انقلاب اسلامی و ورزش در نگاه سه رئیس سازمان ورزش

یکی از اهداف بزرگ پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه خدمت رسانی به جامعه و گسترش رفاه عمومی در عرصه های مختلف بوده است. در همین راستا، ورزش و توجه به این عرصه بسیار مهم که با خود سلامت جامعه و سوق دادن جوانان این مرز و بوم به سوی پرورش روح و جسم سالم را در پی داشته و دارد، در دستور کار مسئولان نظام قرار گرفت که این مسئله ابعاد مختلفی در حوزه تربیت بدنی و ورزش به خود گرفت و آثارش به تمامی بخش‏ها به نحوی تسری یافت که کیفیت ورزش ایران را در ابعاد فرهنگی و اخلاقی بهبود بخشید و اگرچه در برخی حوزه‏ها، این تنها لایه بیرونی بود که تغییر کرده بود و برخی اتفاقات همچنان در حال وقوع بود اما در سایر حوزه‏ها، این باور که ورزش ایران در حال نظاره تغییراتی مثبت است، ملموس شد.

به گزارش خبرنگار ورزشی تابناک؛ بررسی زوایا و ویژگی های مختلف انقلاب در ایران جای بحث بسیاری می خواهد اما بدون شک مهمترین ویژگی آن که همیشه چسبیده به نام انقلاب آورده می شود یعنی اسلامی بودن آن تاثیر بسیار زیادی بر روی ورزش گذاشت. بعد از وقوع انقلاب در ایران و رای قاطع مردم ایران به حکومت اسلامی، قوانین دینی و شرعی مبنای تصمیمات حکومتی گردید. در چنین شرایطی بسیاری از ورزش ها با توجه به ویژگی های خاص آن ها مورد تحریم حکومت قرار گرفت و انجام آن ها حرام تلقی گردید. از جمله این وزش ها باید به شطرنج و مشت زنی اشاره کرد. علاوه بر این مساله ورزش کردن نیمی از جامعه یعنی زنان و بانوان نیز به دلیل همان دستورات شرعی متوقف گردید و زنان فرصت حضور در میادین ورزشی را از دست دادند.

در کنار این مسائل داخلی، ابر قدرت های جهانی بالاخص امریکا که با وقوع انقلاب در ایران شکستی سخت خورده بودند، چاره بر آن دیدند در میادین دیگر ایران را مورد هجمه قرار دهند و در این راه حضور ورزش ایران را در میادین جهانی با محدودیت هایی روبه رو ساختند. در کنار موارد فوق، حمله رژیم بعث عراق به ایران نیز باعث شد تا فعالیت های کم و بیش داخلی نیز کم فروغ گردد تا دیگر هیچ موجودیتی از ورزش در ایران باقی نماند. با شرایط فوق ورزش ایران به مانند بعضی از بخش های دیگر در خاموشی فرو رفت.

اما این تنها روی سکه نبود. گذر زمان روی دیگر سکه را نشان داد و با پایان جنگ تحمیلی در سال 1367 اوضاع کمی آرام شد و کشور وارد مرحله ای دیگر گردید که همان سازندگی کشور بود. سازندگی در واقع در تمام زمینه ها بود. هم باید ویرانی های جنگ بازسازی می شد و هم باید بخش های دیگر جامعه همچون ورزش نیز که فرصتی برای ظهور نیافته بودند، شروع به جنب و جوش می کردند. در طول سال های بعد از جنگ آرام آرام فرصت برای عرض اندام ورزشکاران مختلف در بسیاری از رشته ها به وجود آمد.

کم کم دیدگاه برخی علما درباره ورزش های ممنوعه تغییر کرد و علاوه بر آن با ایجاد ورزشگاههای ویژه بانوان نیم دیگر جامعه نیز فرصت عرض اندام را پافتند. در کنار آن روابط کشورهای دیگر با ایران دگرگون شد و فرصت برای حضور ورزشکاران ایرانی در تورنمنت های بین المللی فراهم شد و جوانان ایرانی توانستد در فرصت اندکی قله های بلند جهانی را در نوردند و بر سکوهای بلند جهانی تکیه دهند. روز به روز تحولات دیگری در کشور رخ داد که این تحولات تاثیر بسیاری بر ورزش گذاشتند. در آغازین سال های دهه ی هفتاد شاهد ایجاد شبکه تلویزیونی و رادیویی برای ورزش بودیم.

