در مورد تاریخ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
وقایع اتفاقیه؛
در دهه گذشته، گروههای افراطگرایی با پوشش اسلامی مانند بوکو حرام، القاعده و داعش، از خلأ حکمرانی و فقر در مناطق مختلف آفریقا بهرهبرداری کردهاند. از نیجریه و دریاچه چاد تا شمال مالی و سومالی، این گروهها با بیعت با خلافتهای تروریستی و بهرهگیری از بحرانهای قومی و غذایی، پایگاههایی ایجاد کردهاند که دولتهای مرکزی توان مهار آنها را ندارند. حملات مرگبار، ربایش و تأمین خدمات اولیه در ازای جذب نیرو، بخشی از راهبرد آنهاست. در این ویدیو با زیرنویس اختصاصی تابناک با ابعاد گسترش این تهدید در قاره آفریقا بیشتر آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۰۹۰۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۱
اثر انگشت انسانگونهای که بر سنگی ۴۳ هزار ساله نقش بسته، رازهای تازهای از دنیای ذهنی نئاندرتالها آشکار میکند.
کد خبر: ۱۳۰۸۷۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۰
زندگی و زمانه جواهر لعل نهرو؛ از مبارزه تا نخستوزیری هند
جواهر لعل نهرو، نخستوزیر نخستین هند مستقل، یکی از چهرههای ماندگار تاریخ معاصر آسیاست؛ رهبر روشنفکری که در کنار مهاتما گاندی، با استعمار کهن بریتانیا مبارزه کرد. او از طبقه نخبه هند بود اما دل در گرو رهایی ملت داشت. نهرو سالها زندانهای استعمار را تجربه کرد و پس از استقلال، ساختار هند نوین را با تکیه بر وحدت، توسعه و سکولاریسم پیریزی کرد. رابطه او با انگلیس پس از استقلال، هرچند رسمی و دیپلماتیک باقی ماند، اما نهرو به استقلال واقعی و حفظ هویت ملی وفادار ماند. در کنار گاندی، او تلاش کرد خشونت را از سیاست حذف و آرمانگرایی را جایگزین آن کند. حضرت آیتالله خامنهای در سخنان مختلف، نهرو را شخصیتی مهم در روند تحولات منطقه و نمونهای از رهبران ضد استعماری جهان میدانند. ایشان نهرو را شخصی با افکار قابل مطالعه معرفی کرده و بر شناخت اندیشههایش برای فهم بهتر تاریخ معاصر تأکید کردهاند. این روایت تصویری، نگاهی است به زندگی و زمانه مردی که هند مدرن را ساخت و استعمار را به عقب راند
کد خبر: ۱۳۰۷۷۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۵
وقایع اتفاقیه؛
مستند پارک مرکزی پنج به کارگردانی کن و سارا برنز و دیوید مک ماهون محصول سال ۲۰۱۲ است. این مستند به بررسی پرونده معروف "پنج نفر پارک مرکزی" میپردازد که در آن پنج نوجوان سیاهپوست و اسپانیاییتبار به اشتباه به جرم تجاوز به یک زن در پارک مرکزی نیویورک در سال ۱۹۸۹ محکوم شدند. این مستند با استفاده از مصاحبهها، تصاویر آرشیوی و تحلیلهای دقیق، داستانی جامع از این پرونده و تأثیرات آن بر زندگی این نوجوانان و جامعه را روایت میکند. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۲۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۳
وقایع اتفاقیه؛
مستند «ماشینتحریر کالیفرنیا» به کارگردانی داگ نیکول در سال ۲۰۱۶ ساخته شده و دربارهی علاقهی عمیق برخی افراد به ماشینتحریرهای قدیمی است. این فیلم با محوریت فروشگاه کوچکی به همین نام در کالیفرنیا، داستان اشتیاق و نوستالژی نسبت به فناوریهای آنالوگ را روایت میکند.در این مستند، شخصیتهایی چون تام هنکس، جان مایر و دیگر هنرمندان و نویسندگان، دربارهی رابطهی شخصیشان با ماشینتحریر صحبت میکنند. فیلم نگاهی شاعرانه به ارتباط میان انسان، خلاقیت و ابزارهای سنتی دارد و همزمان، به مقاومتی فرهنگی در برابر دنیای دیجیتال اشاره میکند.. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۱
وقایع اتفاقیه؛
