واكنش وزارت نيرو به خبر«تابناك»:
هواشناسي خشكسالي را پيشبيني نكرده بود
امسال كمبارشترين و خشكسالترين سال آبي كشور را در طول چهار دهه گذشته تجربه ميكنيم، به گونهاي كه حجم بارشها به كمتر از نصف متوسط بارش سالانه كاهش يافته و حجم ورودي آب به مخازن سدها با 60 درصد كاهش همراه بوده و حجم آب مخازن پشت سدها كه سال گذشته حدود 25 ميليارد مترمكعب بود، به كمتر از 14 ميليارد مترمكعب آب رسيده است.
کد خبر: ۱۱۶۶۵
| | 10657 بازدید
در پي انتشار مطلبي با نام «عبدي: خشكسالي تابستان نتيجه بيتدبيري زمستان»، روابط عمومي وزارت نيرو با فرستادن جوابيهاي، ضمن تشريح اقدامات انجام شده از زمستان تاكنون، سازمان هواشناسي را در پيشبيني نكردن خشكسالي در سال جاري مقصر دانست.
در اين توضيحات آمده است: بروز پديده خشكسالي و كاهش ميزان بارش در طول سال آبي، اگرچه در چهل سالي كه آمار مربوط به ميزان بارشها در وزارت نيرو ثبت و ضبط ميشود، چندين مرتبه صورت گرفته و در طول چهل سال گذشته، پنج سال نرمال، پانزده سال ترسال و بيست سال خشكسال را از نظر ميزان بارشهاي جوي پشت سر گذاشتهايم، اما امسال كمبارشترين و خشكسالترين سال آبي كشور را در طول چهار دهه گذشته تجربه ميكنيم، به گونهاي كه حجم بارشها به كمتر از نصف متوسط بارش سالانه كاهش يافته و حجم ورودي آب به مخازن سدها با 60 درصد كاهش همراه بوده و حجم آب مخازن پشت سدها كه در سال گذشته و در همين ايام حدود 25 ميليارد مترمكعب بود، هم اكنون به كمتر از 14 ميليارد مترمكعب آب رسيده است.
نكته مهم اينكه در طول سالهاي گذشته، در دو مورد تجربه بروز خشكسالي در دو سال متوالي و به صورت شديد نيز در اسناد و مستندات وزارت نيرو ثبت شده است و به همين دليل، برنامه ريزيهاي صورت گرفته با اولويت تأمين آب شرب شهروندان و آن هم براي دو سال متوالي صورت گرفته است تا در صورت ادامه روند خشكسالي در سال آبي 88-87 امكان تأمين آب شرب مردم شهرها و روستاهاي كشور با استفاده از آب ذخيره شده در پشت سدها و نيز بهرهگيري از برخي منابع آب زيرزميني تا پايان شهريور ماه 1388 فراهم شود.