در کنار آن انتشار نشریات و بالاخص روزنامه های ورزشی فرصت هایی برای رقابت ایجاد کرد. با گسترش استفاده از پدیده ی جدید اینترنت نیز شاهد ایجاد خبرگزاری های تخصصی ورزش در رشته های مختلف و راه اندازی سایت های اینترنتی برای باشگاه ها و ورزشکاران بودیم. جهان ورزش با شور و نشاطی که دارد هر روز به شور و نشاط جامعه می افزاید و این دلیلی است که مسئولان نگاه حمایتی بیشتری به ورزش داشته باشند.

پس از پیروزی انقلاب ابتدا فرهنگ معنویت و اخلاق وارد عرصه ورزش شد، در حالی که پیش از انقلاب، ورزش به عنوان ابزاری برای تبلیغات به حساب می آمد که مبنای فرهنگی نداشت. بر اساس آمار، بعد از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، ورزش با یک رویکرد دیگر رقم خورد و این موضوع تا بحث قهرمانی پیش رفت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی از سوی مسوولان وقت ورزش کشور، شعاری مطرح شد: "ورزش بدون فرهنگ پهلوانی و توجه به قهرمانی، ورزش نیست؛ ورزش قهرمانی قله‌ای است که باید فتح شود و به دامنه آن به عنوان توسعه توجه گردد." از این مرحله به بعد در همه ابعاد ورزش یک جهش بزرگ را شاهد بودیم. ورزش بانوان که یک نقش حداقلی برای تعدادی محدود با یک فرهنگ نابجا بود، دچار تحول فرهنگی شد و فضای اختصاصی برای فعالیت بانوان به وجود آمد. در قالب معاونت ورزش بانوان، مقام زن تکریم شد و فرصتی برای رشد در زمینه ورزش قهرمانی و بین‌المللی به وجود آمد و مربیان، داوران و مدیران اختصاصی در میادین حضور پیدا کردند. در آن زمان کمیته بین الملی المپیک شعاری در سطح مدیران ورزش مطرح کرد تا کشورها حداقل از 30 درصد بانوان در فعالیت‌هایشان استفاده کنند. ایران جزو کشورهایی بود که به این هدف رسید و مورد تقدیر قرار گرفت.

رادیو ایران صدا در برنامه‏ای با همین محوریت به گفتگو با سه تن از روئسای پس از انقلاب سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک که حدود 20 سال ورزش کشومان را مدیریت کرده‏اند، رفته و در کنار آن با یکی از معاونان تاثیرگذار در سال‏های گذشته و دو تن از مدیران میانی حال حاضر ورزش نیز به گفت و گو پرداخته است.

حسن غفوری فرد نماینده مجلس و رئیس اسبق سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک، محسن مهرعلیزاده رئیس اسبق سازمان تربیت بدنی، سید مصطفی هاشمی طبا رئیس اسبق سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک، سعید فائقی معاون اسبق سازمان تربیت بدنی، عزیزالله محمدی رئیس کنونی سازمان لیگ برتر فوتبال، محمد جوادی پور مدیر کل دفتر ملی مدیریت ورزش کشور و سعید نفریه عضو پیشین هیات مدیره شرکت توسعه، تجهیز و نگهداری اماکن ورزشی و عضو فعلی هیات مدیره باشگاه استقلال، محمود یاوری سرمربی تیم شاهین بوشهر، بهمن فروتن کارشناس ورزش و وحید قیلیچ، دروازه بان سابق تیم پرسپولیس در این ارتباط اظهارنظرهای جالب و شنیدنی در گفت و گو با رادیو داشته‏اند.