مستند فارنهایت ۹/۱۱ به کارگردانی مایکل مور محصول سال ۲۰۰۴ است. این مستند نگاهی انتقادی به ریاست جمهوری جرج دابلیو. بوش، جنگ در عراق و پوشش رسانهای این جنگ دارد. مایکل مور در این فیلم ادعا میکند که رسانههای آمریکایی تشویقکنندههای تهاجم به عراق در سال ۲۰۰۳ بودهاند و تحلیل دقیق یا عینی از منطق جنگ و تلفات در آنجا را ارائه ندادند.این مستند برای نخستین بار در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۴ به نمایش درآمد و موفق به دریافت نخل طلا شد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۳۱
میان ایرانیان، سخنی بر زبانها است که میگوید اصفهان نصف جهان است. پرتوِ فرهنگ بالنده و درخشانِ عصر طلایی صفوی هنوز هم در اینجا بازمانده است. این شهر برکنار شمالی زاینده رود افتاده و با سیصد هزار نفر جمعیت، شهری بزرگ است. پایتخت کنونی، ایران، تهران نه بافت آسیایی و نه ترکیب اروپایی دارد، و چندان چیزی از خلاقیت هنر و معماری در آن نیست. همانطور که گینزای نوسازی شده نه حال و هوای، ژاپنی که رنگ و روی آمریکایی دارد، نماد و نمود تهران هم سه چهارمش روسی است، اما اصفهان، ایران اصیل است. هیچ دیدارکننده این شهر برجال آن افسوس نمیخورد و نمیگوید که کاش برای نوساختن و درآوردن این شهر به سیمای امروزی تدبیری میشد.
کد خبر: ۱۳۰۵۷۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶
وقایع اتفاقیه؛
مستند آتیکا به کارگردانی استنلی نلسون و تریسی اِی. کاری محصول سال ۲۰۲۱ است. این مستند به بررسی یکی از بزرگترین شورشهای زندانیان در تاریخ ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۱ میپردازد. این فیلم با استفاده از تصاویر آرشیوی نادیدهگرفتهشده و مصاحبه با زندانیان، نگهبانان و خانوادههای آنها، روایت دقیقی از پنج روز پرتنش و خونین ارائه میدهد.مستند «اتیکا» نگاهی عمیق به نابرابری نژادی، خشونت دولتی و شرایط غیرانسانی در زندانهای آمریکا دارد و همچنان بازتابی از بحرانهای حقوق بشر و عدالت اجتماعی در آن کشور است.. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۴
انسانهای خیرخواه، در جهان فراوانند؛ کسانی که از خود میگذرند و بار اهالی یک محله، شهر، سرزمین و حتی جهان را بر دوش میکشند و بیچشمداشت میبخشند.
کد خبر: ۱۳۰۵۴۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۴
وقایع اتفاقیه؛
مستند Armstrong به کارگردانی دیوید فیرهد در سال ۲۰۱۹، پرترهای جامع و انسانی از زندگی نیل آرمسترانگ، نخستین انسانی که بر سطح ماه قدم گذاشت، ارائه میدهد. این فیلم با استفاده از تصاویر آرشیوی نادر، فیلمهای خانوادگی دیدهنشده و روایت و صدای هریسون فورد از نوشتههای شخصی آرمسترانگ، از دوران کودکی او در اوهایو تا پروازهای جنگی در کره، فعالیت بهعنوان خلبان آزمایشی، مأموریت تاریخی آپولو ۱۱ و زندگی پس از بازگشت به زمین را به تصویر میکشد. مستند با مصاحبههایی از اعضای خانواده، دوستان و همکاران آرمسترانگ، جنبههای مختلف شخصیت او را بررسی میکند؛ از جمله تأثیر فقدان دختر خردسالش، کارن، بر زندگیاش و چالشهای شهرت ناخواسته پس از مأموریت ماه. این اثر، تصویری صادقانه از مردی فروتن و مصمم ارائه میدهد که دستاوردهایش نه تنها علمی، بلکه انسانی و فرهنگی نیز بودند.این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۶۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳
وقایع اتفاقیه
