کلیات
منظور از جنگ طالبان آخرین آفند بزرگ طالبان و گروههای ستیزهجوی همپیمان آن علیه دولت مستقر افغانستان و همپیمانانش است که در ۱ مه ۲۰۲۱، همزمان با خروج سربازان آمریکایی از افغانستان شروع شد و منجر به در دست گرفتن این کشور به صورت دفاکتو به دست طالبان و و بازگشتن امارت اسلامی افغانستان شد.
زمینه ها و مقدمه
در پی توافقنامه صلح دوحه میان دولت ایالات متحده آمریکا با طالبان که منجر به خروج اغلب سربازان آمریکایی و ناتو از افغانستان در سال ۲۰۲۱ شد، طالبان حملات گستردهای را آغاز کرد. در مراحل نخستین، طالبان با پیشروی در مناطق روستایی، تعداد ولسوالیهای تحت کنترل خود را از ۷۳ به ۲۲۳ افزایش دادند. تا ۱۰ اوت طالبان بر ۶۵٪ از مساحت افغانستان چیره شد.
در ۶–۱۷ ماه اوت، نیروهای طالبان سی و دو مرکز ولایت از جمله قندوز و هرات را تصرف کردند. (تعداد کل مراکز ولایت در افغانستان ۳۴ است) جامعه اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا تخمین زد در صورت عدم حمایت از نیرویهای افغان، دولت افغانستان ظرف شش ماه آینده سقوط خواهد کرد.
تصرف افغانستان
این حمله به خاطر دستاوردهای سرزمینی سریع طالبان، و پیامدهای داخلی و بینالمللی آن شناخته شدهاست. در ۱۰ اوت، مقامات آمریکایی تخمین زدند که کابل، پایتخت افغانستان، ظرف ۳۰ تا ۹۰ روز به دست طالبان سقوط میکند. در ۱۵ اوت، آسوشیتدپرس گزارش داد که طالبان به کابل رسیدهاند و منتظر «انتقال» قدرت هستند.
آغاز فرایند انتقال قدرت
وزارت داخله افغانستان در بیانیهای اعلام کرد که اشرف غنی رئیسجمهور افغانستان تصمیم به واگذاری قدرت گرفته و دولت موقت به رهبری طالبان تشکیل میشود. در همین حال، نیروهای امنیتی میدان هوایی بگرام را به طالبان تسلیم کردند.
این پایگاه هوایی حدود ۵۰۰۰ زندانی طالبان و داعش را در خود جای دادهاست. نهایتاً در ۲۴ مرداد/اسد (۱۵ اوت) نیروهای طالبان وارد کابل شدند و اشرف غنی افغانستان را ترک کرد. هجوم برقآسا طالبان در سراسر افغانستان باعث شد بسیاری از دولتها از جمله ایالات متحده، انگلستان، آلمان و روسیه را شگفت زده کند. پیروزی طالبان دارای پیامدهای گسترده درون کشوری و جهانی است.