ابتكار عمل رسانههاي تصويري در دست بيگانگان
چهارشنبه نوزدهم تير 87 مصادف با نهم جولاي 2008، شبكه ماهوارهاي «m.b.c. persia» پس از چند روز تبليغ، اقدام به پخش برنامههاي خود از ماهواره «Arabsat» كرد.
شبكه تلويزيوني «ام.بي.سي» در دهه نود ميلادي، با هدف ايجاد ارتباط ميان اعراب مقيم اروپا و جامعه عرب با سرمايه شاهزادگان عرب با مركزيت لندن آغاز به كار كرد.
عمده فعاليت اين شبكه مبتني بر پخش موسيقي، شو، فيلمها و سريالهاي خانوادگي و كمدي به زبان عربي بود كه توسط كشورهاي عربي حاشيه خليجفارس روي باند «يو.اچ.اف» تقويت و پخش ميشد.
رفته رفته با گسترش وسائل دريافت امواج ماهوارهاي و رويكرد مخاطبان عرب زبان در اروپا و آسيا به اين شبكه و به دنبال آن، رونق بازار تبليغات بازرگاني، گسترش اين شبكه در دستور كار قرار گرفت و شبكههاي «ام.بي.سي2» با پخش 24 ساعته فيلمهاي انگليسي زبان با زيرنويس عربي و در اندك زماني، پس از آن، «ام.بي.سي3» با پخش برنامهها و كارتونهاي انگليسي زبان و زيرنويس عربي و به فاصلهاي طولانيتر در سال 2007 شبكه «m.b.c. action» را براي پخش فيلمهاي سينمايي در ژانر حادثهاي به فهرست شبكههاي Arabsat افزود.
با توجه به سابقه اين شبكه و دستاندركاران آن، ميتوان چند گزينه را براي راهاندازي «m.b.c. persia» تصور كرد:
1- رويكرد مردم منطقه به شبكه پخش فيلمهاي سينمايي «ام.بي.سي2» و علاقه مديران آن به گسترش حيطه مخاطبان، باعث تشكيل اين شبكه شده است.
2- علاقه گردانندگان اين رسانه به زبان فارسي و تلاش براي گسترش آن.
3- فشار شهروندان فارسي زبان مقيم كشورهاي حاشيه خليج فارس.
4- استفاده از منافع تبليغات بازرگاني شركتها و تجار ايراني.
5- ديگر غرضها.
هدف اين شبكه هر چه باشد، چند نقد رسانهاي بر آن ميشود:
1- اعوجاج در دستور زبان فارسي بر اثر ترجمه انگليسي به فارسي با اسلوب گرامر انگليسي
2-آسيب به زبان فارسي بر اثر ترجمه سطحي ديالوگهاي فيلمهاي اين شبكه
3- ترويج واژههاي ركيك كه بدون ملاحظه وضعيت مخاطبان به كار برده ميشود.
4- عادي شدن برخي از زشتيها در جامعه ايراني كه با توجه به فرهنگ كشورهاي سازنده فيلمها و شبكه پخش كننده، نه تنها زشت نيست، بلكه رايج و عادي است. به هر رو، راهاندازي اين شبكه، بار ديگر ضرورت اقدام عاجل قاتونگذاران جمهوري اسلامي ايران را به بازنگري منطقي در قوانين موجود يادآور ميشود.
گفتني است، كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي در دوره پيش در اين زمينه، راهكارهايي ارايه داد كه نتيجه آن اعلام نشده است و نياز به پيگيري دارد.
اما پاسخ به اين پرسش اساسي، شايد بتواند در اين زمينه راهگشا باشد كه تا چه هنگامي ابتكار عمل در استفاده از اين تكنولوژي ارتباطي بايد در اختيار بيگانگان باشد؟
• عليرضا دباغ