نیویورک پست با انتشار ویدیویی گزارش داد، یک تونل مخفی با قدمتی تاریخی زیر اتاق لینکلن در ساختمان کنگره آمریکا | United States Capitol یا ساختمان کاپیتول کشف شده است. تیم مور، نماینده جمهوریخواه کنگره، در ویدئویی از این کشف گفت این گذرگاه قدیمی از طریق حفرهای در کف اتاق به راهپلهای منتهی میشود که احتمالاً در جریان حمله بریتانیا در سال 1814 استفاده شده است. این اتاق در گذشته اداره پست مجلس نمایندگان در دوران لینکلن بوده و به سالن مجسمهها نزدیک است. بر دیوار تونل امضاهایی دیده میشود که ممکن است متعلق به چهرههای تاریخی باشند. ساختمان کنگره، که از قرن هجدهم ساخته شده، دارای شبکهای از تونلهای زیرزمینی است؛ برخی برای جابهجایی و برخی برای اهداف امنیتی. این تونل به رمز و رازهای تاریخی پایتخت آمریکا و احتمال وجود گذرگاههای ناشناخته بیشتر دامن زده است. تصاویر این تونل و جزئیات را با ترجمه تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۵۲۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳
وقایع اتفاقیه؛
مستند کودتای ۵۳ به کارگردانی تقی امیرانی محصول سال ۲۰۱۹ است. این مستند به بررسی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران میپردازد و نقش سازمانهای اطلاعاتی بریتانیا و آمریکا در این رویداد تاریخی را واکاوی میکند. تقی امیرانی با استفاده از مصاحبهها، تصاویر آرشیوی و اسناد محرمانه، داستانی جامع و جدید و کاملا مستند از این کودتا ارائه میدهد. این مستند با ارائه اطلاعات جامع، مخاطبان را با دنیای تاریک سیاست و تاریخ معاصر ایران بیشتر آشنا میکند.برشهایی از این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۰
مستند؛
مستند فراهنجارسازی (هایپرنرمالیزیشن) به کارگردانی آدام کورتیس محصول سال ۲۰۱۶ است. این مستند به بررسی چگونگی ایجاد یک "جهان خیالی" توسط دولتها، موسسات مالی و شرکتهای تکنولوژی از سال ۱۹۷۰ به این سو میپردازد و نگاهی عمیق و انتقادی به چگونگی شکلگیری دنیای پیچیده و آشفتهٔ امروز دارد. کرتیس در این مستند توضیح میدهد که چگونه از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد، سیاستمداران، بانکداران و قدرتهای رسانهای شروع به ساختن نسخهای سادهشده و غیرواقعی از واقعیت کردند تا بتوانند کنترل شرایط را حفظ کنند.در این فرآیند، دولتها و نخبگان، در مواجهه با بحرانها و پیچیدگیها، به جای حل مسائل واقعی، دنیایی ساختگی و قابلکنترل ارائه دادند؛ دنیایی که مردم در آن وانمود میکنند همه چیز طبیعی و عادی است، در حالی که در واقع از درون در حال فروپاشی است. این پدیده همان چیزی است که کرتیس آن را "هیپرنرمالیزیشن" مینامد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹
جنگ جهانی دوم در ماه مه 1945 با تسلیم بی قید و شرط آلمان به پایان رسید. روزهای 8 و 9 مه به عنوان روز پیروزی در اروپا (V-E Day) جشن گرفته می شوند. این جشن دوگانه به این دلیل است که آلمان ها در تاریخ 8 مه به متفقین غربی، از جمله بریتانیا و ایالات متحده تسلیم شدند و تسلیم جداگانه ای در تاریخ 9 مه در روسیه انجام گرفت.
کد خبر: ۱۳۰۴۳۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸
تعداد قابل توجهی از ایرانیان هر زمان که اصطلاح «خلیج عربی» ذکر میشود عمیقاً احساس توهین میکنند آنها این را یک بیانیه ضد ایرانی میدانند. در نتیجه، حتی ذکر اتفاقی خلیج عربی در ملاقاتهای شخصی یا رسمی میتواند به راحتی بحثهای شدیدی را برانگیزد.
کد خبر: ۱۳۰۴۰۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸
بمناسبت یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم
عالم ربانی وفقیه عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی(قده)درعداد احیاگران ومجددان تعلیم وتعلم معارف اسلامی وحوزوی دردوران معاصر به شمار می رود.آن بزرگوار با هجرت به شهر مقدس قم وبازسازی وتقویت بنیه علمی آن،آغازگر تحولاتی مهم در عرصه علوم دینی وفرهنگ ایران گشت که در سالیان بعد بر سپهرسیاسی کشور نیز تاثیراتی شگرف نهاد.رویکرد مدیریتی آیت الله حائری در دوران فشار واقتدار رضاخانی،نمادی از تدبیر وخردورزی عالمان شیعی در مقاطع خطیر به شمار می رود.
