بازدید 23109
شکاف درآمدی در ایران به روایت مرکز آمار
گزارش مرکز آمار نشان ‌داد، ضریب جینی در سال گذشته در مقایسه با سال ۹۷ کاهش یافته است. به عبارت بهتر، فاصله درآمدی فقیر و غنی کمتر شده و نابرابری در سطح اقتصاد ایران کاهش یافته است. رئیس مرکز آمار معتقد است، تورم دهک‌های بالای درآمدی در قیاس با تورم دهک‌های پایین درآمدی بالاتر است.
کد خبر: ۹۸۶۲۲۶
تاریخ انتشار: ۰۳ تير ۱۳۹۹ - ۱۶:۵۲ 23 June 2020

دخل و خرج خانوارها در سال ۹۸؛ افت رفاه ثروتمندان، ضریب جینی را کاهش داد؟

تابناک اقتصادیسال گذشته در حالی آغاز شد که نرخ تورم در مدار صعودی خود قرار داشت و حتی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ رکورد عجیبی برای نرخ تورم نقطه به نقطه به ثبت رسید. در این ماه، نرخ تورم نقطه به نقطه برای اولین بار بیش از ۵۲ درصد شد.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ ثبت نرخ تورم نقطه به نقطه ۵۲.۱ درصد در اردیبهشت ماه سال گذشته بیانگر آن بود که خانوار‌های کشور در اردیبهشت ماه سال گذشته به طور میانگین ۵۲.۱ درصد بیشتر از اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ برای خرید یک "مجموعه کالا و خدمات یکسان" هزینه کرده بودند.

به هر صورت، روند صعودی نرخ تورم تا شهریور ماه سال گذشته ادامه داشت و نرخ تورم در پایان نیمه اول سال گذشته به قله ۴۲.۷ درصد رسید. از مهرماه ۱۳۹۸، اما ترمز رشد شتابان نرخ تورم کشیده شد و روند نرخ تورم با تغییر جهت به سمت نزولی شدن حرکت کرد.

روند کاهشی نرخ تورم در حالی در مهر ماه ۱۳۹۸ آغاز شد که این نرخ هفده ماه متوالی صعودی بود. در نهایت در اسفندماه سال گذشته، نرخ تورم بعد از شش ماه کاهش به ۳۴.۸ درصد رسید.

در نگاه اول و با کاهش نرخ تورم در سال گذشته به این نتیجه می‌توان رسید که سطح رفاه مردم افزایش یافته و قدرت خرید بیشتر و سفره بزرگتر شده است؛ اما این مساله چقدر می‌توانست واقعیت داشته باشد؟

متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری در سال گذشته هم پای تورم رشد نکرد

برای بررسی پرسش بالا از گزارش دخل و خرج خانوار‌ها در سال ۱۳۹۸ که به تازگی توسط مرکز آمار ایران منتشر شده است استفاده خواهیم کرد.

روز گذشته، دوم تیرماه سال جاری مرکز آمار ایران گزارش دخل و خرج خانوار‌ها در سال ۱۳۹۸ را منتشر کرد؛ این گزارش نشان می‌داد یک خانوار شهری، متوسط در سال گذشته ۴۷.۷ میلیون تومان هزینه کرده است که این رقم در مقایسه با سال ۱۳۹۷ رشد ۲۰.۶ درصدی را نشان می‌داد. همچنین یک خانوار شهری به صورت متوسط در سال گذشته ۵۴.۱ میلیون تومان درآمد نیز داشته که این رقم نیز در مقایسه با سال گذشته رشد ۲۴.۴ درصدی داشته است.

نکته اول: در این گزارش متوسط درآمد یک خانوار شهری در سال گذشته در مقایسه با سال ۱۳۹۷ تنها ۲۴.۴ درصد رشد داشته است که این میزان رشد، همپای نرخ تورم ۳۴.۸ درصدی سال گذشته نیست؛ بنابراین، می‌توان استدلال کرد که رشد درآمد‌ها در سال گذشته برای یک خانوار شهری به گونه‌ای نبوده است که بتواند نرخ تورم را پوشش دهد و بنابراین باید قدرت خرید مردم کاهش یافته و سفره‌های مردم کوچکتر شده باشد.

