تشنگی خوزستان و بلعیده شدن آب کارون توسط صنعت نیشکر
آیا امکان نداشت با زنده نگاه داشتن رود کارون و توسعه بخش گردشگری استان خوزستان، عواید به مراتب بیشتری از آنچه اکنون صنعت نیشکر برای این منطقه از کشور حاصل کرده است به دست آورد و علاوه بر آن، دچار مضراتی چون بحرانهای زیست محیطی و شور شدن منابع آب نیز نشد؟

به گزارش «تابناک»؛ صرف نظر از موضوعاتی نظیر طرحهای انتقال آب و نیز کاهش نزولات جوی، یکی از مشکلات جدی آشفتگی پیش آمده در معادلات موجود در رابطه با منابع و مصارف آب استان خوزستان را باید در روند رو به گسترش و توسعه اراضی نیشکر این استان دنبال کرد؛ روندی که در دهههای گذشته همواره نمودار آن افزایشی بوده و بارها کارشناسان در این باره هشدارهای لازم را داده اند.
برای اثبات نقش بی بدیل توسعه اراضی زیر کشت نیشکر و خسارتهایی که این اتفاق در کاهش منابع آب استان داشته است، اشاره به این نکته ضروری است که در حال حاضر نزدیک ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی استان به ویژه در مجاورت شهرستان هایی چون خرمشهر و اهواز به کشت نیشکر اختصاص یافته است.
این رقم صدهزار هکتاری زمانی عجیبتر میشود که بدانیم در دهه ۸۰ شمسی میزان زمینهای زراعی اختصاص یافته به کشت نیشکر کمتر از ۳۰ هزار هکتار بود که در یک بازه زمانی کوتاه و بر خلاف روند کاهشی بارشها تا سه برابر افزایش پیدا کرد.
پیش از این، بیشتر اراضی که از سال ۱۳۸۶ و به سرعت در اشغال شرکتهای هفتگانه کشت و صنعت نیشکر درآمد، به کشت محصول دیگری اختصاص نداشت و این یعنی در یک بازه زمانی ده ساله بخش قابل توجهی از زمینهای بایر استان با هدف افزایش سطح درآمد شهروندان و نیز بهبود معیشت مردم محلی زیر کشت نیشکر رفت.
در حالی که جمعیت استان خوزستان نزدیک به ۵ میلیون است، بررسیها نشان میدهد که صنایع کشت و صنعت استان کمتر از ۱۰۰ هزار خانواده را مستقیم و غیر مستقیم زیر پوشش اقتصادی خود قرار داده است و میلیونها خانوار خوزستانی ـ چه به لحاظ مستقیم و چه به لحاظ غیر مستقیم ـ از منافع اقتصادی این طرح بی بهره هستند.
این مهم را میتوان در اعتراضهای میدانی گاه و بیگاه کشاورزان و سایر شهروندان خوزستانی برداشت کرد که با اعتراض به ممنوعیت کشت تابستانه تأکید میکنند که اگر ممنوعیت کشت برای کشاورزان بومی مناطقی نظیر شوش، دزفول، اهواز و خرمشهر باید عملیاتی شود، چرا این قانون شامل حال شرکتهای ثروتمند کشت و صنعت نیشکر نمیشود؟
بررسیهای بیشتر در مورد وضعیت شرکتهای کشت و صنعت نیشکر در استان خوزستان، گویای این است که در حال حاضر و به واسطه کاهش منابع آب این شرکتها با کاهش راندمان تولیدی رو به رو شده اند و هم اینک نیز تلاشهای فراوانی برای افزایش منابع آب مورد استفاده خود به جریان انداخته اند.
در همین رابطه به تازگی حسین آمیلی، معاون کشاورزی شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان در نشست شورای آب استان که در استانداری برگزار شد با بیان اینکه در کشت دایمی نیشکر دو موضوع کمیت آب و کیفیت آن مطرح است، افزود: متأسفانه کیفیت آب چندان مطلوب نیست و هم اکنون به دلیل خشکسالی، کیفیت آب در مقایسه با سال زراعی گذشته چندین برابر کاهش یافته و این مسأله در رابطه با کشت نیشکر به معنی افت ٢٢ درصدی تولید این محصول خواهد بود.
این رویه در حالی است که بسیاری از کارشناسان عقیده دارند در ماجرای شور شدن منابع آب کارون، جدا از موضوع سد گتوند و خسارات برآمده از آن توسعه کشت نیشکر در اراضی شور استان نیز مطرح است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
کارشناسان بر این باورند با هدف توسعه اراضی نیشکر استان و در دهه گذشته میلیاردها مترمکعب آب شیرین رودخانههایی مثل کارون به اراضى شور و قلیایى سرازیر و نمک استخراجشده این عملیات وارد رودخانه و از آنجا به هورالعظیم و اروند رود منتقل شد؛ اتفاقی که حتی در مقاطعی از تاریخ مورد اعتراض کشور همسایه یعنی عراق نیز واقع شد.
