در مورد آلودگی هوا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات

جو یا اتمسفر سامانه گازی طبیعی پویا و پیچید‌های است که زندگانی در سیاره زمین به آن وابسته است. کاهش ستبری لایه ازون در استراتوسفر به خاطر آلودگی هوا، دیرزمانی است که خطری برای تندرستی مردمان و نیز زیست بوم‌های زمین شناخته می شود.
آلودگی هوا بیش از هر آلودگی دیگری (دو سوم موارد مرگ ناشی از انواع آلودگی) جان انسان‌ها را گرفتهاست. پس از آن، آلودگی آب دومین عامل مرگ و میر است (۱/۸ میلیون مرگ). در جایگاه سوم، آلودگی محل کار، جان هشتصد هزار نفر را گرفتهاست. آلودگی هوا ممکن است طبیعی (مانند فعالیت آتشفشانها)، یا مصنوعی (ساخته دست انسان) باشند. بیشتر آلودگی‌های مصنوعی ناشی از فعالیت وسایل نقلیه و کارخانه‌ها هستند.

تعریف

انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن، آلودگی هوا را به این صورت تعریف نموده است: "آلودگی هوا عبارت از وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد مانند گازها، بخارات، گرد و غبار، بو، دود غلیظ و میست با کمیت، مشخصات و زمان ماند کافی که برای زندگی انسان، حیوان و گیاه خطرناک و برای اموال مضر باشد و یا به طور غیرقابل قبول مانع استفاده راحت از زندگی و اموال گردد".

اثرات بر روی انسان

در جهان سالیانه ۳ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند که ۹۰ درصد آنان در کشور‌های توسعه یافته هستند. در برخی کشور‌ها تعداد افرادی که در اثر همین عامل جان خود را از دست میدهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر بطور خاص مربوط به آسم، برونشیت، تنگی نفس، سکته قلبی، و آلرژی‌های مختلف تنفسی است. آلودگی هوا به روش‌های گوناگونی میتواند آثار زیانبار درازمدت و کوتاه مدتی بر سلامت انسان‌ها بگذارد. تأثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسیبپذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بسیار بیشتر از دیگران است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می بینند.


معمولاً میزان آسیب بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیانبار مانند تماس با آلاینده‌ها و غلظت مواد شیمیایی دارد. صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن روبرو هستند.

متخصصان معتقدند که موادی که از طریق هوای آلوده وارد محیط میشوند دارای ترکیباتی هستند که باعث نابودی بافت‌های مختلف بدن خواهد شد. این مواد از طریق ریه، پوست، مخاط بدن، مخاط چشم، گوش، بینی و دستگاه گوارش، وارد بدن شده و باعث تخریب سلول‌های بدن میشود. در واقع تجمع این مواد در بدن هنگام آلوده بودن هوا به دلیل داشتن اکسیژن ناپایدار و واکنش با یک سلول، آن را اکسید میکند.
 
باران اسیدی

یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است. باران اسیدی به پدیده‌هایی مانند مه اسیدی و برف اسیدی که با مقادیر قابل توجهی اسید از آسمان همراه هستند، گفته میشود. باران هنگامی اسیدی میشود که میزان پیاچ آب آن کمتر از ۵٫۶ باشد. این مقدار پیاچ بیانگر تعادل شیمیایی به وجود آمده میان کربن دیاکسید و حالت محلول آن یعنی بیکربنات (HCO ۳) در آب خالص است. باران اسیدی دارای نتایج زیانبار اکولوژیکی بر سلامتی انسان، حیوانات و پوشش گیاهی دارد.

باران‌های اسیدی از گاز‌های گوگرد دیاکسید و از خانواده اکسید نیتروژن خروجی از دود اگزوز اتومبیل‌ها و کارخانه‌ها ایجاد میشود. این گاز‌ها در اتمسفر زمین با بخار آب واکنش داده و اسید‌هایی مانند سولفوریک اسید و نیتریک اسید را تشکیل میدهند.


