آزمون هشت لاتين و جهش جانبي، براي شناسايي نقص عملكرد مچ پا

سابقه پيچ‌خوردگي مچ پا مي‌تواند باعث اختلال در فعاليت‌هاي ورزشي شود. با استفاده از شاخص ناتواني پا و مچ (FADI sport) نه تنها مي‌توان به راحتي ناتواني‌ها و نقص‌هاي عملكردي – اجرايي مچ پا را شناسايي كرد، بلكه مي‌توان آنها را اندازه‌گيري و براساس شدت نقص‌ها، راهكارهاي موجود را براي پيشگيري از آسيب مجدد پيچ‌خوردگي مچ پا ارائه كرد.

به گزارش ايسنا، "بررسي رابطه بين سابقه پيچ‌خوردگي مچ پا و نقص‌هاي عملكردي- اجرايي در ورزشكاران" عنوان تحقيقي است كه توسط حميد بابايي، حميدرضا طاهري، شهرام آهنجان انجام شده است.

در اين تحقيق آمده است:" مفصل پيچ پا از مهمترين مفاصل تكيه‌گاهي بدن است كه در فعاليت‌هاي عادي روزانه نقش مهمي بازي مي‌كند و با توجه به نقش تكيه‌گاهي آن براي اندام‌هاي ديگر بدن، بيشتر در معرض آسيب‌ديدگي قرار دارد. به طور كلي مي‌توان بيان كرد كه در ميان آسيب‌هاي ورزشي، پيچ‌خوردگي مچ پا شايع‌ترين آسيب در فعاليت‌هاي تفريحي و ورزشي است كه در اكثر ورزش‌ها مانند فوتبال، بسكتبال، واليبال، ورزش‌هاي رزمي و ... وجود دارد. در اجراي فعاليت‌هاي ورزشي هرگونه پيچشي كه دامنه حركتي مچ را افزايش دهد و به اسيب‌ديدگي بافت‌ها، خونريزي، تورم و حساسيت منجر شود، به عنوان آسيب پيچ‌خوردگي مورد توجه قرار مي‌گيرد ضمن اين كه بايد گفت اين آسيب به طور كامل درمان نمي‌شود و برگشت پذير است.

ميزان دقيق شيوع آسيب پيچ خوردگي مچ پا در كل جمعيت ناشناخته است اطلاعات موجود مربوط به شيوع پيچ‌خوردگي مچ پا، بر پايه مطالعاتي بوده است كه در آن جمعيت‌هاي خاصي بررسي شده‌اند يا اين كه شامل افراد آسيب‌ديده‌اي است كه به پزشك مراجعه كرده يا پزشكان محلي آنها را درمان كرده‌اند و اطلاعات آنها به طور دقيق ثبت نشده است. شيوع پيچ‌خوردگي مچ پا در هر روز 1 در 10 هزار نفر است.

پيچ‌خوردگي مچ پا به طور رايج در ورزش‌هايي وجود دارد كه شامل پريدن و حركات جانبي است. اين آسيب 15 تا 45 درصد همه آسيب‌هاي ورزشي را شامل مي‌شود. 10 تا 30 درصد از افرادي كه اين نوع آسيب‌ديدگي را دارند، دچار ناپايداري مزمن مچ پا و در نتيجه نقص‌هايي در عملكرد مي‌شوند. پيچ‌خوردگي مچ پا كه پيوسته در ورزشكاران مشاهده مي‌شود، بروز مشكلات و نقص‌هاي عملكردي – اجرايي مچ پا را موجب مي‌شود و اين نقص‌ها تاثير مخربي بر فعاليت وزشكاران دارد، نقص‌هاي عملكردي – اجرايي ناتواني‌ها و مشكلاتي هستند كه فرد آسيب ديده در حين اجراي حركات ورزشي به آن دچار مي‌شود. مطالعاتي در زمينه ارتباط بين سابقه پيچيدگي مچ پا و نقص‌هاي عملكردي انجام شده است كه حاوي نتايج متناقضي است.