مسئله ديگري كه برخي از تحليلها بر اساس آن صورت ميگيرد، تأكيد بر اين نكته است كه به دليل بروز سرماي شديد، فراگير و گسترده در كشورمان در طول زمستان سال گذشته و افزايش حجم گاز مصرفي در كشور و عدم تأمين گاز نيروگاههاي حرارتي كشور، مسئولان صنعت آب كشور، بدون اعمال مديريت كارآمد بر منابع آبي كشور، حداكثر ميزان توليد برق از منابع برق آبي كشور و آب مخازن سدهاي كشور و آن هم بدون پيشبيني بايستههاي بهره برداري از منابع آبي در فصول بهار و تابستان را وجهه همت خود قرار دادهاند. برعكس آن چيزي كه بيان شد، محور اساسي مديريت منابع آبي كشور، پيش بيني بهره برداري از اين منابع ملي به صورت هوشمندانه، آينده نگرانه و با احتساب شرايط جغرافيايي و اقليمي و ميزان و جغرافياي بارش در كشور است و بر همين اساس، اگرچه توليد برق از منابع آبي ذخيره شده در پشت سدهاي كشور، سبب جبران تأثيرات ناشي از قطعي گاز در برخي از نقاط كشور شده و جان بسياري از هموطنان عزيزي كه در معرض سرماي شديد زمستان سال گذشته بودند را نجات داد، اما مديريت منابع آبي به صورتي بوده است كه امكان بهره برداري از منابع آبي در طول فصول گرمتر سال و به ويژه با توجه به نياز بخش كشاورزي و شرب نيز به درستي صورت پذيرد. از آنجايي كه بخش مهمي از بارشهاي سالانه كشور در دو ماه اسفند و فروردين صورت ميگيرد، بر اساس مدل پيش بيني رفتار سيلابها در سالهاي گذشته، حجم قابل توجهي از مخازن سدها جهت كنترل سيلابها و جلوگيري از آثار مخرب آنها در طول هفتههاي قبل از بارش تخليه مي شود، به طوري كه اگر كنترل سيلابها توسط سدهاي ساخته شده صورت نگيرد بسياري از شهرهاي خوزستان با سيلهاي مخرب و غيرقابل كنترلي تهديد خواهند شد. در طول زمستان گذشته نيز با توجه به گزارشهاي سازمان هواشناسي كه پيش بيني سال آبي نرمالي را كرده بود (نمونهاي از گزارشهاي ارسالي آن سازمان به ضميمه اين نامه ارايه مي گردد) همكاران بخش آب كشور پيشبيني لازم را جهت در نظر گرفتن حجم مناسبي از مخازن سدهاي موجود كشور براي كنترل سيلابهاي احتمالي انجام داده بودند اما آنچه در مقام عمل به وقوع پيوست، عدم تحقق پيشبينيهاي هواشناسي و بروز پديده خشكسالي و بارشهاي پراكنده و كم حجمي بود كه متأسفانه سبب پر نشدن ظرفيت ذخيره آب پشت سدها و عدم امكان توليد برق از ميزان آب موجود در مخازن سدهاي كشور و در نتيجه از دست رفتن حدود 10 درصد از ظرفيت توليد برق كشور گرديد و اين در حالي است كه در شرايط عادي در مناطق پايين به منظور تأمين نيازهاي شرب، صنعت، كشاورزي و محيط زيست در حوضه كارون، نيازمند 10 ميليارد مترمكعب آب هستيم.
با توجه به آنچه گفته شد، مي توان چنين نتيجه گرفت كه مشكلات ناشي از خشكسالي و در نتيجه كاهش توان توليد برق از منابع آبي و اعمال خاموشي در برخي از مناطق كشور و آنهم به صورت ناخواسته و نه برنامه ريزي شده، ارتباطي به بي تدبيري مديران صنعت آب و برق در سال گذشته نداشته است و بايستي با توجه به ويژگيهاي بحران خشكسالي و با همكاري و همياري مردم نسبت به كاهش دامنه بحران و تأثيرات كوتاه برد و درازمدت آن همت گماشت. آنچه در اين ميان بيش از همه تحليلهاي نادرست و غيركارشناسي در زمينه بحران خشكسالي خودنمايي ميكند، برخورد سياسي و تسويه حساب جناحي و غيرعلمي با پديده اي است كه نه تنها كشور عزيزمان و منطقه خاورميانه را تحت تأثير قرار داده است، بلكه آثار آن به كشورهاي اروپايي نظير اسپانيا و نيز كشورهايي چون استراليا نيز رسيده است. چيزي كه توجه بدان اهميت بنيادي دارد آن است كه عبور از بحران خشكسالي، علاوه بر تدابير مديريتي و بايستههاي برنامهريزي، نيازمند همدلي و همسويي هموطنان در مديريت كارآمد بحران و هم افزايي توانهاي موجود و پرهيز از تنش آفريني و ايجاد اضطراب است و اين قول را مي توان به هموطنان عزيز داد كه متخصصان و مهندسان صنعت آب و برق، تمامي تلاش خود را جهت عبور كم هزينه و كم حاشيه از بحران خشكسالي كشور در سال جاري به كار گرفتهاند.