آلوده کننده‌ها

مهمترین آلاینده‌هایی که از طریق فعالیت‌های انسانی تولید میشوند، شامل این موارد میشود:

کربن مونوکسید - گازی بیبو و بیرنگ و سمی که بر اثر سوخت ناقص مواد ایجاد میشود.
اکسید‌های گوگرد به ویژه گوگرد دیاکسید - زغالسنگ و سوخت‌های نفتی مقداری گوگرد نیز در خود دارند و سوختن آن‌ها دیاکسید گوگرد تولید میکند.
اکسید‌های نیتروژن به ویژه نیتروژن دیاکسید - که بر اثر سوخت در دما‌های بالا تولید میشوند. نیتروژن دیاکسید بویی تند و زننده و رنگ قهو‌های دارد که بر فراز آسمان شهر‌های بزرگ دیده میشوند ناشی از این گاز است.
ترکیبات آلی فرار - این ترکیبات به دو دسته متان و غیرمتان‌ها تقسیم میشوند. متان گاز اصلی تشکیلدهنده گاز طبیعی است و اثر گلخان‌های بسیار نیرومندی دارد. بقیه ترکیبات آلی فرار هم اثرات گلخان‌های قابل توجهی دارند. ترکیبات فرار آروماتیک مثل بنزن و تولوئن اثر سرطانزایی داشته و در معرض آن‌ها قرار گرفتن بهطور مستمر میتواند منجر به سرطان خون شود.
ذرات معلق به تمامی اجزاء ریز مایع یا جامدی (به جز آب خالص) گفته میشود که در جو زمین پراکنده هستند و اندازه میکروسکوپی یا زیرمیکروسکوپی، اما بزرگتر از ابعاد مولکولی دارند. ذرات کوچکتر بسیار خطرناکتر هستند چراکه به ریه‌ها نفوذ کرده و برخی از آن‌ها حتی وارد جریان خون میشوند و باعث بیماری‌های تنفسی و قلبی مختلف میشوند. این ذرات همچنین بر روی خاک و آب نشسته و آلودگی منابع آبی و خاک را موجب میشوند.
کلروفلوئوروکربن‌ها - گازی که عامل اصلی تخریب لایه ازون است و استفاده از ترکیباتی که باعث آزادسازی آن میشود امروزه ممنوع شدهاست.

پیامد‌ها

یکی از مهمترین مشکلاتی که امروزه بشر با آن روبرو میباشد، آلودگی هواست و به دلیل افزایش بی رویه فعالیت‌های صنعتی، مصرف سوخت‌های فسیلی و تراکم جمعیت در برخی از شهر‌ها روزبه روز شدیدتر میشود. آلودگی هوا تهدیدی جدی، مستمر و فراگیر علیه سلامت موجودات زنده و محیط زیست است که علاوه بر مشکلات زیست محیطی و به خطر انداختن سلامت انسان‌ها و سایر موجودات زنده، دارای تبعات سوء اقتصادی و اجتماعی نیز است که به صورت آرام و تدریجی و گاهی غیرقابل جبران نمایان می شود.

عملکرد ناهماهنگ و ناکافی دستگاه‌های ذیربط در انجام وظایف قانونی درخصوص پیشگیری و مقابله با عوامل آلایندگی هوا، روند رو به تزاید این پدیده مخاطره آمیز را تشدید کرده و به تشدید وضعیت نگران کننده کنونی منجر شده است.

مصرف فزاینده سوخت‌های فسیلی طی سال‌های گذشته، علاوه بر تحمیل هزینه‌های گزاف به اقتصاد ملی، بحران آلودگی هوا را به ویژه در کلانشهر‌ها ایجاد کرده است. هشدار بانک جهانی درباره تشدید آلودگی هوا در ایران مؤید این مطلب است؛ طبق اعلام این مرجع، خسارت آلودگی هوا در ایران از ۱ / ۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱ به ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ رسیده است که ۸ / ۱ میلیارد دلار آن مربوط به خسارت ناشی از آلودگی هوا در پایتخت بوده و از همه مهمتر اینکه بانک جهانی این خسارت را در سال ۲۰۱۳ بالغ بر سی میلیارد دلار (سی میلیارد و پانصدونودونه میلیون دلار) برآورد کرده است.

همچنین آلودگی هوا پیامد‌های زیانباری بر سلامت افراد جامعه دارد و به بیماری‌های قلبی و عروقی، برونشیت، اختلالات تنفسی، سرطان و مرگ زودرس منجر می شود.

