ثبت «دنا» و«تنگ صياد» در «يونسکو»
در حالي که بيشتر ذخيره گاه هاي زيست کره در ايران در خطر تهديدات توسعه ناپايدار به سر مي برند مسوولان سازمان حفاظت محيط زيست از ثبت دو ذخيره گاه جديد زيست کره خبر دادند.
منطقه حفاظت شده دنا و تنگ صياد دو ذخيره گاه جديد زيست کره در ايران هستند که توسط يونسکو به ثبت رسيده اند. ذخيره گاه زيست کره دنا با وسعتي معادل 93 هزار و 821 هکتار در جنوب غربي کشور در شمال استان کهکيلويه و بويراحمد، جنوب استان اصفهان و بخش کوچکي از جنوب استان چهارمحال و بختياري دهمين ذخيره گاه زيست کره در ايران است که هم اکنون در شرايط خوبي به سر نمي برد. ذخيره گاه زيست کره تنگ صياد، با وسعت حدود 27 هزار هکتار در بخش شرقي شهرستان شهرکرد و بخش غربي شهرستان بروجن، در استان چهارمحال و بختياري قرار دارد. اين منطقه در سال 1349 از طرف شوراي عالي شکارباني و نظارت بر صيد به عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شد و در سال 1352 با تصويب شوراي عالي محيط زيست به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و در سال 1374 نيز حدود پنج هزار و 400 هکتار از قسمت مياني آن تبديل به پارک ملي شد.
به همين دليل ذخيره گاه زيست کره تنگ صياد شامل پارک ملي در قسمت مياني و منطقه حفاظت شده در پيرامون آن است.به گزارش ايسنا مديرکل دفتر زيستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اينکه از سال 1976 تاکنون ايران تنها 9 ذخيره گاه زيست کره داشته است، گفت؛ تاکنون سهم ايران از ذخيره گاه هاي زيست کره جهان معادل 69/1 درصد بوده است که 9 ذخيره گاه زيست کره را دربر مي گرفت اما اکنون دو ذخيره گاه دنا و تنگ صياد به آن اضافه شده اند. امير عبدوس درباره ذخيره گاه هاي زيست کره در ايران گفت؛ پارک ملي و منطقه حفاظت شده کوير در استان سمنان، پارک ملي گلستان در استان گلستان، منطقه حفاظت شده ارسباران در آذربايجان شرقي، منطقه حفاظت شده گنو در استان هرمزگان، پناهگاه حيات وحش ميانکاله در استان مازندران، منطقه حفاظت شده ارژن و پريشان در استان فارس، پناهگاه حيات وحش و منطقه حفاظت شده توران در استان سمنان، منطقه حفاظت شده حرا در استان هرمزگان و پارک ملي درياچه اروميه در استان آذربايجان غربي 9 ذخيره گاهي بودند که در 34 سال پيش به ثبت رسيدند. او درباره ذخيره گاه هاي زيست کره توضيح داد؛ حفاظت از تنوع زيستي و تنوع فرهنگي، توسعه اقتصادي که شامل توسعه اقتصادي، فرهنگي و زيست محيطي است و حمايت منطقي به منظور انجام تحقيقات، نظارت و ديده باني و آموزش و تعليم محيط زيست از کاربردهاي اصلي ذخيره گاه هاي زيست کره است.
همچنين چونلي هان رئيس دفتر منطقه يي يونسکو در تهران نيز در اين خصوص با اشاره به اينکه تعداد ذخيره گاه هاي زيست کره در دنيا هر سال افزايش مي يابد به ايسنا گفت؛ رشد شهرنشيني موجب کاهش زمين ها، تالاب ها و جنگل ها خواهد شد و تجاوزهاي غيرمجاز به اراضي و اقدامات کشاورزي از جمله عوامل تهديد ذخيره گاه هاي زيست کره است. او با تاکيد بر تنوع زيستي و تنوع فرهنگي بالا در ايران تاکيد کرد؛ متاسفانه در دنيا اطلاعات از رشته کوه هاي زاگرس ايران کم است، اين در حالي است که تمدن بشري از بين النهرين شروع شده و اين منطقه به زاگرس بسيار نزديک است که اين امر زاگرس را بسيار ويژه مي کند.
رئيس دفتر منطقه يي يونسکو در تهران در خصوص کمک يونسکو به ايران براي حفاظت از ذخيره گاه هاي زيست کره گفت؛ يونسکو استانداردهاي بين المللي را براي مديريت علمي ذخيره گاه زيست کره تدوين کرده، همچنين از طريق شبکه جهاني ذخيره گاه ها تبادلات علمي را صورت داده و در زمينه آموزش و توسعه پايدار نيز فعاليت هاي زيادي کرده است که از جمله آن مي توان به حمايت و تشويق دانشمند ان جواني که در مباحث حفاظتي کار مي کنند، اشاره کرد. ذخيره گاه هاي زيست کره مناطق حفاظت شده يي هستند که از طرف يونسکو تحت پوشش دفتر شوراي هماهنگي بين المللي برنامه انسان و کره مسکون (MAB) قرار دارند و هدف اصلي تعيين اين ذخيره گاه ها، ايجاد زمينه علمي مناسب در جهت هماهنگي بين کشورها و تبادل دانش علمي به منظور جلوگيري از روند رو به نابودي تنوع زيستي است.
در دهه 1960 ميلادي متخصصان و کارشناسان ارشد محيط زيست بر ايده نويني تحت عنوان ذخيره گاه زيست کره به توافق رسيدند و از همان سال ها ايجاد و تاسيس ذخيره گاه زيست کره در يونسکو پيگيري شد. وجه تمايز ذخيره گاه هاي زيست کره از ديگر طبقات حفاظت شده، روش برنامه ريزي و مديريت مناسب آنهاست که بر پايه استفاده هاي چندمنظوره و سپردن نقش اساسي و سازنده به جوامع محلي و مشارکت مردم در تصميم گيري ها استوار است.
در حال حاضر 553 ذخيره گاه زيست کره در 107 کشور جهان به ثبت رسيده است که ايران از جمله کشورهاي پيشگام و موثر در تحقق برنامه هاي انسان و کره مسکون سازمان يونسکو محسوب مي شود.