اکنون و در تازهترین واکنشها به مشکل مورد اشاره، عبدالله سامری نماینده مردم خرمشهر به «مهر» گفت: شرکتهای هفتگانه نیشکر را باید مقصر اصلی شوری آب کارون بدانیم. دولت اکنون برای رفع کامل مشکل آب شهرهای آبادان و خرمشهر تاکید کرد و در همین راستا به زودی ۷۰ متر مکعب آب از بالادست وارد کارون میشود که همچون مدیریت قبلی، کشاورزان منطقه از این آب بهره مند میشوند.
سامری در همین باره تأکید کرد: شرکتهای هفتگانه نیشکر بدون کار کارشناسی آب رودخانه کارون را در بالادست میبلعند و اجازه ورود آب به آبادان و خرمشهر را نمیدهند.
بر اساس آنچه مورد اشاره قرار گرفت در رابطه با بحران آب خوزستان جدا از موضوعاتی نظیر انتقال آب در بالادست و نیز کاهش نزولات جوی، از مدیران پیشین کنونی دولت باید پرسید استدلال مشخص آنها برای توسعه بی حساب و کتاب اراضی کشت نیشکر چه بوده است و اکنون واکنش آنها در قبال این رویه چیست؟
از مدیران اجرایی استانی و ملی همچنین باید پرسید، توسعه نیشکر در استان خوزستان در سالهای اخیر تا کنون چه دستاورد مشخص و قابل ذکری برای مردم محلی داشته است؟ اگر این اقدام تأثیر مثبتی در زندگی شهروندان داشته است، پس معنای اعتراضهای گاه و بیگاه کشاورزان و سایر شهروندان به این مسأله چیست؟
به نظر میرسد مدیران اجرایی کشور در سالهای گذشته خواسته یا ناخواسته در مسیر توسعه مناطق مختلف کشور از جمله استان خوزستان به آسانترین راه حل یعنی توسعه کشاورزی بدون توجه به توانمندیهای منطقهای روی آوردند و این رویکرد خود به تشدید بحرانهای زیست محیطی دامن زد.
اینجا طرح این پرسش خالی از لطف نیست که آیا امکان نداشت با زنده نگاه داشتن رود کارون و توسعه بخش گردشگری استان خوزستان عواید به مراتب بیشتری از آنچه اکنون صنعت نیشکر برای این منطقه از کشور حاصل کرده است به دست آورد و علاوه بر آن دچار مضراتی چون بحرانهای زیست محیطی و شور شدن منابع آب نیز نشد؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
نیشکر بیش از هفتاد هزار هکتار از شوره زارها را آباد کرد . پساب آن به رودخانه نمیریزد بلکه به تالاب شادگان میریزد و آن را از خشک شدن نجات داده است. هر چه نگاه میکنم میبینم مخالفت ها با نیشکر مبنای علمی ندارد
مطابق قانون مطبوعات در همین صفحه و در همین اندازه جوابیه خبر فوق باید در سایت بارگزاری گردد. در غیر اینصورت از طریق مراجع ذیصلاح اقدام قانونی صورت خواهد گرفت.
مطلب بنده حاوی هیچگونه توهین، افترا نبوده است.
منتظر جواب مسول صفحه اجتماعی سایت می باشیم.
عجب رسانه محترم و بیطرفی هستی ؟
آب کارون را دویست سال پیش روسیه بلعید که ارمنستان یعنی سرچشمه دجله و فرات را از ما جدا کرد .آب کارون را ترکیه بلعید که سی سال پیش ترکیه بلعید که در زمان جنگ ایران و عراق سد آتاتورک را ساخت و جلو عبور آب به دجله و فرات را گرفت و آب کارون را ترکیه بلعید که سد ایلیسو را در زمان جنگ سوریه و عراق با داعش ساخت و جلو باقیمانده آب دجله و فرات را گرفت .آب کارون را حماقت سیاستنداران خودی گرفتند که اصل را ول کردند و فرع را چسبیدند.
دجله و فرات چه ربطی به کارون دارد کارون خودش سرشاخه اروند است مثل دجله و فرات.
سلام، هدف از این مقاله آشکارا دادن آدرس غلط است. وقتی استانی به طور طبیعی دارای آب فراوان است و بهترین و حاصلخیزترین زمین کشاورزی را در اختیار دارد، قطعا منطقی ترین کار برای توسعه آن استان، توسعه کشاورزی است. کمبود آب در خوزستان تنها به دلیل اجرای پروژه های انتقال آب به مناطق بیابانی اصفهان، یزد و کرمان و توسعه بی منطق صنعت و کشاورزی در آن مناطق بیابانی است. توسعه گردشگری قاعدتا میبایست در استانهای بیابانی مانند اصفهان یزد و کرمان صورت میگرفت، که البته در این زمینه هم علاوه بر کشاورزی و صنعت، سرمایه گذاری قابل توجهی در این استانها انجام شده است. اگر آب خوزستان به دلیل مدیریت قبیله گرا به این استانهای بیابانی انتقال نمی یافت و بدین ترتیب هدر نمیرفت، استان خوزستان پتانسیل گسترش بیشتر کشاورزی را هم در خود داشت و میتوانست تامین کننده پایدار بسیاری از نیازهای اساسی کشور در حوزه کشاورزی باشد.
