اجرايقانون كاهش ساعتكار پرستاران
من اگر پرستار بودم، روز پرستار را با همه مشكلاتش، حقوق كمش و حجم زياد كارش براي خودم و همكارانم به حرمت كاري كه انجام دادهايم، جشن ميگرفتم و خيلي دغدغه آن را نداشتم كه چه بر سر قانون كاهش كار پرستاران خواهد آمد كه قرار است از فردا اول ارديبهشت به شكل آزمايشي به اجرا درآيد.
تيرماه سال 1386 هم قانون تعرفهگذاري خدمات پرستاري در مجلس به تصويب رسيد و دولت موظف شد تا بهمنماه همان سال اجرايش كند و حالا با گذشت 3 سال نه از آن مصوبه خبري است و نه از اجرايش و نه كسي هست كه به پرستاران بگويد ببخشيد كه فقط يك وعده بود.
حالا با همين سابقه، چند روزي مانده به روز پرستار اعلام ميشود كه قانون ارتقاي بهرهوري خدمات پرسنل باليني كه به قانون كاهش ساعت كاري پرستاران معروف شده است از اول ارديبهشت در سراسر كشور اجرايي ميشود.
كاهش ساعت كار پرستاران اگر به بودجه و اعتبار نيازي نداشته باشد، دستكم به نيرويي بيشتر از آنچه كه موجود است نياز دارد، اين در حالي است كه به گفته مسوولان وزارت بهداشت، سازمان نظام پرستاري، خانه پرستار و در واقع به تاييد همه بخشهاي خصوصي و دولتي اين حوزه در ايران كمبود نيروي پرستار به رقمي نزديك به 100 هزار نفر ميرسد.
در ايران به ازاي هر هزار نفر 2/1 تا 3/1 پرستار وجود دارد كه براي رسيدن به استانداردهاي جهاني، تعداد نيروي پرستاري كشور بايد حداقل 5/2 برابر شود. اين در حالي است كه در آمريكا به ازاي هر هزار نفر، 7 تا 8 نفر پرستار وجود دارد. در اروپا، 7 پرستار به ازاي هر هزار نفر و به طور ميانگين در ساير كشورها 3 تا 4 نيروي پرستاري به ازاي هر هزار نفر جمعيت وجود دارد.
جالب است كه در اين ميان، رئيس سازمان نظام پرستاري در پاسخ به نگرانيهاي موجود مبني بر آماده نبودن بيمارستانها براي اجراي طرح كاهش ساعت كاري پرستاران با وجود تعداد كم پرستار در اين مراكز ميگويد: نگراني وجود ندارد و قانون در اين زمينه همه چيز را ديده است.
غضنفر ميرزابيگي ادامه ميدهد: اگر قرار باشد با وضعيت فعلي اين قانون اجرا شود و تغييري در بودجه و تعداد نيرو داده نشود، اين خبر صحيح است اما قانون در اين زمينه همه چيز را ديده است.رئيس سازمان نظام پرستاري كه سمت مشاور وزير بهداشت را هم در حال حاضر برعهده دارد، در توضيح ديدگاه خود به بند 8 و 9 آييننامه اجرايي قانون كاهش ساعت كاري پرستاران استناد ميكند كه در آن آمده است اعتبارات مربوطه را دولت تامين ميكند.
اگر چه ميرزابيگي ميگويد به دانشگاهها مجوز لازم براي گرفتن نيرو داده شده است، اما سوال اساسي اين است كه در 2 روز باقيمانده تا اول ارديبهشت با چه ساز و كاري نيروهاي جديد پرستاري به كار گرفته خواهند شد، آن هم در شرايطي كه بعد از 3 سال بودجه تعرفهگذاري خدمات پرستاري تامين نشده بود؟
اختلاف 100 برابري كارانه ها
اينها همه مشكلات و مطالبات پرستاران نيست، اين حوزه مشكلات و مسائل ديگري هم دارد. دستمزدهاي پرستاران در بخش دولتي 004 هزار تومان و در بخش خصوصي 350 هزار تومان است و اين رقمي بسيار اندك براي شغلي چنين دشوار و پرزحمت است.