براساس گزارش بار بیماری‌های جهانی، آلودگی هوا هفتمین عامل مرگ در دنیا و هفتمین عامل خطر در ایران است در سراسر جهان، هر روز حدود ۱۰ هزار نفر بر اثر بیماری‌های منتسب به آلودگی هوای آزاد جان خود را از دست میدهند. همچنین سازمان جهانی بهداشت برآورد کرده است که در سال ۲۰۱۲ آلودگی هوای آزاد مناطق شهری و روستایی به ایجاد ۷ / ۳ میلیون مورد مرگ زودرس در دنیا انجامیده، که حدود ۸۸ درصد از این موارد در کشور‌هایی با درآمد کم و متوسط اتفاق افتاده است.

همچنین، در مجموع تعداد مرگ منتسب به آلودگی هوای آزاد و هوای داخل اماکن در سال حدود ۷ میلیون نفر برآورده شده است. آلودگی هوا پیامد‌های منفی اقتصادی شدیدی نیز دارد و میزان خسارت ناشی از مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در اتحادیه اروپا حدود ۱۶۱ میلیارد یورو برآورد شده است. در بسیاری از شهر‌های بزرگ ایران ازجمله تهران، کرج، اصفهان، مشهد، تبریز، اراک، اهواز و شیراز غلظت بعضی از آلاینده‌های هوا از استاندارد‌های ملی به مراتب بالاتر است.

براساس برآوردها که با احتساب پدیده ریزگرد‌ها جمعیتی بالغ بر ۳۵ میلیوننفر، یعنی حدود نیمی از جمعیت کل کشور در معرض درجاتی از آلودگی هوا قرار دارند. این مشکل نهتن‌ها سلامت مردم را به خطر میاندازد، بلکه به علت افزایش نیاز به خدمات مراقبتی، بهداشتی و فوریت‌های پزشکی که برای جمعیت تحت تأثیر انجام میشود، هزینه‌های سرباری را نیز بر حوزه سلامت تحمیل میکند.

خسارت‌ها

به گفته مسعود ساعت ساز، عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ذرات معلق و آزبست ایجاد شده توسط صنعت، لنت ترمز و کلاچ خودرو‌ها یا آزاد شده از تخریب ساختمان‌ها یکی از منابع مهم ایجاد کننده آلودگی در سطح شهر تهران هستند و در حالی که میزان استاندارد آزبست در هوا، صفر و میزانی که سازمان بهداشت و محیط زیست برای آمریکا و اروپا ارائه داده، پنجصدهزارم فیبر بر میلی لیتر است، اندازهگیری این الیاف در هوای تهران، میزان آزبست را سههزارم فیبر بر میلیلیتر نشان میدهد که این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس میکنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد. این میزان بالای آلایندگی در حالی است که میزان استاندارد آزبست در هوای آزاد، صفر است.

وی با اشاره به نقش مهم کارخانجات آلاینده اطراف تهران در افزایش آلودگی هوای پایتخت، گفت: یکی از مراکز صنعتی شهر تهران که در صورت عدم کنترل، آلودگی زیاد را منتشر می‌کند، کارخانه سیمان است. در کارخانجات سیمان عمدتاً موادی نظیر گچ، آهک، سنگ آهک و ... بکار می‌رود که کلیه این مواد در محوطه‌ای نگهداری می‌شوند و از طرفی عمدتاً فعالیت کارخانه سیمان دائمی بوده و ذرات گرد وغبار خروجی حاصل از فرآیند تولید بسیار زیاد است. بطوریکه از فاصله چندین کیلومتری بخوبی رؤیت می‌باشد. از سویی سوخت مصرفی این کارخانجات فسیلی بوده که از آلاینده‌های منتشره می‌توان به گاز‌های مضره حاصل از سوخت مواد نفتی و ذرات گرد و غبار اشاره نمود.

این عضو پژوهشکده مطالعات تغییر اقلیم و گرمایش زمین، تصریح کرده است: بنابر گزارش سازمان کنترل کیفییت هوای تهران، در بیش از دو سوم از ایام سال غلظت آلودگی آنچنان بالا است که گستره دید کامل را به کمتر از پانصد متر کاهش میدهد و در تمام این مدت ساکنان محدوده دو سوم جنوبی شهر اغلب تصویر محو و کدری از توچال "بلند‌ترین قله تهران" را میبینند. همچنین از یک سوم بالای شهر هم دو سوم جنوبی آن به زحمت دیده میشود و اغلب هم این بخش از شهر در هال‌های از «مه دود» خاکستری غرق بوده و میزان آلودگی در مواقعی از سال به حدی میرسد که سازمان‌های مسئول در کشور آن را در مرحله خطرناک و بحرانی اعلام کرده و خواستار ماندن کودکان، سالخوردگان و بیماران قلبی و تنفسی در داخل منزل می شوند.

