جوابیه شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی به خبر «تابناک»

۱ – در بخش‌هایی از این مطلب به انحاء مختلف عنوان شده که اجرای طرح‌های هفتگانه نیشکر کارشناسی نشده بوده است. در این رابطه باید گفت که برخلاف چنین نظراتی، در خصوص تمام موارد مرتبط با طرح، مطالعات جامع کارشناسانه در ابعاد مختلف صورت پذیرفت و همه ارکان نظام بر ضرورت اجرای طرح توسعه نیشکر در خوزستان تأکید نموده‌اند.

 

در این خصوص مقام معظم رهبری در اسفندماه ۱۳۷۵ در جمع مسئولین وقت کشور و استان فرمودند: «شاید در دنیا، خوزستان جزو بهترین جا‌ها و یا کم‌نظیرترین جا‌هایی است که مناسب نیشکر است. اولاً انسان را متأثر می‌کند که چرا از این مکان درگذشته به سود این مردم استفاده‌نشده است. ثانیاً خرسند می‌کند که حالا بحمدالله از این استفاده خواهد شد. بعد هم محصول این صنعت نیازی برای کـشور ماست. برای خودکـفایی کشور از لحاظ اقتصادی این‌ها چیز مهمی است که باید انـجام بگیرد». این نکته را نیز باید اضافه کرد که به دلیل نیاز کشور به شکر و جلوگیری از واردات آن، در سال ۱۳۶۲ شورای شکر تشکیل و طی مطالعاتی که از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۵ توسط صندوق مطالعات شکر صورت گرفت، تأسیس شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

۲ – بی شک "نگاه به بیرون برای حل مسائل اقتصادی ایران اسلامی هیچگاه به نتیجه نخواهد رسید، بنابراین باید همواره به دنبال استفاده از ظرفیت‌های داخلی کشور بود". در حال حاضر کشور با تولید بیش از ۲ میلیون تن شکر به مرز خودکفایی رسیده است و سهم صنعت نیشکر از این خودکفایی بیش از ۵۰ درصد است. آیا خودکفایی در تولید محصول استراتژیک کشور و بی نیاز کردن ایران اسلامی از واردات و جلوگیری از هدر روی ارز، به عنوان یک دستاورد مهم در سطح منطقه محسوب نمی‌شود؟

 

در سالیان گذشته عده‌ای با کوبیدن بر طبل واردات شکر، علاوه بر ایجاد وابستگی کشور به واردات در شرایط تحریم‌ها، صنایع قند و شکر را دچار ورشکستگی نمودند و هزاران نفر را به ورطه بیکاری کشاندند. همواره «اقتصاد مقاومتی» و حرکت در مسیر خودکفایی در طی سالیان گذشته به عنوان شاه‌بیت کلام رهبری در اکثر دیدار‌های ایشان با مسوولان نظام و اقشار مختلف مردم مورد تاکید قرار گرفته و به عنوان راهکار نجات اقتصاد کشور از سوی ایشان تبیین شده است و تولیدات صنعت نیشکر همواره در راستای اقتصادی مقاومتی و اتکای به توانمندی داخلی بوده است.

۳ – از جمله دستاورد‌های مهم شرکت توسعه نیشکر علاوه بر تولید و تامین ۴۰ درصد شکر کشور و گام برداشتن در مسیر خودکفایی، ایجاد اشتغال و به تبع آن امنیت پایدار در خوزستان است. صنعت نیشکر در کل استان خوزستان اشتغالی بالغ بر ۳۵ تا ۴۰ هزار نفر بطور مستقیم و تقریبا به همین میزان اشتغال غیر مستقیم ایجاد کرده است و از این میزان اشتغال، در مجموع ۲۰ هزار نفر در شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی در حال فعالیت می‌باشند که از این تعداد ۹۹.۶ درصد نیرو‌های بومی و ۴ صدم درصد را نیرو‌های غیر بومی تشکیل می‌دهند. خوشبختانه مجموعه‌های تولیدی نیشکر و صنایع جانبی و تبدیلی آن توانسته اند تمام اقوام و فرهنگ‌ها را در زیر چتر تولید همدل و هماهنگ نمایند و بعنوان سرمایه‌های اصلی و عمده خود تلقی نمایند و یک تجانس فرهنگی مناسب ایجاد نمایند.