در گزارش پيشبيني بارش هواشناسي كه وزارت نيرو فرستاده، آمده است:
در اين توضيحات آمده است: بروز پديده خشكسالي و كاهش ميزان بارش در طول سال آبي، اگرچه در چهل سالي كه آمار مربوط به ميزان بارشها در وزارت نيرو ثبت و ضبط ميشود، چندين مرتبه صورت گرفته و در طول چهل سال گذشته، پنج سال نرمال، پانزده سال ترسال و بيست سال خشكسال را از نظر ميزان بارشهاي جوي پشت سر گذاشتهايم، اما امسال كمبارشترين و خشكسالترين سال آبي كشور را در طول چهار دهه گذشته تجربه ميكنيم، به گونهاي كه حجم بارشها به كمتر از نصف متوسط بارش سالانه كاهش يافته و حجم ورودي آب به مخازن سدها با 60 درصد كاهش همراه بوده و حجم آب مخازن پشت سدها كه در سال گذشته و در همين ايام حدود 25 ميليارد مترمكعب بود، هم اكنون به كمتر از 14 ميليارد مترمكعب آب رسيده است.
نكته مهم اينكه در طول سالهاي گذشته، در دو مورد تجربه بروز خشكسالي در دو سال متوالي و به صورت شديد نيز در اسناد و مستندات وزارت نيرو ثبت شده است و به همين دليل، برنامه ريزيهاي صورت گرفته با اولويت تأمين آب شرب شهروندان و آن هم براي دو سال متوالي صورت گرفته است تا در صورت ادامه روند خشكسالي در سال آبي 88-87 امكان تأمين آب شرب مردم شهرها و روستاهاي كشور با استفاده از آب ذخيره شده در پشت سدها و نيز بهرهگيري از برخي منابع آب زيرزميني تا پايان شهريور ماه 1388 فراهم شود.
مسئله ديگري كه برخي از تحليلها بر اساس آن صورت ميگيرد، تأكيد بر اين نكته است كه به دليل بروز سرماي شديد، فراگير و گسترده در كشورمان در طول زمستان سال گذشته و افزايش حجم گاز مصرفي در كشور و عدم تأمين گاز نيروگاههاي حرارتي كشور، مسئولان صنعت آب كشور، بدون اعمال مديريت كارآمد بر منابع آبي كشور، حداكثر ميزان توليد برق از منابع برق آبي كشور و آب مخازن سدهاي كشور و آن هم بدون پيشبيني بايستههاي بهره برداري از منابع آبي در فصول بهار و تابستان را وجهه همت خود قرار دادهاند. برعكس آن چيزي كه بيان شد، محور اساسي مديريت منابع آبي كشور، پيش بيني بهره برداري از اين منابع ملي به صورت هوشمندانه، آينده نگرانه و با احتساب شرايط جغرافيايي و اقليمي و ميزان و جغرافياي بارش در كشور است و بر همين اساس، اگرچه توليد برق از منابع آبي ذخيره شده در پشت سدهاي كشور، سبب جبران تأثيرات ناشي از قطعي گاز در برخي از نقاط كشور شده و جان بسياري از هموطنان عزيزي كه در معرض سرماي شديد زمستان سال گذشته بودند را نجات داد، اما مديريت منابع آبي به صورتي بوده است كه امكان بهره برداري از منابع آبي در طول فصول گرمتر سال و به ويژه با توجه به نياز بخش كشاورزي و شرب نيز به درستي صورت پذيرد. از آنجايي كه بخش مهمي از بارشهاي سالانه كشور در دو ماه اسفند و فروردين صورت ميگيرد، بر اساس مدل پيش بيني رفتار سيلابها در سالهاي گذشته، حجم قابل توجهي از مخازن سدها جهت كنترل سيلابها و جلوگيري از آثار مخرب آنها در