کد خبر: ۱۳۰۴۲۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸
وقایع اتفاقیه؛
مستند Armadillo به کارگردانی یانوس متز در سال 2010، روایتی واقعگرایانه و تکاندهنده از حضور سربازان دانمارکی در جنگ افغانستان است. این فیلم، گروهی از سربازان جوان را در پایگاه نظامی «آرمادیلو» در استان هلمند دنبال میکند و تجربههای آنها را از لحظههای آرام تا درگیریهای شدید با طالبان به تصویر میکشد. مستند با نمایش زندگی روزمرهٔ سربازان، از جمله گشتزنیها، تعامل با مردم محلی و لحظات فراغت، به تدریج به نمایش جنبههای تاریکتر جنگ میپردازد. یکی از بخشهای بحثبرانگیز فیلم، صحنهای است که در آن سربازان پس از درگیری با طالبان، به نظر میرسد که جنگجویان زخمی را نیز از بین میبرند. این صحنه واکنشهای گستردهای را در دانمارک برانگیخت و بحثهای اخلاقی و سیاسی زیادی را به دنبال داشت. مستند «آرمادیلو» با دریافت جایزهٔ بزرگ هفتهٔ منتقدان در جشنوارهٔ کن ۲۰۱۰ و جایزهٔ امی برای تدوین، به یکی از آثار برجسته در حوزهٔ مستندسازی جنگ تبدیل شد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۷
وقایع اتفاقیه؛
مستند جزیره مستحکم به کارگردانی یانس فورد محصول سال ۲۰۱۷ است. این مستند به بررسی قتل برادر کارگردان، ویلیام فورد جونیور، و تأثیرات آن بر خانواده و جامعه میپردازد. یانس فورد با استفاده از مصاحبهها، تصاویر آرشیوی و مستندات معتبر، داستانی تاثیرگذار و احساسی از این واقعه تلخ را به تصویر میکشد. این مستند نگاهی عمیق به مسائل نژادی و عدالت اجتماعی در آمریکا دارد و تلاش میکند تا به سوالات بیپاسخ پیرامون این پرونده بپردازد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۱۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
جنگ کریمه در دهه ۱۸۵۰، مسلماً جایی بود که این ژانر عکاسی با عکاسان بریتانیایی مانند راجر فنتون (۱۸۱۹-۱۸۶۹) و جیمز رابرتسون (۱۸۱۳-۱۸۸۸)، فلیس بیتو ایتالیایی-بریتانیایی (۱۸۳۲-۱۹۰۹) و کارول ساتماری اتریشی-مجارستانی (۱۸۱۲-۱۸۸۷) که چیزی را ساختند که اکثر مورخان آن را اولین عکسهای یک درگیری نظامی بزرگ میدانند. عکسهای آنها ممکن است فاقد درام اغلب بیرحمانه عکاسی جنگ مدرن باشند، اما با این وجود به عنوان اسنادی قانعکننده از ظاهر و به نوعی، تدارکات جنگ اواسط قرن نوزدهم عمل میکنند. ظرف چند سال، متیو بردی، الکساندر گاردنر و دیگران جنگ داخلی آمریکا را کاملتر و گرافیکیتر از فنتون، رابرتسون، بیتو یا هر کس دیگری که در کریمه کار میکرد، مستند کردند - نشانه روشنی از اینکه عکاسی چقدر سریع به عنوان یک روش انتقادی گزارشدهی جا افتاد. اتفاقاً، برخی از خوانندگان ممکن است ستون حماسی سه قسمتی ارول موریس در نیویورک تایمز را چند سال پیش به یاد بیاورند، زمانی که این فیلمساز و مقالهنویس عمیقاً به دو عکس خاص راجر فنتون از جنگ کریمه پرداخت. اگر با آن آشنا نیستید، کل آن را بخوانید. شگفتانگیز است.
کد خبر: ۱۳۰۳۶۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۵
تاثیر این متفکر یونان باستان آنقدر فراگیر است که ما حتی متوجه نمیشویم تا چه اندازه دنیای ما تحت نفوذ ایدههای او شکل گرفته است. از سیاست گرفته تا علم، از ادبیات تا منطق، تاثیر ارسطو همهجا دیده میشود.
کد خبر: ۱۳۰۱۷۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۳