این نکته را نیز باید اضافه کرد که ارزش اقتصادی توسعه نیشکر در عرصه ملی تنها به تولید و تامین بیش از ۴۰ درصد شکر کشور خلاصه نمی‌شود، بلکه تولید بیش از ۳۳ میلیون لیتر الکل طبی در کشور، ظرفیت تولید ۱۰ هزار تن خمیرمایه، پتانسیل تولید ۱۳۲ هزار متر مکعب MDF و بیش از ۵۰ هزار تن خوراک دام، توسعه نیشکر را بعنوان بزرگترین تولید کننده شکر، الکل و خمیرمایه در کشور قرار می‌دهد.

۴ – در بخشی از مطلب منتشر شده آمده است که "شرکت‌های هفتگانه نیشکر بدون کار کارشناسی آب رودخانه کارون را در بالادست می‌بلعند و اجازه ورود آب به آبادان و خرمشهر را نمی‌دهند. " ادعای بلعیدن آب کارون توسط شرکت‌های هفتگانه توسعه نیشکر، در حالی ست که از هفت کشت و صنعت نیشکر، فقط پنج کشت و صنعت از آب کارون استفاده می‌کنند و حدود ۴۰ درصد آب مصرفی صنعت نیشکر از طریق زهکش‌های زیرزمینی مجدداً به چرخه اکولوژیکی باز می‌گردد که بدلیل شیرین شدن اراضی و روش مبارزه بیولوژیک و همچنین حرکت به سمت بهره‌برداری از کود‌های آلی، امکان استفاده مطلوب از زهاب و پروسه بازچرخانی مصرف آب را در زمینه‌های متعدد فراهم کرده است. از سوی دیگر راندمان آبیاری در این صنعت نیز در حال حاضر ۲۰ درصد بالاتر از میانگین راندمان آبیاری سطحی کشور است.

میزان مصرف آب در کشت و صنعت‌های نیشکر به دلیل استفاده بهینه از منابع آبی و استفاده مجدد از زهاب نیشکر، نسبت به سالیان گذشته بیش از ۴۰ درصد کاهش داشته است، اما با وجود کاهش ۴۰ درصدی، امسال به دلیل شرایط خشکسالی و مصوبه ستاد بحران، میزان آب از ۲۵ متر معکب در سال گذشته به ۱۴ متر مکعب کاهش یافت که همین میزان نیز تاکنون محقق نشده است. بر اساس مصوبه ستاد خشکسالی خوزستان، شرکت توسعه نیشکر سطح زیر کشت خود را ۲۰ درصد کاهش داد این در حالی است که کشت‌های پرمصرف بنا بر آمار سازمان آب و برق خوزستان نه تنها کاهشی نداشته بلکه با افزایش چند برابری برخی کشت‌ها روبرو هستیم. (خبرگزاری ایسنا خوزستان - ۳ مرداد ماه، ۱۳۹۷- ۱۶ هزار هکتار کشت غیرمجاز برنج در حوضه کرخه).

۵ - گفتنی است در حال حاضر به نسبت بهره وری، میزان آب دریافتی نیشکر در حدود یک زراعت معمولی است و هیچ دلیل منطقی وجود ندارد که تامین آب آن را در رقابت با سایر محصولات تعریف کنیم، نیشکر بخش مهمی از کشاورزی خوزستان است و برای حفظ کشاورزی، تامین حق آبه‌ی کشت‌های دائمی امری حیاتی است، زیرا نیشکر بر خلاف کشت‌های دیگر، یک گیاه ۵ ساله است و یک کشت موقت نیست.

 

در حال حاضر ۶۵ هزار هکتار نیشکر زیر کشت قرار دارد که ۳۷ هزار هکتار یا ۵۹ درصد این محصول در آستانه خسارت ۷۹ تا ۱۰۰ درصدی قرار دارد و این آمار از مزارع خسارت یافته با تمامی جزییات توسط کارشناسان ثبت شده است و اگر اقدامی صورت نگیرد با کاهش ۵۰ درصدی تولید شکر نسبت به سال گذشته روبرو خواهیم شد که علاوه بر زیان هنگفت و وابستگی دوباره به واردات شکر، امنیت شغلی ۲۰ هزار کارگر و معیشت ۱۰۰ هزار خوزستانی نیز به خطر می‌افتد؛ لذا انتظار این است که نمایندگان خوزستان در مجلس شورای اسلامی در کنار پیگیری خسارت وارد شده به نخیلات و آبزیان، عطش و خشکی مزارع نیشکر را به گوش مسئولین برسانند و از امنیت و ثباتی که در سایه طرح‌های نیشکر در استان ایجاد شده حمایت کنند، زیرا نیشکر نیمی از محصولات کشاورزی خوزستان را تشکیل می‌دهد و جایگاه کشاورزی خوزستان تا حدود زیادی وابسته به دوام و بقای این صنعت است.