طول هفتههاي قبل از بارش تخليه مي شود، به طوري كه اگر كنترل سيلابها توسط سدهاي ساخته شده صورت نگيرد بسياري از شهرهاي خوزستان با سيلهاي مخرب و غيرقابل كنترلي تهديد خواهند شد. در طول زمستان گذشته نيز با توجه به گزارشهاي سازمان هواشناسي كه پيش بيني سال آبي نرمالي را كرده بود (نمونهاي از گزارشهاي ارسالي آن سازمان به ضميمه اين نامه ارايه مي گردد) همكاران بخش آب كشور پيشبيني لازم را جهت در نظر گرفتن حجم مناسبي از مخازن سدهاي موجود كشور براي كنترل سيلابهاي احتمالي انجام داده بودند اما آنچه در مقام عمل به وقوع پيوست، عدم تحقق پيشبينيهاي هواشناسي و بروز پديده خشكسالي و بارشهاي پراكنده و كم حجمي بود كه متأسفانه سبب پر نشدن ظرفيت ذخيره آب پشت سدها و عدم امكان توليد برق از ميزان آب موجود در مخازن سدهاي كشور و در نتيجه از دست رفتن حدود 10 درصد از ظرفيت توليد برق كشور گرديد و اين در حالي است كه در شرايط عادي در مناطق پايين به منظور تأمين نيازهاي شرب، صنعت، كشاورزي و محيط زيست در حوضه كارون، نيازمند 10 ميليارد مترمكعب آب هستيم.
با توجه به آنچه گفته شد، مي توان چنين نتيجه گرفت كه مشكلات ناشي از خشكسالي و در نتيجه كاهش توان توليد برق از منابع آبي و اعمال خاموشي در برخي از مناطق كشور و آنهم به صورت ناخواسته و نه برنامه ريزي شده، ارتباطي به بي تدبيري مديران صنعت آب و برق در سال گذشته نداشته است و بايستي با توجه به ويژگيهاي بحران خشكسالي و با همكاري و همياري مردم نسبت به كاهش دامنه بحران و تأثيرات كوتاه برد و درازمدت آن همت گماشت. آنچه در اين ميان بيش از همه تحليلهاي نادرست و غيركارشناسي در زمينه بحران خشكسالي خودنمايي ميكند، برخورد سياسي و تسويه حساب جناحي و غيرعلمي با پديده اي است كه نه تنها كشور عزيزمان و منطقه خاورميانه را تحت تأثير قرار داده است، بلكه آثار آن به كشورهاي اروپايي نظير اسپانيا و نيز كشورهايي چون استراليا نيز رسيده است. چيزي كه توجه بدان اهميت بنيادي دارد آن است كه عبور از بحران خشكسالي، علاوه بر تدابير مديريتي و بايستههاي برنامهريزي، نيازمند همدلي و همسويي هموطنان در مديريت كارآمد بحران و هم افزايي توانهاي موجود و پرهيز از تنش آفريني و ايجاد اضطراب است و اين قول را مي توان به هموطنان عزيز داد كه متخصصان و مهندسان صنعت آب و برق، تمامي تلاش خود را جهت عبور كم هزينه و كم حاشيه از بحران خشكسالي كشور در سال جاري به كار گرفتهاند.
در گزارش پيشبيني بارش هواشناسي كه وزارت نيرو فرستاده، آمده است:
پيشبيني بارش، دما و فشار هوا از دي 86 تا ارديبهشت 87
طي دو ماه اول پاييز، مقدار بارش در غالب استانهاي كشور، كمتر از نرمال بوده است. با شروع ماه آذر و گذر سامانههاي بارشزا از روي كشور، بارش تجمعي مربوط به اين ماه در سطح ايران به مقدار ميانگين آن نزديك شد، ولي مجموع بارش فصل پاييز همچنان كاهش قابل توجهي نسبت به نرمال نشان ميدهد.
