عراق عزم جدی و توان لازم را برای حل مشکل اروندرود ندارد

در حالی که اقلیت بسیار اندک و مورد تنفر مردم عراق که از نظام سابق بعثی باقی مانده و همچنان در بزرگنمایی مشکلات مرزی ایران و عراق مانور می‌دهد و همگام با رسانه‌های وابسته به مصر و عربستان سعودی، ایجاد ایران‌هراسی می‌‌کنند، یک کارشناس ارشد دولت عراق، در آستانه مذاکرات هیأت‌‌های مرزی ایران و عراق بر سر اروندرود در خرمشهر، اعلام کرد: دولت عراق، عزم جدی برای حل مشکل اروندرود نداشته و ندارد.



به گزارش «تابناک»، یک مقام مسئول در استان بصره که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، ضمن بیان موضوع بالا به خبرنگار ما در مناطق جنوب کشور گفت: متأسفانه، دخالت‌های اشغالگران در این کشور و ناتوانی‌های مالی و اجرایی و همچنین سیاسی، مانع از آن است که عراق به صورت جدی، مشکل اروندرود را که بهانه تجاوز صدام به ایران بود، حل کند.

بنا بر این گزارش، در حالی که ایران در دوران دولت سیدمحمد خاتمی با تجهیز کافی بندر خرمشهر به امکانات روز بندری و همچنین گسترش مطلوب این بندر همت گماشت و راه آبی اروند را با وجود همه خطرات، حتی روی کشتی‌های بین‌المللی باز کرد، عراق به دلایل گفته شده و برخی دلایل نامعلوم از توانایی این که به نشست‌های مهم تعیین مرزی در اروند بپیوندد، به شدت ناتوان است.

این مقام دولتی عراق که در بصره مشغول به کار است، افزود: مقامات عراقی در حالی به گفت‌وگوها می‌پیوندند که بسیاری از اسناد وزارت امور خارجه این کشور، درباره مسائل اروندرود به دلیل چپاول در آغاز اشغال عراق و همچنین انفجار در وزارت امور خارجه عراق از میان رفته است؛ ضمن آن که عوامل طبیعی، مشکلاتی را پیش روی هر دو کشور ایران و عراق پدید آورده است.

فرسایش ساحل در بخش اروند عراق، لایروبی نکردن رودخانه و انباشته شدن رسوب در 32 سال گذشته در بستر رودخانه ـ که به عمق آن به شدت آسیب زده است و آبخور شناورهای دریایی را به شدت کاهش داده ـ و همچنین وجود ده‌ها فروند شناور مغروقه در اروندرود، از مشکلات پیش روی در گفت‌وگوهای طرف‌های عراقی و ایرانی است.

وی خاطرنشان ساخت: بنا بر قرارداد 1975 الجزایر، عمیق‌ترین نقطه اروندرود به عنوان خط مرزی ایران و عراق در این آبراه استراتژیک به شمار می‌رود ـ که به خط مرزی «تالوگ» مشهور است ـ و این در حالی است که لایروبی نکردن رودخانه، این عمق طبیعی را از میان برده و لایروبی آن را دردسر ساز کرده است؛ ضمن این که طرف عراقی در هشت سال گذشته، هیچ پاسخ روشنی درباره فعال کردن دفتر هماهنگی مسائل رودخانه اروند میان ایران و عراق که به «سی‌بی‌سی» معروف است و همچنین لایروبی و خارج ساختن مغروقه‌ها از اروندرود نداشته و همچنین این که دولت عراق به لحاظ مالی و اجرایی در حد این دو کار مهم ـ که میلیاردها دلار هزینه می‌خواهد ـ نیست و با دستانی خالی‌تر از همیشه به مذاکرات می‌آید!

اما در همین حال، طرف عراقی، ادعا می‌کند که ایرانیان، آب اروندرود را آلوده می‌کنند و همچنین به ماهیگیران عراقی به دلیل رفت‌وآمد کشتی‌های تجاری و مسافری، اجازه صید در مسیر اروند نمی‌دهند و به احتمال بسیار، در گفت‌وگوها، این دو بهانه در دستور مطالبات طرف عراقی قرار خواهد گرفت.

البته با توجه به قراین موجود، باید اذعان داشت که دولت عراق در حل مشکل اروندرود ناتوان است و طرف ایرانی، باید با عزم جدی این بار عراق را وادار به تن دادن به تعهدات بین‌المللی خویش، از جمله تلاش برای لایروبی و خارج ساختن لاشه های اجسام غرق شده از بستر اروند سازد که البته به نظر می‌رسد کار بسیار دشواری است؛ ضمن این که عراقی‌ها خود در آلوده کردن اروند از بالادست ، نقش عمده‌ای دارند.

در این باره باید گفت، اروندرود که در سال‌های اخیر به دلیل حضور دریابانی قوی ایران و شکل‌ گرفتن گارد جدید عراق از امنیت خوبی برخوردار شده است، می‌تواند در صورت رفع موانع موجود، زمینه‌ساز رونق بنادر خرمشهر و آبادان در سمت ایران و بندر بزرگ بصره در سمت عراق شود که برای هر دو طرف ایرانی و عراقی، یک ثروت بالقوه به شمار می‌رود؛ اما از هم‌اکنون بنا بر آنچه گفته شد، می‌توان پیش‌بینی کرد که این گفت‌وگوها نیز در بن‌بست ناتوانی دولت عراق به بایگانی مذاکرات دو کشور خواهد پیوست.

یادآور می‌شود، در ماه‌های اخیر، بازوی رسانه‌ای عربستان سعودی به شدت تلاش کرده است که اختلافات مرزی ایران و عراق در این نقطه آبی را بزرگنمایی کرده و ایران را کشوری حریص و متجاوز به افکار عمومی جهان بشناساند، البته نکته قابل تامل دیگر آن است که عراق طی ماه های اخیر تمام پاسگاه هایش را در مرز اروند بازسازی و فعال کرده است.