تحقيق يا ته قيق!
پوراميني، يكي از بينندگان «تابناك» در پيامي نوشته است: براي انجام مشکلي که در رايانهام پيش آمده بود، به سراغ يکي از دوستانم که محلي براي کار دارد رفتم. در مدت زماني که آنجا بودم، با صحنههايي روبهرو شدم که بر کممايگي و کمهمتي و انحطاط علمي عدهاي از دانشآموختگان و به اصطلاح دانشجويان ما دلالت داشت و نشان از افت علمي بود که مسئولان و اساتيد را بايد به فکر انداخته و با تغيير روش، روحيه تحقيق و پژوهش را بپرورانند.
عدهاي از دانشجويان براي انجام تحقيق درخواستي، سراغ دوستمان آمده بودند تا برايشان مطالب درخواستي را از اينترنت جستجو کند. بيشک استفاده از اينترنت و بهرهگيري از آخرين پژوهشها و مقالات علمي بر غنا و عمق مطلب ميافزايد، اما آنچه ديدم، چيز ديگري بود. مطالب در خواستي پيرامون عناوين گوناگوني چون خاورميانه بزرگ، اخلاق و جامعه، زيتون و گياهشناسي و مطالب پزشکي بود که اين عزيز در ازاي جستجوي مطلب دو هزار تومان و به خاطر پرينت، صفحهاي سي تومان ميگرفت و بعد هم با حذف نام نويسنده و پژوهشگر اصلي که غايب از صحنه و بيخبر از ظلم روزگار است، نام پول دهنده را به عنوان محقق! در صفحه نخست قرار ميدهد.
شما را به خدا به سرقت علمي، تحقيق ميگويند؟ آيا اين تحقيق ميداني است يا کتابخانهاي؟ بگوييد هيچکدام! ته قيق است، نه تحقيق.
لطفا" همه چیز را پاس دارید و بیخودی نفرمائید ته قیق بکله بفرمائید" ته قیف " چون جاهای دیگر این مملکت هم که اکنون بنام مراکز تحقیقاتی و امثالهم است وسالانه ملیاردها هزینه میسوزانند خروجی بیش از ارزش با یک "قیف " را ندارند . میگی نه تحقیق کن بشرطی که آنهم از ته قیف سر در نیاورد بله درست است ما هم تا حالا فکر می کردیم فقط قیف "آموزش عالی" برعکس است اما ظاهرا مدتهاست این قاعده غلط درباره "تحقیق " هم مصداق پیدا کرده است . تا زمانی که "پژوهش برای پژوهش "و "پژوهش برای پول" در دستور کار باشد هرگز نباید نتیجه ای بیش از این انتظار داشت .
سالیان سال است که در نظام تشکیلاتی و مدیریتی کشورهای پیشرو " پژوهش" به عنوان یکی از مولفه های اصلی و کلیدی برنامه ريزی مطرح است , نه یک مقوله و فرایند کاملا جداگانه و بعضا , متفاوت از فضای برنامه ریزی , که صرفا اهداف خاص خود را دنبال می کند ! لذا تا زمانی که این "خطای دید " وجود داشته باشد و برای انجام پژوهش "ردیف بودجه " جداگانه درنظر گرفته شود , داستان "قیف " همچنان ادامه دارد و البته با افزایش نرخ تورم , دهانه آن تنگتر و مسائل حوزه پژوهش حادتر هم خواهد شد!
چشم ها را باید شست , جور دیگر باید دید !
لطفا از مسئولین محترم و دلسوز دستگاههای پژوهشی بخواهید لااقل برای یک مرتبه هم شده یک گزارش واقعی درباره "نتایج عملی " پژوهش هایی که در طول این 3 سال اخیر انجام داده اند ، ارائه کنند . براستی ، این پژوهش های میلیونی چند ساله (! )، تاکنون به کدامیک از "نیازهای واقعی" و یا "مشکلات مبتلا جامعه " در زمینه های فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی و....پاسخ داده است ؟!
آیا ، اکنون که زمان بررسی لایحه بودجه 87 است ، کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی و یا هیچیک از اعضای محترم آن ، به این موضوع فکر کرده اند که : ملاک تصویب بودجه های پژوهشی در سال آینده چیست ؟!
آیا ، با توجه به نبود "مدیریت پژوهشی" در دستگاههای اجرایی و فرایندهای ذیربط و عدم ارائه گزارش های شفاف و روشن در زمینه نتایج عملی و دست آوردهای پژوهشی ،سرمایه گذاری در اینگونه امور ، مصداق بارز "اسراف" و نابودی منابع مالی کشور نیست ؟!
پیشنهاد می کنم ، حداقل ، برای حفظ و صیانت از مفهوم واژه " تحقیق و پژوهش" برای آینده کشور در هنگامی که بالاخره ذخایر خدادادی نفت و گاز هم به پایان می رسد و نیاز به "سرمایه گذاری انسانی و اجتماعی" یک ضرورت حیاتی خواهد شد ، فعلا "واژه "اختیار شود . شما چه نظری دارید ؟ ............