مشاهدات و پيشبينيها نشانگر تداوم حاكميت لانينا روي بخشهاي حارهاي اقيانوس آرام تا شش ماه آينده است، در حالي كه دماي آب بخشهاي شرقي اقيانوس آرام، بيش از دو درجه سلسيوس سردتر از معمول ميباشد. دماي آب بر اقيانوس هند كه نقش تعيينكننده بر تغذيه رطوبت سامانههاي بارشزا بر روي ايران دارد، مطابق نرمال آن ميباشد. با توجه به پيشبيني الگوهاي فشار هوا و توزيع دما، شرايط عمومي جوي در سطح كشور طي پنج ماه آينده به اين شرح است:
مشاهدات و پيشبينيها نشانگر تداوم حاكميت لانينا روي بخشهاي حارهاي اقيانوس آرام تا شش ماه آينده است، در حالي كه دماي آب بخشهاي شرقي اقيانوس آرام، بيش از دو درجه سلسيوس سردتر از معمول ميباشد. دماي آب بر اقيانوس هند كه نقش تعيينكننده بر تغذيه رطوبت سامانههاي بارشزا بر روي ايران دارد، مطابق نرمال آن ميباشد. با توجه به پيشبيني الگوهاي فشار هوا و توزيع دما، شرايط عمومي جوي در سطح كشور طي پنج ماه آينده به اين شرح است:
الف) پيشبيني بارش
مقدار بارش در سه ماه زمستان و دو ماه اول بهار 87 در غالب استانهاي كشور به صورت ماهيانه و مجموع پنج ماهه تفاوت قابل توجهي با ميانگين بلندمدت نخواهد داشت و با توجه به نرمال بودن دماي هوا در طول زمستان، انتظار ميرود ذخيره برفي زمستانه مناسب باشد.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۰
در اینکه امسال بسیاری از نقاط جهان حتی مناطقی از کانادای پر اب در معرض خشکسالی هستند شکی وجود ندارد. با این وجود مدیریت صحیح باعث میشود که بتوان از دوره های مشکل عبور کرد. ان مدیراني كه عهده دار مدیریت اب و برق مملکت شدند باید احتمال این ریسک را می دادند که با توجه به گرمایش جهانی و تغییرات اب و هوا در تابستان احتمال حشکسالی وجود دارد. پیش بینی اب و هوا اکنون در جهان دیگر محلی نیست و بعنوان مثال تحقیقات و پیش بینی های NASA می توانند مدیران کشور های دیگر را در جریان تغییرات فصلی و یا سالیانه بارندگی و یا خشکسالی قرار دهد. ولی افسوس که فعلا همه چیز بر اساس محاسبات روزمره است نه اینده نگرانه. 
قبول كنيد پيش بيني يك پديده ديناميكي مانند تغييرات جوي آن هم براي يك مدت طولاني بسيار دشوار است من بعنوان كسي كه اخبار مربوط به هوا شناسي را دنبال مي كند اذعان مي كنم كه كار هاي بسيار خوبي در اين سازمان انجام مي شود و خوشبختانه مديريت هوشمندي بر اين سازمان حاكم است . وقتی هواشناسی نمی تواند هوای یک هفته آینده را به صورت درست پیش بینی کند آنوقت شما انتظار دارید پیش بینی چند ماه آینده وحجم نزولات آسمانی در فصل زمستان وبهار آینده را داشته باشد واین بشود توجیهی برای ضعف در برنامه ریزی وپیشگیری از کمبود برق!آیا اگر همیشه 20درصد ظرفیت تولیدمان را بیشتر در نظر بگیریم ودر صورت مازاد آن راصادر کنیم مملکت با این کمبود برق مواجه میشود؟!آیا در کنار افزایش حجم نیروگاهها نباید به صورت اساسی فرهنگ مصرف را در كشور مدیریت صحیح نمائیم؟!وقتی ایران یکی از بزرگترین مصرف کنندگان انرژی در سطح جهان است چرا با استفاده از تجارب کشورهای کم مصرف الگوی استفاده درست از این منبع فوق العاده مهم رامدیریت نمینمائیم وبه پخش چند تبلیغ ساده در تلویزیون اکتفا میکنیم؟!آیا به عنوان مثال نباید استفاده از لامپ های بسیار پر مصرف حرارتی ومدادی توسط میوه فروشی ها وبعض دیگر اصناف را در ساعات اوج پیک مصرف ممنوع ودر صورن عدم توجه برق آنها راقطع کرد وهزاران راهکار دیگر که با تشکیل گروههای کاری در هر شهرستان کانالهای مصرف بی رو یه در هر شهر را شناسایی وتحت کنترل صحیح در آورد؟! واقعا جای تاسف دارد که....!!! چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن!پس چه شد بحث های مرتبط با مدیریت انرژی که قرار بود در مراکز پر مصرف از جمله کارخانجات دایر گردد؟! واگر دایر شده چه تشویقات وتنبیهاتی برای کاهش دهندگان و یابی توجهان به این مهم در نظر گرفته شد؟!