نکته دوم در مورد گزارش دخل و خرج خانوار‌ها در سال ۱۳۹۸ این بود که همان گونه که عنوان شده، متوسط درآمد یک خانوار شهری ۵۴.۱ میلیون تومان و متوسط هزینه یک خانوار شهری ۴۷.۷ میلیون تومان بوده است. این بدان معناست که به صورت متوسط خانوار شهری توانسته است در سال گذشته ۶.۴ میلیون تومان (تفاوت متوسط درآمد و متوسط هزینه) پس انداز داشته باشد که این مسئله در نوع خود جای پرسش دارد و باید از خانوارهای ایرانی پرسید که آیا واقعا شما در سال گذشته پس اندازی داشتید؟

فاصله درآمدهای فقیر و غنی در سال گذشته چگونه شد؟

ضریب جینی از جمله شاخص هایی است که می توان با استفاده از آن وضعیت توزیع درآمد در یک جامعه را مورد سنجش قرار داد. عدد این شاخص بین صفر و یک است. هر چه این عدد به صفر نزدیک تر باشد به منزله توزیع کامل تر درآمدها در جامعه است و هر چه به یک نزدیکتر باشد، نشان دهنده آن است که شکاف درآمدی در جامعه تشدید شده است؛ به عبارت بهتر اگر همه افراد جامعه به اندازه هم درآمد داشته باشند، ضریب جینی معادل صفر و اگر تمام درآمدها تنها به یک نفر رسیده باشد ضریب جینی یک است که این بدترین حالت ممکن خواهد بود.

روز گذشته، در گزارش دخل و خرج خانوار‌ها در سال ۹۸ از ضریب جینی در این سال نیز رونمایی شد. مرکز آمار ایران اعلام کرد که ضریب جینی در سال ۱۳۹۸، ۰.۳۹۹۲ بوده است؛ حال آنکه ضریب جینی سال ۱۳۹۷، ۰.۴۰۹۳ گزارش شده بود. کاهش ضریب جینی بیانگر آن است که فاصله درآمدی فقیر و غنی در سال گذشته در مقایسه با سال ۱۳۹۷ کمتر شده است. به عبارت بهتر نابرابری در سطح اقتصاد ایران کاهش یافته است.

اما دلیل این کاهش نابرابری درآمدی چه بود؟

شاید دو دلیل عمده بتوان برای کاهش نابرابری درآمدی در سال گذشته یافت. اولین و عمده ترین دلیل این است که از آبان ماه سال گذشته و با افزایش قیمت بنزین، دولت شروع به توزیع یارانه ای به نام یارانه معیشتی نمود. یارانه ای که تنها به حدود شصت میلیون نفر از ایرانی ها تعلق گرفت. این موضوع باعث شد تا اندکی درآمدهای طبقات پایینی جامعه رشد کند.

دلیل دوم این بود که طبق گزارش های مرکز آمار ایران در سال گذشته، نرخ تورمی که به دهک های بالایی جامعه تحمیل شد، بیشتر از نرخ تورمی بود که به دهک های پایینی جامعه تحمیل شد.

جواد حسین زاده رئیس مرکز آمار ایران در این باره گفت: یکی از ارزیابی‌های اولیه این است که تورم دهک‌های بالای درآمدی در قیاس با تورم دهک‌های پایین درآمدی بالاتر بوده است. وی ادامه داد: ‌در سبد مصرفی دهک‌های بالای درآمدی خوراکی‌ها کمتر بوده و تمرکز آن روی اقلام غیرخوراکی و کالاهای سرمایه‌ای است.

