر است. در ضمن راهکارهای دیگری برای تامین خوابگاه مورد نظر از طریق اعمال سوبسید، ساخت مجموعههای ارزان قیمت و استفاده از خیرین و سایر منابع وجود دارد.
3- قبولی دانشجویان خوب در دانشگاههای شهر خودشان به شرطی باعث ارتقا دانشگاه میشود که رقابت وجود داشته باشد و انگیزه رقابت نیز وجود داشته باشد.
در نهایت لازم میدانم که همراه با اساتید فهمیده دانشگاه شریف که به مخالفت با موضوع فوق پرداختهاند، ما نیز مخالفت خود را اعلام داریم و موارد پیشنهادی زیر را برای این موضوع اعلام داریم.
1- دولت با یک برنامه حساب شده به تقویت امکانات آموزشی، رفاهی، پژوهشی و غیره در دانشگاهی ضعیف بپردازد. به عنوان مثال دانشگاه هرمزگان 10 کیلومتر از انتهای شرقی بندرعباس دورتر است. دارای کتابخانه ضعیف، ساختمانهای بسیار کم و سایر مسائل است و هیچ انگیزه ای برای درس خواندن و درس دادن در آن وجود ندارد.
2- دانشگاه مشهور ایران که جزو 5 دانشگاه برتر از نظر سطح سواد فارغالتحصیل در دنیا است، بهطور دائم از این سهمیهبندی جدا شود تا بهترین دانشجویان گرد هم با رقابت مناسبی قرار گیرند.
3- اعمال این فرایند با آشناسازی دانشاموزان انجام شود نه بهطور انقلابی تا بتوان مشکلات عدم قبولی دانش آموزان ممتاز را کاهش داد.
نمی دانم حال متوجه شدید که چرا کشور عجیبی داریم. بازهم جدیدترین خبر تغییر واحد پول ایران، حذف 4 صفر از پول ملی و ... است.
کی گفته بومی سازی خوبه! لطفا دانشگاههای تهران رو تعطیل کنن و به شهرستانها ببرند سپس بومی سازی کنند! ما که می دونیم هرچی خوبه واسه تهرانیها جمع می کنند اين مسئله 80 درصد مربوط به امسال است و تا پارسال 70 درصد بوده است مي توانيد دفترچه هاي دو سال را مقايسه كنيد 
agha hadeaghal azash beporsin masule in biedalati kie ta mardom betonan iaghe uno az tarighe ghanuni begiran in ke nemishe ke javab shoma to koja jaie dorosto hesabi mibinin ke masalan unaii ke toie ie shahr zendegi mikonan faghat bekhatre zendegi tu un shahr bartar beshan alan kesi ke maslan toie ie rusta zendegi mikone chetor mitone viad varede ie daneshgah daraje iek beshe?? در بومی گزینی باید تهران استثنا شود. دلایل متعدد می توان برشمرد. از جمله امکانات و آوازه دانشگاههای تهران است. در کل به نظر من این قانون غیر منطقی است. 
این بی عدالتی است که دانشگاهای خوب و رشته های تاپ در تهران باشد و شهرستانی ها را از امکانات محروم کنیم با سلامبنده دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک پلی تکنیک می باشم.در ورودی مقطع کارشناسی به خاطر نبود در قطب تهران، با وجود رتبه ی خوب علمی از راهیابی به مکانیک دانشگاه شریف باز ماندم!!!؟؟؟درحالیکه بسیاری از دانشجوهای قطب تهران و از شهرهایی همچون سمنان، با رتبه های بسیار پایینتر در رشته ی مهندسی مکانیک شریف پذیرفته شده بودند.
خواهر بنده نیز در سال گذشته و به خاطر سهمیه بندی جنسیتی!!! از ورود به رشته ی پزشکی دانشگاه های تهران بازماند.
این اعمال اصلا" با عدالت، منطق و شایسته سالاری سازگار نیست و عامل انحطاط و پسرفت است.
این روش روش غلطی است و موجب می شود تا به بهانه بومی سازی استعدادهای درخشان این کشور از تحصیل در رشته های مورد علاقه خود محروم شوند. اگر وزارت علوم علاقه مند به ارتقای سطح تحصیلی دانشگاهها است باید برای لغو این مصوبه تلاش کند.