محمد شريفيمقدم، دبيركل خانه پرستار با تاييد اين آمار به «جامجم» ميگويد: اختلاف كارانه پزشكان و پرستاران در مراكز درماني و بيمارستانهاي كشور 100 و گاهي به 200 برابر هم ميرسد.به گفته او در طرح كارانه كه به منظور تشويق پزشكان براي حضور در بخش دولتي از سال 1374 اجرا ميشود، 65 درصد از درآمد بيمارستانهاي دانشگاهي متعلق به پزشكان،5 درصد دانشگاه، 10 درصد بيمارستان و 20 درصد متعلق به همه پرسنل شامل پرستاران، ساير گروههاي پيراپزشكي و بخشهاي اداري است.او ادامه ميدهد: بر همين اساس تا چند سال پيش همه خدمات ارائه شده در بيمارستانها حتي خدمات نقليه هم تعرفه مشخصي داشت، جز خدمات پرستاري كه به همت مجلس اين خدمات نيز تعرفهگذاري شد، اما با وجود مصوبه 3 ساله هنوز اجرا نميشود.دبيركل خانه پرستار معتقد است تاخيرها در اجراي اين مصوبه به نگاه پزشكسالار در نظام سلامت ما برميگردد.او معوقه در پرداختها، پايين بودن حقوقها، كمبود نيرو و افزايش فشار كاري، نبود امنيت شغلي مهمترين مشكلات و مطالبات پرستاران عنوان ميكند و با اشاره به نبود بيكاري در پرستاري، ميگويد: هرچند كه پرستار بيكار نداريم، اما شمار پرستار خانهنشين با وجود زياد بودن تعداد فارغالتحصيلان بالاست.
او ادامه ميدهد: متاسفانه به خاطر سختي كار و كم بودن درآمدها بيشتر فارغالتحصيلان اين رشته مجبور ميشوند خانهنشين شوند.
ترك خدمت پرستاران به دليل مشكلات
سرپرست اداره پرستاري معاونت درمان دانشگاه علوم پزشكي ايران نيز در نشستي با خبرنگاران اعلام ميكند: به علت كمبود نيروي پرستار در مراكز درماني مجبور به اعمال اضافه كار اجباري هستيم و به همين علت برخي پرستاران ترك خدمت كردهاند.شهلا افشاني در مراسم تقدير از پرستاران ادامه ميدهد: مهمترين چالش سيستم پرستاري كمبود نيرو است كه اگرچه نسبت به سالهاي گذشته ارتقا در وضعيت كمي نيروي انساني را شاهد بوديم.
او با اشاره به آييننامه ارتقاي بهرهوري و كاهش ساعت كاري پرستاران كه سال پيش مصوب شد، ميگويد: بايد ضريب نيرو به تخت پرستاران استاندارد باشد اما به علت كمبود نيرو مجبور به اعمال اضافهكار اجباري هستيم.
به گفته او در سال 87 ضريب نيرو به تخت بيمارستانهاي تحتپوشش دانشگاه علوم پزشكي ايران 81/0 به ازاي هر تخت بيمارستاني بود كه اين ميزان در سال 88 به 88/0پرستار به ازاي هر تخت رسيد.
افشاني تصريح ميكند، در حال حاضر 12/0 پرستار به ازاي هر تخت با حد استاندارد فاصله داريم كه اميدواريم با واگذاري خدمات، افزايش سهميه نيروهاي طرحي از وزارت بهداشت و جذب استخداميها كه مراحل آخر جذب را ميگذرانند به استاندارد يك نيرو به ازاي يك تخت برسيم.