شایان ذکر است، بنا بر گزارش‌ها در اسفندماه سال گذشته، تورم نقطه‌ای دهک اول، معادل ۱۹.۵ درصد و تورم نقطه‌ای دهک دهم، معادل ۲۴.۴ درصد بوده است. این اختلاف ۴.۹ درصدی بیانگر آن است که دهک بالای جامعه در مقایسه با دهک اول جامعه، برای تهیه سبد مصرفی با گرانی بیشتری مواجه بوده اند؛ بنابراین، شاید بتوان تنها ردپای دولت در افزایش سطح رفاه خانوار‌های فرودست جامعه در سال گذشته را در همان توزیع یارانه معیشتی دید که پس از گران شدن بنزین اتفاق افتاد. البته با نگاهی به روند ضریب جینی در سال‌های گذشته، پی خواهید برد که همین گام هم برای کاهش شکاف درآمدی عمیقی که در این سال‌ها ایجاد شده است، کافی نبوده، چون در سال‌های سکانداری دولت تدبیر و امید شکاف درآمدی آن قدر زیاد شده که این کاهش بسیار اندک در مقابل آن شکاف عمیق ناچیز است.

آمار‌های ارائه شده توسط مرکز آمار ایران پیرامون ضریب جینی نشان می‌دهد، شکاف درآمدی در دوران دولت تدبیر و امید یعنی بین سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ مدام بیشتر شده است.

مطابق با آنچه از نمودار زیر نمایان است هنگامی که دولت تدبیر و امید سکان هدایت قوه مجریه را بر عهده گرفت (۱۳۹۲) ضریب جینی کل کشور در حدود ۰.۳۶۵۰ بود. این ضریب در سال ۱۳۹۷ به ۰.۴۰۹۳ افزایش یافت.

روند افزایشی ضریب جینی و رشد آن، حکایت از عمیق‌تر شدن شکاف درآمدی در جامعه دارد و نشان می‌دهد که در دولت تدبیر و امید فقرا فقیرتر و پولدار‌ها پولدارتر شده اند.

ارائه دو آمار از رفاه مردم، فاصله فقیر و غنی کاهش ناچیزی یافت!

علاوه بر این، باید گفت که طبق ماده ۳ قانون برنامه ششم توسعه ضریب جینی باید در پایان سال ۱۴۰۰ به ۰.۳۴ برسد، اما همان گونه که ملاحظه می‌شود، این ضریب فاصله بسیاری با هدف تعیین شده دارد و در سال ۱۳۹۸ به ۰.۳۹۹۲ رسیده است.

به هر صورت، در مجموع گزارش دخل و خرج خانوار‌ها در سال ۱۳۹۸ نشان نمی‌دهد، قدرت خرید مردم افزایش پیدا کرده باشد و همچنین این گزارش هر چند ضریب جینی را در مقایسه با سال ۱۳۹۷ کمتر گزارش کرده است، مقایسه این ضریب با سال ۱۳۹۲ بیانگر آن است که شکاف عمیق درآمدی ایجاد شده بین فقیر و غنی با این کاهش‌های اندک جبران نخواهد شد و این ضریب با هدف تعیین شده در قانون برنامه ششم توسعه فاصله بسیاری دارد.