ساعت ساز با بیان اینکه میزان بنزن در برخی از مناطق تهران از جمله مناطق مرکزی تا ۴۰ برابر حد مجاز برآورد شده است، گفت: در شهر تهران به علت غلظت چند برابری استاندارد‌های بینالمللی بنزن در هوا، ریسک ابتلا به انواع بیماری‌ها ازجمله آسم، ناراحتی‌های عصبی و سرطان به دلیل وجود این آلاینده افزایش یافته است.

برخی از راهکار‌های مبارزه با آلودگی هوا

استفاده از حمل و نقل عمومی به جای ماشین شخصی

صرفه جویی در مصرف انرژی: در این صورت شما میتوانید از تخریب محیط زیست با کاهش میزان سوخت‌های فسیلی که باید سوزانید، جلوگیری کنید.

درک مفهوم کاهش، استفاده مجدد و بازیافت: چیز‌هایی که دیگر برای شما استفاده ندارد را دور نیندازید. در حقیقت آن‌ها را مجددا برای منظور دیگری استفاده کنید. برای مثال شما میتوانید از شیشه‌های قدیمی برای ذخیره حبوبات استفاده کنید.

از دستگاه‌های کارآمد انرژی استفاده کنید: چراغ‌های کم مصرف نسبت به لامپ‌های قدیمی بسیار بهینهتر هستند، برق کمتری مصرف میکنند، عمرشان طولانیتر است و به کاهش مصرف انرژی کمک میکنند.

تلاش‌های چندگانه در سطوح شخصی، صنعتی و دولتی در سراسر جهان برای جلوگیری از شدت آلودگی هوا افزایش یافته است و یک اقدام مستقیم در افزایش گرمایش جهانی است. با اینکه ما امروزه شاهد یک سری نوآوری‌ها و آزمایش‌هایی هستیم که با گزینه‌های متناوب و غیر متعارف برای کاهش آلاینده‌ها همراه است، اما همچنان عوامل اصلی آلودگی هوا دردسر ساز هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.
 

در مورد آلودگی هوا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

کلیه مدارس شهر قم فردا به علت آلودگی هوا تعطیل...
قم اعلام کرد با توجه به پیشنهاد کمیته اضطرارالودگی هوا... نیز مدارس قم به دلیل آلودگی هوا تعطیل شده بود...
کد خبر: ۹۴۴۳۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


محمد تقی زاده با اشاره به تداوم آلودگی هوا در... استان تهران گفت در این راستا کمیته اضطرار آلودگی هوای...
کد خبر: ۹۴۴۳۳۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


با اشاره به افزایش شاخص آلایندگی هوای تهران اظهار داشت...
کد خبر: ۹۴۴۳۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


بر اثر آلودگی هوا در شهر تهران خبر داد به... های شهر تهران به علت آلودگی هوا بستری شدند وی... در رابطه با ادامه وضعیت آلودگی هوا نیز بیان کرد...
کد خبر: ۹۴۴۳۲۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


برای دومین روز متوالی،
در پی تشکیل نشست امروز کمیته اضطرار هوای تهران محمد...
امروز کمیته اضطرار هوای تهران محمد تقی زاده معاون هماهنگی... فارس گفت با توجه به افزایش آلاینده ها هوای شهر...
کد خبر: ۹۴۴۲۷۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


مدیرکل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی ضمن اشاره... سازمان هواشناسی با اشاره به اینکه در این روز در...
کد خبر: ۹۴۴۱۹۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


امروز یکشنبه به علت آلودگی هوا تعطیل اعلام شد ...
امروز یکشنبه به علت آلودگی هوا تعطیل اعلام شد به... تصمیم کمیته اضطرار آلودگی هوا و موافقت استاندار قم همه...
کد خبر: ۹۴۴۱۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