جامعه آماري اين تحقيق را مردان ورزشكار در سطح تيم‌هاي ليگ استاني فوتبال، بسكتبال ، واليبال و هندبال استان لرستان تشكيل دادند.

هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه بين سابقه پيچ‌خوردگي مچ‌پا و نقص‌هاي عملكردي – اجرايي در ورزشكاران بود. از شاخص ناتواني پا و مچ (FADI sport) براي تعيين ميزان ناتواني مچ پاي ورزشكاران و از آزمون‌هاي عملكردي – اجرايي جهش به شكل هشت لاتين و جهش جانبي براي شناسايي نقص‌هاي عملكردي آنان استفاده شد، تعداد 40 نفر ورزشكار شناسايي و به دو گروه ورزشكاران داراي سابقه آسيب مچ پا (گروه آسيب ديده) و ورزشكاران بدون سابقه آسيب مچ پا (گروه سالم) تقسيم شدند. روش تحقيق براساس ثبت مشخصات فردي و سپس تكميل پرسش‌نامه FADI sport و شركت در آزمون‌هاي جهش به شكل هشت لاتين و جهش جانبي و ثبت امتيازهاي آنها بود.


بحث و نتيجه‌گيري:

براساس نتايج به دست آمده از آزمون فرضيه‌ها به طور كلي مي‌توان نتيجه گرفت ورزشكاران داراي سابقه پيچ‌خوردگي مچ پا براساس عواملي چون شدت آسيب اوليه، نحوه درمان، كيفيت برنامه توان‌بخشي و غيره داراي درجاتي از نقص‌ها و ناتواني‌هاي عملكردي – اجرايي هستند كه اين نقص‌ها مي‌تواند باعث اختلال در فعاليت‌هاي ورزشي آنان شود. شناسايي اين نقص‌هاي عملكردي نامحسوس به ويژه در مراتب حر فه‌ايي از آنها حائز اهميت است كه سانتي‌مترها و صدم ثانيه‌ها نيز در امتيازها تفاوت ايجاد مي‌كند.

با استفاده از شاخص ناتواني پا و مچ (FADI sport) نه تنها مي‌توان به راحتي ناتواني‌ها و نقص‌هاي عملكردي – اجرايي مچ پا را شناسايي كرد، بلكه مي‌توان آنها را اندازه‌گيري و براساس شدت نقص‌ها، راهكارهاي موجود را براي پيشگيري از آسيب مجدد پيچ‌خوردگي مچ پا ارائه كرد، بنابراين مي‌توان در معاينات و بررسي‌هاي قبل از فصل مسابقات به منظور پيشگيري از آسيب‌هاي احتمالي بعدي، با توجه به راهكارهاي ممكن از آن استفاده نمود.

با توجه به اين كه اكثر آزمون‌هايي كه براي شناسايي ناتواني‌ها و نقص‌هاي عملكردي كاربرد دارند، عملي هستند و به علت وضعيت جسماني خاص فرد آسيب ديده خستگي و حتي آسيب بيشتر را موجب مي‌شوند و زمان بر نيز هستند، لذا اين موضوع اهميت استفاده از شاخص ورزشي ناتواني پا و مچ (FADI sport) را در زمينه طب ورزشي بيش از پيش مشخص مي‌كند. بنابراين بدون نياز به امكانات ويژه و در هر زمان و مكاني به راحتي مي‌توان از شاخص ناتواني پا و مچ (FADI sport) و ازمون‌هاي عملكردي – اجرايي جهش به شكل هشت لاتين و جهش جانبي به عنوان ابزاري آسان و ارزان براي شناسايي افراد داراي نقص عملكرد مچ پا استفاده كرد".

متن كامل اين مقاله در نشريه پژوهش در علوم ورزشي شماره 22 (آسيب شناسي ؟ اصلاحي و بيومكانيك) آمده است.