اشتراک گذاری
برچسب ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۳
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۳۲
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
معنیش اینه قشر متوسط هم بدبخت شده نه اینکه رفاه قشر فرودست بیشتر!
پاسخ ها
رضا
| Iran, Islamic Republic of |
۰۸:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
فقط من نفهیدم در این گزارش جامعه هدف چه کسانی بوده اند از قدیم گفته اند هرکس بامش بیش برفش بیشتر این ثروتمندان عزیز اینقدر فکرشان کار می کند که اگر احتمال ضرر را در جایی ببینند در چند جای دیگر حتما نفع خواهند کرد این آمارها برای توجیه کردن است و بس.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
اگه فرهنگ استفاده یه سری کالای وارداتی غیر ضرور کم بشه دلار الکی خارج نشه کمی به بازار ارز کمک میشه مثلا غذای سگ و گربه بهتره با دلار ازاد وارد بشه
ولی کالا های دیجیتال اونم یه سری ک ضروری هستن مثلا لپ تاپ و گوشی میان رده با ارز نیمایی یا برای سازمان یا استارتاپ ها کالای دیجیتال با قیمت مناسب اهدا بشه
بهتره اصراف رو بذاریم
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۲۲:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
شما اول املای اسراف رو یاد بگیر بعد در مورد غذای سگ و گربه که وارداتش ممنوع هست نظر بده
رضا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
کم کم به سوی ونزوئلا می رویم.
پاسخ ها
مرتضی
| Iran, Islamic Republic of |
۱۸:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
من میییدونم ما بدبخت میشیم
ناشناس
| France |
۱۹:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
سریع داریم میریم نه کم کم
سوسان
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
آمارت غلطه مرگ فقرا ضریب جینی رو کاهش داده و بالا رفتن ارزش ملک و کالاها اون رو سه برابر کرده
محمد
|
Sweden
|
۱۷:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
تمام آمار وارقامهای اقتصادی غلط بوده و معلوم نیست بر چه اساس و واطاعاتی ارائه میشود چیزی که درعمل دیده میشود اقتصاد ومعیشت مردم در سراشیبی سقوط قرار گرفته گرانی وتورم بیدادمیکند ارزش پول ملی هر روز تنزل و دیگر کاری از بانک مرکزی برای مهار آن بر نمی آید کشور به امان خدا رها شده وچشم انداز مثبتی در اقتصاد آن دیده نمیشود در ادبیات اداره کشور الفاظ و نوع گفتمان عوض شده وحالا این ضریب چینی چنان شد وچنین شد راه افتاده است بی شک اگر ازاین ضریب چینی بگذریم باید بگوییم که ضریب بهره مندی چینیها از اقتصاد ما صدها برابرشده تولید داخلی کشور به لطف اشیای بنجل چینی از بین رفته تمام بازار سنتی ومدرن ایران چینی شده حتی دریا وبنادر کشور در جنوب در اختیار آنها قرار گرفته است وکشور در گرداب واردات ومصرف اجناس چینی گرفتار شده است ما هر چه از عقلانیت وبرنامه ریزی و دلسوزی ودرستکاری دور شدهیم دیگران تمام مجاریهای اقتصاد کشورمان را بدست گرفتهاند و هنوز از خواب غفلت بیدار نشدهایم منظورم مسئولین محترم است که معلوم نیست کارشان و وظیفهشان چیست و کی به خود خواهند آمد در حالی که کشور در حال غرق شدن در بحران اقتصادی است
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
دوست عزیز وقتی صحبت از آمار و ارقام هست لطفا شما سعی کنید کمتر نظر بدید....چون اینا اعداد و ارقامه و شما حرفای .احساسی و کوچه بازاری میزنید.
ناشناس
|
United Kingdom
|
۱۷:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
چه مملکتی . بجای اینکه در امد قشر پایین را بالا ببرند میخواهند قشر بالا را هم بد بخت کنند تا کل ایران گرسنه باشد و اونوقت می گویند فاصله طبقاتی نداریم . بیچاره ایران
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۷:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
اتفاقا طبقه بالا رو کاری ندارن، فقط طبقه متوسط رو بدبخت میکنند
ناشناس
| United States |
۱۹:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
علی برکت الله
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
این چیز طبیعی است که هر چی از سال 97 فاصله بگیریم این ضریب کمتر می شود
چون از شوک به اقتصاد در ان سال فاصله می گیریم
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
دخل که خبری نیست فقط خرجه!!!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
کدوم دخل؟
امید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
ضریب جینی اصلا شاخص مهم و دقیقی در اقتصاد نیست
جالبه بدونید ضریب جینی افغانستان طبق آمار از آمریکا بهتره
ضریب جینی با بررسی بقیه شاخص ها هست که معنا پیدا می‌کند
پاسخ ها
محمد
| Iran, Islamic Republic of |
۲۲:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
یعنی وضعیت آمریکا از افغانستان بهتره
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
بازی با کلمات و ارقام است .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
"فاصله درآمدی فقیر و غنی کمتر شده" نه آقا اونا رفتن خارج ، حداقل ترکیه !!!
کارشناس اقتصادی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
سلام ..من مطمئن هستم.این ضریب جینی اشتباه است.دلیل..ا_مرکز آمار برای سال ۹۸هزینه درآمد‌ خانوار آمارگیری نکرده بخاطر کرونا داده های هزینه‌درآمد فقط تا سال ۹۶ در سایت است.-۲-درآمد خانوار فقط درآمد‌جاری فریدمن اقتصاد‌دان وقتی‌از‌درآمد می‌گوید‌متظوردارایی و ثروت است.از سال‌گذشته تا الان همه می‌دانم‌ارزش صاحبان‌دارایی چند برابرشده‌است.یعنی فاصله دهک اول با دهک دهم یک شکاف ۹۰درصدی‌است.شما فرض‌کنید‌خانوار دهک پایین ۱۲‌میلیون در‌سال‌هزینه‌خانوارشان‌باشد.دهک دهم بالغ‌بر ۱۳۰ میلیون تومان هزینه خانوارشان‌است.این یعنی توزیع نا‌عادلانه درآمد‌و ثروت.همان ضریب جینی است.مرکز آمار خوب‌خیال بافی آمار‌می دهد.باید نمونه‌گیریها را عوض‌کند.!!!!!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
جهش تولید پول بدون پشتوانه برای رفع کسری بودجه کشور مبارکه !
مهدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
جک سال رو الان خوندم