آب کارون در ۶ سال اخیر از حدود۲۰ میلیارد متر مکعب درسال به حدود ۷-۸ میلیارد متر مکعب کاهش یافته تصور میفرمایید اگر انتقالی صورت گرفته بیش از نیم میلیارد بوده است؟
شما حجم آب انتقالی به مناطق دیگر رو با حجم آب هدر رفته در خوزستان مقایسه کن و کمی کلاهت را بالاتر بگذار
در یک کلام مشکل کشور ضعف مدیریت بی سوادی مدیران
سالهاست نیشکر وجود داشته است و مشکلی نبوده اما تنها عامل شوری آب کارون انتقال آب کارون از سرشاخه های کارون به شهر های اصفهان و کرمان و .. بوده است .
و سد گتوند حتما فراموش نشه
تو که منفی میزنی نشتستی پشت کامپیوتر تو تهران چه میدونی شکر چیه برو به بابای دلالت بگو نمیذاریم کشور بکنید وارادات اروپا و امریکا
آقا هدف از این مقاله حمایت از واردات شکره و قطعا مافیای شکر پشتشه .
تو کل مملکت دارن تولید رو هدفمند نابود میکنند.
کفش ملی
چیت سازی تهران
نساجی مازندران
صنایع بهشهر
کفش بلا
و .....
همه رو نابود کردن
آخه کدوم گردش گری میاد اینجا هزینه کنه.
بابا با کی طرفید این جوری مقاله مینوسید
آفرین که گل گفتی
این همه زیر کشت میره بازم از خارج شکر وارد میکنیم بازهم بگید رانت نیست
سود وارداتش بیشتره و صلاح در وارداته ؟!
مگر قرار نبود آب عمان و خلیج فارس توسط انرژی هسته ای شیرین بشه. پس چی شد؟
بله ولی اون کسیکه قرار بود این کار را بکند خدا بیامرزش
انرژی هستیه ای که دادید رفت مگه نگفتید میخواهیم چیکار حالا اومدید میگید چی شد
خوب جایی انگشت گذاشته اید،اگر عمیق تر بررسی کنید متوجه میشوید که عامل شوری کارون هم همین کشت و صنعت نیشکر است اما متاسفانه تمام تقصیر ها را به گردن سد گتوند انداختند و وزارت نیرو هم نتوانست خوب دفاع کند.
سد گتوند و اشتباهات فاحشی که در ان شد اصلا جای دفاع نگذاشته .
این مورد از ضعف و نقصان خودمان است و به تحریم ها و دلار و ارز و سکه ربطی ندارد.
هنوز تحریمها شروع نشده .
خوزستان مرطوب است و کمترین تبخیر را دارد و بهترین محل برای کشاورزی است و آب از این حوه آبریز خارج نمی شود من از وزارت نیرو تعجب می کنم چرا آمار انتقال اب به کویر مرکزی را منتشر نمی کند عامل بدبختی خوزستان انتقال آب به اصفهان و یزد و کرمان و قم است
مجموع تونل یک و دو کوهرنگ ظرفیت 500 میلیون متر مکعب انتقال را در سال دارد و بقیه طرح ها هم که فعلا راه اندازی نشده. مشکل آب خوزستان جای دیگری است
نیشکر در خوزستان قدمت بیش از 60 ساله دارد و هیچ اتفاقی هم نیافتاده بود ، بهتر است سوئ مدیریتهای این سالها را گردن نیشکر نیاندازیم و موجبات تعطیلی این مزارع را فراهم نکنیم که این خواسته اونهایی است که انحصار واردات قند و شکر را در دست دارند و می خواهند بدون رقیب باشند.
ناشناس تو میدونی شکر یعنی چی چه کاری پیدا میکنه نکنه میخوای دلال بشه یا رانت خوار شماها بخدا قسم خوردید مارا بکنید لیبی ولکن هم نیستید هر روز هم یه نظر میدید از خداتون امریکا بیاد دیسکو براتون بیار خواب دیدید خیر باشه
نویسنده اصفهانی است؟
هیچ چیزی طرح های انتقال آب را توجیه نمیکند،
خوزستان اگر در کشت نیشکر و یا کشاورزی های دیگر اقدام به بهره وری بیشتر آب کند که باید انجام دهد آب مازاد از نظر شما باید صرف محیط زیست حوضه آبریز کارون چه چهارمحال بختیاری و خوزستان شود!
اگر مدیریتی بود نه اصفهان با چنان قوی گردشگری دام فولاد مبارک نمیافتاد، که باعث نابوددی زایند رود شد. نه خوزستان با نیشکر، نه سد گتوند با جابجای محل احداثش، ... این مسائل هستند که همه از سومدیریت میگویند. مدیران صد تا یه غاز
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.