ديپلماسي ورزش

1 - هنوز آهنگ کلمات کوفي عنان، دبير کل سازمان ملل متحد در نامه اي که خطاب به مسابقات جام جهاني نوشت، در گوشمان طنين انداز و در خاطرمان پررنگ است.

به نوشته قدس؛ ورزش که به بيزنسي محبوب تبديل شده است. فوتبال حتي از مرزهاي اقتصاد هم گذشته و امروز در معادلات سياسي نقش بازي مي کند. آنجا که کشوري کوچک و دورافتاده مي تواند با لشگر يازده نفره خود بدون جنگ و خونريزي صدر اخبار خبرگزاريها را به تسخير خود درآورد. کشورهاي موفق در فوتبال مي توانند چهره اي متفاوت از خود در عرصه بين المللي عرضه کنند. اينگونه است که حتي ميزباني مسابقات فوتبال اين فرصت را به کشور ميزبان مي دهد که دنيا را در جريان کم و کيف پيشرفتها و حتي آداب و رسوم رايج در آن بگذارد.

2 - بنا بر دلايلي که در بند قبل اين مطلب اشاره شد گرفتن ميزباني مسابقات جام جهاني «مهمي» است که کشورهاي بسياري براي دست يازيدن به آن از تمام حربه ها و تواناييهاي خود استفاده مي کنند و چه بسا مردان سياسي قدرتمند و تأثيرگذار خود را هم جلو مي اندازند تا شانس خود را در اين زمينه افزايش دهند. اگر آفريقاي جنوبي مي تواند تابستان آينده را به فرصتي براي نمايش تمدن آفريقا و اثبات پايان دوران نگاه برده داري به سياه تبديل کند مديون زحمات نلسون ماندلا رهبر آزاديخواه اين کشور است.

زيرا هم او بود که چهره موجه خود در عرصه بين المللي را گرو گذاشت تا آفريقا بتواند درگير اين جشن بزرگ و معتبر فوتبالي شود. راهي را که او چند صباحي پيش براي رسيدن به مقصد آغاز کرد امروز قطريها آغاز کرده اند براي تابستان 2022.

3 - در حالي که تمام هوش و هواس همسايه پهناور شمالي قطر يعني ايران در اين است که از ميدانهاي گازي مشترک بين دو کشور حداکثر استفاده را ببرد تا قطريها بيش از سهم خود به اين منابع گازي دست درازي نکنند اين کشور کوچک، اما دورانديش، از حالا اسب خود را براي ميزباني در جام جهاني زين کرده تا حواس تمام دنيا را به اين نقطه کوچک در کنار خليج هميشه فارس معطوف کند.

قطر با برپايي مسابقات آسيايي دو سال پيش قدرت و توانايي خود در برپايي چنين همايشهاي بزرگي را در سطح قاره به اثبات رساند. طي اين مدت قطر بارها و بارها و به مناسبتهاي مختلف ديپلماسي ميزباني اتفاقهاي ورزشي را پيش برده است.

همين چند هفته پيش آنها ميزبان مسابقات موتورسواري رالي داکار بودند و گفته مي شود به زودي و با تکميل پيست فرمول يک خود بهترين اتومبيلرانان جهان را هم به کشور خود خواهند کشاند. مارادونا و پله مجموعه «اسپاير» که بزرگترين مجموعه ورزشي مسقف در جهان است، را افتتاح کردند و پپ گوارديولا در آخرين مصاحبه خود رسماً اعلام کرد از ميزباني قطر در جام جهاني 2022 حمايت خواهد کرد.

4 - نکته آخر چند پرسش ساده است. «آيا ما به ابعاد گسترده ديپلماسي ورزش» و ميزان تأثيرگذاري آن بر افکار عمومي جهان واقفيم؟ اگر «نه» که هيچ اما اگر جواب مثبت است ما در مقام مقايسه با همين همسايه ناچيز افتاده برپاي گربه نقشه جهان چه کرده ايم؟