یکم از اون پناهگاه هاتون بیرون بیاید برید تو خیابون ها ببینید وضعیت چجوریه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
برنج هندی شده کیلو 18 هزار تمن!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
تو شهری که داروغه نیس تو هم آمار الکی بده عزیزم. کی به کیه!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
ببینید مملکت را به چه روزی انداختید خدا داد قشر مظلوم بستاند
پرویز
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۳
انقدرعصبانی هستم
هرچی بخوام بگم غیرقابل انتشارمیشه
مازیار
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
وقتی ثروتمنده اوضاعش متفاوت شده وکمتر شده رفاهش .بینوا کارمند وکارگر وضعیتش چه شده من کارمند پارسال 2950000تومان دریافتیم بود وبا بدبختی ماهی 4تا مرغ وگوشت را نیز تعطیل کردم وکرایه خانه 1200000با 600000تومان قسط می دادم پول شارژ واب برق گاز تلفن کرایه ماشین را نیز کم کن ببین چه خاکی برسرمان شده ؟حالا امسا ل با افزایش حقوق با نداری دولت اضافه کارم نیز قطع شده دارم 2765000تومان میگیرم با این تورم وبا این افزایش کرایه خانه به 1600000تومان چه خاکی برس خود کنم ....
ایرانی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
اعتبار پاسپورتمون کو ؟ ارزش پول ملی کو؟ نخبگان کجا رفتند؟ ضریب هوشی کم شد ! کشور جوان در حال پیر شدن است! فقر هم که در حال گسترش است !
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
قشر ضعیف و حقوق بگیر کارگر و کارمند کلا نابود شدند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
یعنی وقتی قیمت یه زمین 200 متری از 170 میلیون به یک میلیارد و دویست میلیون میرسه، فاصله اقتصادی مالک این زمین با کسی که هیچ زمینی نداره و داشته تلاش می کرده بتونه وام بگیره که ... کمتر شده؟!!!!!!
نعمت الله
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۵:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۵
البته وقتی عنوان می‌شود (افت رفاه ثروتمندان ) منظور بازنشستگان یا کارکنان متخصص و استادان با سوابق طولانی است که حد اکثر هفت برابر یک کارگر بیسواد فاقد سابقه کار و تخصص حقوق می‌گیرد که الحمدوالله با تدبیر وامید با افزایش حقوق‌های پلکانی و محرومیت از سایر مزایا از قبیل یارانه ، سبد کالا ، سهام عدالت و غیره برای خود وخانواده هر دم مواجه با نزول سطح رفاه شده ‌می‌شود و عنوان ثروتمندان را یدک میکشند والا تجار و سرمایه دارانی که از قبل تورم وسیاستهای پولی هر روز به دارایی هایشان اضافه می‌شود دراین مقایسه آمار جایگاهی ندارند .
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
ربیع الاول طرح صیانت از حقوق کاربران هفته وحدت زهکلوت طرح جهش تولید مسکن
آخرین اخبار