امیدواریم صدای کم‌شنوایان شنیده شود

تابناک اجتماعی ـ در انتهای خیابان امام خمینی، نرسیده به خیابان شهیدان، ساختمانی با تابلوی مرکز توانبخشی «نیوشا» خودنمایی می‌کند که به گفته مدیر این مرکز ـ که با هدف آموزش و درمان «کودکان کم‌شنوا»ست ـ تنها مجتمع مرکز توانبخشی با مشخصات پیش‌گفته در تهران و البته در ایران است. سعید ملایری، دانشجوی دکترای شنوایی‌شناسی،‌ مدیرعامل این مرکز است.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار «تابناک» که پرسید: چرا نامش را «نیوشا» گذاشتید، گفت: این واژه، یک واژه اصیل فارسی است به معنای کارگزار یا فرمانبردار؛ کسی که خوب گوش می‌کند و خوب فرمان می‌برد. ببینید، گوش کردن، نه شنیدن، چون گوش کردن، یک کار هدفمند، عمدی و آگاهانه بوده و قرار است اینجا کودکان، گوش کردن را یاد بگیرند تا کودکی خوب گوش نکند، نمی‌تواند خوب بگوید و یاد بگیرد. ما اینجا بچه‌ها را از راه گوش کردن، بار می‌آوریم.

خبرنگار تابناک: از کی این مرکز فعال شد و چه تعداد کودکان کم‌شنوا، تحت آموزش و درمان شما هستند؟
ملایری: شصت، هفتاد خانواده اینجا می‌آیند و کودکان کم‌شنوایشان در این مرکز، تحت آموزش و مداوا هستند.

تابناک: آیا در این زمینه آماری دارید که در کشور چه تعداد کودکان کم‌شنوا هست؟

ملایری: آمار سازمان بهداشت جهانی، نشان می‌دهد که هر جامعه حدود 10 درصد معلول جسمی و حرکتی دارد و 5 / 1 تا 2 درصد کم‌شنوا هستند. در جامعه ما حدود هجده هزار کودک مدرسه‌رو تحت پوشش مرکز کودکان استثنایی قرار دارند؛ اما هنوز آمار دقیقی از تعداد کودکان کم‌شنوا در کشور نداریم، یعنی ما هنوز ابزارهای علمی کافی برای اندازه‌گیری این معلولیت‌ها نداریم.

در کشورهای توسعه‌یافته، میزان و آمار معلولیتشان، یک شاخص توسعه‌یافتگی است. شاید ظاهرا تناقض‌آمیز است. کشوری که میزان آمار معلولیت آن بالاست؛ یعنی آن‌که شاخص توسعه‌یافتگی دارد. چرا؟ چون کشوری که ابزار و نیروهای خبره به کار می‌گیرد و در سطح فراگیر، معلولیت‌ها و انواع آن را در جای جای کشورش شناسایی کند، حتما شاخص توسعه‌یافتگی‌اش بالاست؛ یعنی این‌که ابزار و نیرویش را داشته که پیدا کرده. به واقع کارش آغاز شده، چون حالا معلولان آن کشور، متقاضی خدمت خواهند بود؛ اما در ممالک غیرتوسعه‌یافته، می‌گویند و اعلام می‌کنند نه، مثلا 2 درصد بیشتر نداریم و مثلا کم‌شنوایان ما هم دو دهم درصد است!

تابناک: نگفتید از چه هنگام این مجتمع فعال شد؟

ملایری: این مجتمع از سال 80 راه‌اندازی شده و ویژه کودکان تا شش سال است. ما از بدو تولد تا شش سالگی پذیرش داریم و غربالگری شنوایی انجام می‌دهیم. به این ترتیب با بهره‌گیری از ابزاری که داریم، پرسنل خود را می‌فرستیم روی نوزادان کار غربالگری انجام می‌دهند. برای این کار تشخیص به هنگام پیش از یک ماهگی باید یک تست انجام دهیم و ایده‌آل آن است که پیش از سه ماهگی تشخیص قطعی دهیم و از شش ماهگی هم کار درمان آغاز می‌شود.

تابناک: آیا این کودکان کم‌شنوا به مرور که تحت آموزش و درمان هستند، کاملا خوب می‌شوند و به حالت شنوای عادی برمی‌گردند؟

ملایری: خیر. کم‌شنوایی یا ناشنوایی دایمی است. ما با ابزار و امکاناتی که داریم کمکش می‌کنیم که خوب گوش کند.

تابناک: آیا نمونه‌های موفق هم داشته‌اید؟

ملایری: آمارها و مستنداتی که داریم، تقریبا 87 تا 90 درصد از کودکانی که در ده سال گذشته اینجا بودند و رفتند مهدکودک و مدارس عادی، معدل‌هایشان بالای هجده و نوزده بوده است. چون هدف ما استقلال بخشیدن به کودک کم‌شنوا بوده و هست.

تابناک: آیا به لحاظ شیوه آموزش با شیوه‌های جهان غرب فاصله دارید یا نزدیکید؟

ملایری: نه، خیلی فاصله نداریم. از راه اینترنت و همکاری با مؤسسه الکساندر گراهام بل به روزیم؛ یعنی با فیلم‌ها و کتاب‌هایی که در اختیار ما می‌گذارند، احساس می‌کنیم به روزیم و خیلی فاصله با کشورهای توسعه‌یافته نداریم؛ اما نکته‌ای که اینجا هست، مسأله ما ابزار و امکانات سخت‌افزارانه نیست بلکه بیشتر نرم‌افزاری است و شاید وقتی که می‌گوییم ابزار نداریم، می‌تواند همین نبود رسانه و اطلاع‌رسانی باشد.

ممکن است در طول سال و به مناسبتی رادیو، تلویزیون و مطبوعات به سراغ ما بیایند، حال آن‌که من بر این باورم، چنانچه رسانه‌ها خود را به این مسأله نزدیک کنند، گذشته از روال عادی اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، اساسا برخی رخدادهای اینجا، قابلیت فیلم شدن و سینما را دارند.
امیدواریم که شما که سراغ این مرکز آمدید، فتح بابی برای دیگر رسانه‌ها، روزنامه‌ها و ... بشود ... .