بر اساس تصمیم کمیته اضطرار آلودگی هوا فردا یکشنبه تمامی...
در جلسه کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران که امروز به... ها و غلظت ذرات معلق هوای تهران گفت تمامی مدارس...
کد خبر: ۹۴۴۱۴۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


قرار گرفتن شاخص کیفیت هوای تبریز در وضعیت ناسالم برای...
زاده در این رابطه اظهار کرد میانگین شاخص کیفیت هوای... توجه به پیش بینی هواشناسی و سکون هوا تا دوشنبه... احتمال بروز پدیده وارونگی دما اینورژن و استمرار این آلودگی... از آلوده شدن هوا استفاده از وسایل نقلیه عمومی را...
کد خبر: ۹۴۴۱۴۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


رییس پلیس راهور تهران بزرگ تشریح کرد:
ترافیکی اعمال شده در پایتخت برای کاهش آلودگی هوا را...
مهماندار با اشاره به مصوبات جلسه کمیته اضطرار آلودگی هوای... تردد در محدوده کاهش آلودگی هوا یا همان زوج و... تصمیمات کمیته کاهش آلودگی هوا دیر اتخاذ شد و فرصتی...
کد خبر: ۹۴۴۱۳۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


کمیته اضطرار آلودگی هوای اراک به دلیل افزایش شدید آلاینده...
کد خبر: ۹۴۴۱۲۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۴


تحصیلی به دلیل آلودگی هوا تعطیل شد ...
تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان البرز کلیه مقاطع تحصیلی...
کد خبر: ۹۴۴۱۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


بر اساس اعلام سازمان هواشناسی طی فردا و پس فردا... ۲۴ و ۲۵ آذرماه کیفیت هوای شهرهای تهران کرج اراک... هواشناسی فردا ۲۴ آذرماه در شهرهای تهران کرج اراک و... قزوین اراک اصفهان میزان آلودگی هوا به حد ناسالم برای...
کد خبر: ۹۴۴۰۳۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


آلودگی هوا بر قلب و کارکرد آن سایر بیماری های... اینکه آلودگی هوا در تشدید بیماری قلبی افراد پر ریسک... عروق قلبی دارند آلودگی هوا تاثیر بسزایی در تشدید عوامل... زمینه ای قلبی_عروقی هستند بهتر است در شرایط آلودگی هوا...
کد خبر: ۹۴۴۰۳۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


کمیته اضطرار آلودگی هوای استان تهران به ریاست معاون استاندار... با تداوم وضعیت آلودگی هوای تهران کمیته اضطرار آلودگی هوای... تشکیل جلسه خواهد داد این جلسه کمیته اضطرار آلودگی هوا...
کد خبر: ۹۴۳۹۹۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


زهرا صدراعظم نوری گفت در جلسه کمیته کاهش آلودگی هوا... ارائه شد که نشان می داد طرح کاهش آلودگی هوا... و ترافیک توانسته حدود ۶ الی ۷ درصد آلودگی هوا... کاهش آلودگی هوا اظهار کرد طرح ترافیک و محدوده کاهش...
کد خبر: ۹۴۳۹۵۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
کد خبر: ۹۴۳۹۱۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


آلودگی هوا بر قلب و کارکرد آن سایر بیماری های... گفت وگو با ایسنا با بیان اینکه آلودگی هوا در... باشد گفت در بیمارانی که تنگی عروق قلبی دارند آلودگی... هوا تاثیر بسزایی در تشدید عوامل بیماری خواهد داشت از...
کد خبر: ۹۴۳۹۰۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


کارخانجات یا خودروها مقصر کدامند؟
هوای آذرماه با وضعیت نارنجی و قرمز نفس اصفهانی ها... را تنگ کرده پایداری و سکون هوا مدارس را به...
سال هاست که با سردی هوا سایه آلاینده های جوی... آشنای آلودگی هوای اصفهان می دانند عده ای ۹ هزار... نیز عقیده دارند منشأ آلودگی تردد تعداد بالای وسایل نقلیه... آلودگی محیط زیست را به همراه داشته و باعث قطب...
کد خبر: ۹۴۳۸۷۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


و غلظت ذرات معلق هوای تهران زنگ ورزش مدارس در...
کد خبر: ۹۴۳۸۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۲


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv