خدايي در همين نزديكي

در روزهایی که تعداد بیشتر و بیشتری از ستاره‌ها، مربیان یا مالکان و مدیران مسلمان وارد چرخه جهانی فوتبال می‌شوند و از طرف دیگر هر روز اخباری تازه از به اسلام گرویدن پنهان یا آشکار ستاره‌های آسمان فوتبال شنیده می‌شود، به نظر می‌رسد شریعت مقدس نه‌تنها باید نقش فعال‌تری در تعریف حلال و حرام در چارچوب مستطیل سبز تعیین کند بلکه با نفوذی که بر بيش از یک میلیارد مسلمان جهان دارد باید بر مناسبات و قوانین قاره‌ای و بین‌المللی نیز تاثیر بگذارد. این ویژه‌نامه آغازی است بر سلسله مقالاتی که از این پس پیرامون

به نوشته وطن امروز؛ آیا فوتبال با سازوکار مدرن و حرفه‌ای امروزی‌اش در اسلام جایگاهی دارد؟ این شبهه‌ای است که بسیاری از شیفتگان مسلمان فوتبال با آن دست به گریبان هستند.

بسیاری از علمای اسلامی چه شیعه و چه سنی از توفیقات ملل مسلمان در مستطیل سبز استقبال کرده‌اند که البته فقه شیعه در این زمینه پیش‌روتر بوده و سعی کرده فوتبال مدرن را به عنوان تلفیقی از فريضه ورزش و رقابت آزاد (در قالب اقتصادی، علمی، فرهنگی و...) در نظر بگیرد و تحت شرایطی آن را حلال کند.

با این وجود کماکان بحث هواداری در فوتبال (بویژه آنجا که بحث هواداری از باشگاه‌های مطرح‌ اروپایی پیش می‌آید) در شریعت گنگ باقی مانده است. آیا ابراز هواداری جوانان مسلمان نسبت به باشگاه‌هایی مثل منچستریونایتد، بارسلونا، رئال مادرید، آرسنال و ... که یا مالکان صهیونیست دارند یا کم و بیش تابع جریانات صهیونیستی هستند بدون اشکال است؟

حال اگر یک چهره مسلمان مانند زیدان، ابراهیموویچ، کانوته، بنزما یا حتی لژیونرهای وطنی‌مان مثل نکونام، شجاعی، مهدوی‌کیا و هاشمیان به عضویت چنین باشگاه‌هایی درآیند چطور؟ آیا باز هم قرارداد آنها و ابراز هواداری فوتبال‌دوستان مسلمان به آنها و باشگاهشان بدون اشکال است؟

چه کسی می‌تواند حضور ستاره‌های مسلمان فوتبال را نادیده بگیرد، آنهایی که حتی بتازگی به دین مبین اسلام گرویده‌اند اعتقاد دارند اسلام واقعی که نشانی از صلح و دوستی را به ارمغان می‌آورد به آنها کمک خواهد کرد تا در مستطیل سبز با فراغ بال به نمایش خیره‌کننده بپردازند.

ستاره‌هایی نظیر کانوته، ریبری، آنلکا و.... به این عقیده رسیده‌اند که تعالیم اسلام نه‌تنها برای‌شان دست و پاگیر نیست بلکه آنها را به سوی اخلاق‌گرایی مثبت در ورزش سوق می‌دهد؛ حلقه مفقوده‌ای که این روزها در نزد دیگر بازیکنان جهان بندرت دیده می‌شود. حتی می‌توانیم اعتقادات مذهبی آنها را با سیاست‌های کشورهایشان تمایز دهیم، این همان فلسفه‌ای است که این روزها به ما نشان می‌دهد که تقابل ایمان و اعتقاد در نزد ستاره‌های فوتبال بیش از پیش اهمیت دارد.

در همین رابطه بد نیست به ایدئولوژی حسن شحاته، مربی تیم ملی فوتبال مصر اشاره کنیم که می‌‌گوید، «فقط بازیکنان مومن را به تیم ملی دعوت می‌کنم. تیم‌ملی فوتبال مصر در بازی‌های جام آفریقا حاضر است تا به لطف الهی، جام این بازی‌ها را به خانه ببرد.» و این اتفاق هم افتاد؛ پسران او بار دیگر فاتح جام ملت‌های آفریقا شدند. او در همین رابطه می‌گوید: «میان اعتقاد راسخ بازیکنان به دین اسلام و پیروزی در زمین فوتبال ارتباط مستقیم وجود دارد». از نظر حسن شحاته تیم ملی فوتبال مصر جای بازیکنانی است که از نظر دینی الگو هستند؛ بازیکنانی که دستورات دینی را رعایت می‌کنند و همه به طور مرتب نماز می‌خوانند. او می‌گوید: «من بازیکنی که از خدا نترسد را به تیم دعوت نمی‌کنم. توانایی‌های بازیکن هم هیچ تأثیری در این تصمیم ندارد».

محبوبیت کم‌نظیر فوتبال میان جوانان مصری
همه بازیکنان تیم ملی فوتبال مصر مسلمان هستند. آخرین بازیکن مسیحی این تیم، هانی رمزی که در باشگاه برمن آلمان هم توپ می‌زد در دهه 90 میلادی با مسابقات حرفه‌ای فوتبال خداحافظی کرد.

بازیکنان تیم ملی فوتبال مصر بعد از هر بازی همه با هم در زمین فوتبال سجده می‌کنند. حتی محمد زیدان، یکی از بهترین بازیکنان تیم ملی فوتبال مصر تا چندی پیش گوشه‌ای می‌ایستاد و با بی‌حوصلگی سجده کردن تیم را تماشا می‌کرد. محمد زیدان در باشگاه بوروسیا دورتموند آلمان هم بازی می‌کند. او هم پس از هشدار حسن شحاته در یک گفت‌وگوی اختصاصی، همراه دیگر بازیکنان روی زمین سجده می‌کند و به گفته مربی تیم از آن زمان به بعد بازی‌اش بهتر شده است.

حسن شحاته، مربی تیم ملی فوتبال مصر خواسته یا ناخواسته، به موج اسلام‌گرایی که از چندی پیش در این کشور به راه افتاده دامن می‌زند. ۹۰ درصد جمعیت مصر مسلمان است. در چند سال اخیر بخش قابل توجهی از زنان این کشور محجبه شده‌اند. در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها هم به تعداد زنانی که روبند می‌زنند افزوده می‌شود.

گسترش اسلام در تیم ملی فرانسه
در همین رابطه روزنامه‌اي فرانسوي چند سال قبل درقالب گزارشی مبنی بر اینکه «تیم ملی فرانسه، آیا دین خود را نیز پس از تغییر رنگ پوست بازیکنان تغییر می‌دهد؟» به مساله گسترش دین اسلام در میان فوتبالیست‌های ملی‌پوش فرانسه پرداخت. در آن زمان که این گزارش منتشر شد، تیم ملی فوتبال فرانسه 3 عضو مسلمان داشت که زین‌الدین زیدان، تیری هانری و فرانک ریبری بودند، همچنین باید از نیکولا آنلکا، ستاره فوتبال فرانسه نام برد که بدون هیچ ابایی تصویرش در حالی که در لباس سفید احرام بود در مطبوعات فرانسه به چاپ رسید.

مسلمان شدن تیری هانری از زمانی که در یکی از مسابقات باشگاه‌های انگلیس در میانه بازی سر به سجده برد بر سر زبان‌ها افتاد، زین‌الدین زیدان الجزایری‌الاصل نیز در پاسخ به سوالی گفت که پایبند به دین پدر و مادرش (اسلام) است، فرانک ریبری نیز که چند سالی است مسلمان شده پس از جام جهانی نامی اسلامی برای خود برگزید‌. در حال حاضر نیز باید به کریم بنزما، ستاره مسلمان رئال مادرید و تیم ملی فرانسه نیز اشاره کنیم.

آنلکا که به گفته زیدان چیزی از ستارگانی چون بیلی و مارادونا کم ندارد، ستاره‌ای است که در ۱۶سالگی وارد تیم سن ژرمن شد و در ۱۸ سالگی به رئال مادرید رفت، در ۲۱ سالگی به سن ژرمن بازگشت و سال بعد به لیورپول رفت و یک سال بعد عضو منچسترسيتي شد و هم‌اکنون در باشگاه چلسي توپ می‌زند اما حفظ پایبندی به اسلام را از هر موفقیتی مهم‌تر می‌داند.

این ستاره فوتبال که در تیم ملی فرانسه بازی می‌کند، گفته ‌است که در نزد او نه به‌دست گرفتن جام‌جهانی بلکه در قلب نگاه داشتن اسلام است که از همه دنیا مهم‌تر است. اما نکته جالب توجه این است که می‌توانیم برای روشن شدن موضوع نقبی به مطبوعات آن سال‌های فرانسه بزنیم زمانی که آنها با حالتی نقد‌آمیز سیاست‌های اسلام‌ستیزانه دولت این کشور را زیر سوال می‌برند «کسانی چون «ژان ماری لوپن» رهبر حزب افراطی دست راستی فرانسه که در سال ۱۹۹۸ که تیم فرانسه جام جهانی را به‌دست آورد، به دلیل اینکه تیمی پر از بازیکنان آفریقایی و تیر‌ه‌پوست (غیر فرانسوی) بود نسبت به آن تبری جست اکنون که این تیم در حال گرایش به اسلام است چه خواهند گفت؟

آیا باید انتظار داشت که با تغییر دین اعضای تیم ملی فوتبال فرانسه و شاید هم بتدریج تغییر زبان این تیم، سازمان‌های مسیحی و یهودی فرانسه (در برابر این روند) به تحرک بیفتند؟ هم‌اکنون 2 میلیون مهاجر الجزایری در فرانسه زندگی می‌کنند که نیمی از مهاجران مغرب عربی دراین کشور و یک سوم جامعه مسلمانان فرانسه را تشکیل می‌دهند».

ستاره‌ای به نام کانوته
همه ‌فردریک کانوته و آن اعتقادات مذهبی‌اش را بخوبی می‌شناسند، شاید اگر قرار باشد از مسائل سیاسی، از حمایت صامت او از فلسطین بعد از به ثمر رساندن گل‌هایش فاکتور بگیریم، می‌توانیم به مرور حرکتی که او چند سال پیش برای ساخت یک مسجد در شهر سویا انجام داد بپردازیم؛ فردریک با پرداخت مبلغ 7‌هزار‌دلار زمینی که ساختمان تنها مسجد شهر سویا در آن قرار دارد را خریداری و از بسته شدن آن جلوگیری کرد.

این در حالی بود که صاحب ملک تنها مسجد شهر سویا پس از پایان قرارداد اجاره با انجمن مسلمانان این شهر تصمیم به فروش این ساختمان و بسته شدن مسجد مذکور گرفته بود. او این کار خیرش را مبنی بر اصول و آیین اسلام می‌داند: «زمین از سوی صاحب آن در معرض فروش قرار گرفت و من برای ابقای این مسجد آن را خریداری کردم».

حتی سخنگوی هیات مسلمانان اسپانیا نیز در همان 3 سال پیش با تقدیر از این کار کانوته عنوان کرد: «اگر این بازیکن مسلمان این زمین را خریداری نمی‌کرد، مسلمانان این شهر از نماز خواندن در تنها مسجد شهر محروم می‌شدند. بدین ترتیب کانوته که 10 سال پیش به دین مبین اسلام گروید مالکیت این مسجد را به دست آورد و تنها مسجد شهر سویای اسپانیا را از خطر ویرانی نجات داد».