چند پیشنهاد جهت کاهش مصرف برق وصرفه جو یی در شرایط حاد امسال:
1-بخشنامه دولت به کلیه ادارات،سازمانها،کارخانجات،شرکتها وسایر مراکز جهت تشکیل کمیته مدیریت انرژی در آن مجموعه وبررسی راهکارهای جلوگیری از مصرف بی رو یه وکاهش مصرف برق (و گاز وآب)
2-نظارت مستقیم مدیران ومسئولین مراکز فوق الذکر بر عملکرد کمیته مدیریت انرژی و روند کاهش مصرف در طول ماههای آتی و استفاده از ابزارهای تشویق وتنبیه برای زیر مجموعه های مصرف کننده زیاد برق.
3-موظف نمودن ارائه گزارش روند کاهش مصرف توسط مدیران مراکز به وزارتخانه تابعه بصورت ماهیانه.
4-بررسی گزارشات ماهیانه مجموعه ها توسط وزارتخانه ها و انجام تجز یه تحلیلهای آماری وانجام اقدامات ودستورات اصلاحی توسط وزیر مربوطه.
5-برخورد با ادارات،سازمانها،شرکتهاو مراکزی که در طول روز وعلیرغم روشن بودن محیط کار در حد استانداردهای مربوطه از لامپ های روشنائی در حد وسیعی استفاده میکنند.(مقدار نور هر محیط با لوکس متر براحتی قابل اندازه گیری است).
6-افزایش تصاعدی بیشتر تعرفه برق برای مراکز پر مصرف که به علت نرخ غیر ملموس برق اهمیتی به کاهش مصرف وصرفه جوئی در این نعمت بسیار مهم نمی دهند.
به نظر تمام علمای علم اقلیم شناسی اگر در ایران که در مناطق خشک ونیمه خشک جهان وبر کمربند مناطق خشک نیم کره شمال واقع است اگر غیر ازاین اتفاق بیافتد جای تعجب دارد ایران باتوجه به شرایط اقلیمی مدام در گیر شرایط خشکسالی و بارانی متناوب خواهد بود این خصوصیت چنین افلیم های است ولی زمانی که حوزه های بالا دست سدها ومناطق ابخیز بعلت عدم مدیریت دچار فرسایش شدید شده وهر بارندگی متوسطی حتی موجب سیل میشود وسدها بجای ذخیره اب سپری در مقابل سیل تعریف میشوند نتیجه همین هست که میبینیم به راستی چقدر از مرتع ما تخریب وتبدیل به دیم زار شده اند تا به خود کفایی گندم برسیم چفدر از میزان افزایش تولید گندم به علت مدیریت بهینه وافزایش در واحد سطح بوده وچه میزان ان حاصل کشت دیم مراتع ما بوده واقعت اینست قانون طبیت توصیه پذیر نیست هر عملی که ما انجام دهیم خیلی زود نتیجه انرا خواهیم دید حال اگر بارندگی متوسطی هم ببارد بجای خشکسالی همه از سیل داد میزنند ای نتیجه تخریب اکوسیستم و عدم مدیریت در حفظ منابع ملی ما میباشد نظرسنجی
آیا جام جهانی میتواند مانع جنگ آمریکا با ایران شود؟