به گزارش فارس، افشاني ادامه ميدهد: كار در شب براي سلامت پرستاران مشكلاتي را ايجاد ميكند چرا كه وقتي فردي 24 ساعته كار ميكند اثرات منفي روي فيزيولوژيك وي وارد ميشود و براي حل اين موضوع سعي ميكنيم هرچه سن و سابقه افراد بالاتر ميرود از ميزان كار در شيفت شب وي كم كنيم.
جزئيات قانون كاهش ساعت كاري پرستاران
با اجراي اين قانون ساعت كاري پرستاران بين يك تا 8 ساعت در هفته كاهش مييابد، 5 ساعت از اين كاهش به سابقه خدمت مربوط است، 2 ساعت از آن به صعوبت و سختي كار ارتباط دارد و يك ساعت ديگر نيز با توجه به نوبت كاري و شيفت در گردش پرستاران كاهش مييابد.
به گفته رئيس كل نظام پرستاري، براين اساس چون تقريبا همه پرستاران شيفت در گردش و نوبت كاري دارند، يك ساعت كاهش ساعت كاري براي همه اين افراد اعمال ميشود.
وي ميگويد: در مورد سابقه خدمت نيز با توجه به جدول مصوب، پرسنل باليني با 4 سال سابقه خدمت، مشمول يك ساعت كسر ساعت كاري، از 4 سال و يك روز تا 8 سال خدمت، مشمول 2 ساعت كاهش ساعت كاري در هفته، از 8 سال و يك روز تا 12 سال خدمت مشمول 3 ساعت كاهش ساعت كاري در هفته، از 12 ساعت و يك روز تا 16سال مشمول 4 ساعت و از 16 سال و يك روز به بالا مشمول 5 ساعت كاهش ساعت كاري در هفته ميشوند.
كاهش ساعت كاري هفتگي با توجه به سختي و صعوبت كاري نيز مطابق جدول مصوب براي بخشهاي مختلف اعمال شده و مشمول كاهش ساعت كاري بين نيم تا 2 ساعت كاري در هفته ميشود.
رئيس كل سازمان نظام پرستاري اضافه كرد: براساس اين قانون، شغل پرستاري در تمام بخشهاي دولتي، غيردولتي، نيروهاي مسلح و بخش خصوصي، جزو مشاغل سخت و زيانآور شناخته شد و تمام كادر پرستاري از بهيار تا دكتراي پرستاري شاغل در اين بخشها اعم از زن و مرد از مزاياي قانون مشاغل سخت و زيانآور برخوردار ميشوند.
براساس قانون ارتقاي بهرهوري خدمات پرسنل باليني از اين پس كاركنان اين بخش نبايد بيش از 36 ساعت در هفته كار كنند و چون پرستاري جزو مشاغل سخت و زيانآور نيز مصوب شده است، براساس قانون كار پرستاران نبايد بيش از 36 ساعت در هفته كار كنند.
براساس قانون ارتقاي خدمات بهرهوري خدمات پرسنل باليني همچنين كار متوالي آنان نبايد بيش از 12 ساعت باشد و فعاليت پرستاران در شيفتهاي شب و تعطيل نيز با ضريب 5/1 برابر اضافه كاري محاسبه ميشود.
در برخي بيمارستان ها اين كاهش ساعت كار را به صورت تحميلي به پرستار اضافه كار خواهند داد < بعد هم با ماليات بيشتر بر اضافه كاراين اضافه پرداخت را عملا از بين مي برند.لطفا قانون تصريح كند كه بيمارستان ها به بهانه كمبود نيرو اين كار را نكنند.در ضمن مي دانيد برخي از بزرگواران در مدت عمر كاري خود يك شيفت شب هم نداده اند و همواره در دفتر پرستاري از بدو استخدام تشريف دارند.اگر اين افراد هم شيفت شب بدهند مقداري از كمبودهاي شيفت شب حل مي شود!