تحریمهای نفتی آمریکا چقدر میتواند صادرات نفت ایران را کاهش دهد؟
همان گونه که می دانیم بخشی از بودجه ما به نفت وابسته است و تحریم های نفتی می تواند بر روی درآمدهای بودجه تاثیر بگذارد و بودجه را دچار کسری بکند. پرسشی که مطرح می شود این است که تحریم های نفتی آمریکا علیه ایران چقدر می تواند صادرات نفت ایران را کاهش دهد؟
به گزارش تابناک اقتصادی، در 18 اردیبهشت ماه سال جاری بود که تهدیدات دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مبنی بر خروج کشورش از برجام و بازگشت تحریم ها علیه ایران عملی شد. وی طی سخنانی اعلام کرد که کشورش از برجام خارج و تحریم ها علیه ایران ظرف مدت 90 روز و 180 روز باز خواهند گشت. تحریم های 180 روزه عمدتاً به تحریم های نفتی مربوط می شوند و بعد از 4 نوامبر 2018 مصادف با 13 آبان 1397 اعمال خواهند شد.
با توجه به اینکه بخشی از درآمدهای بودجه به خرید و فروش نفت وابسته است، تحریم نفت ایران می تواند باعث کاهش درآمدهای بودجه و متعاقب آن کسری بودجه گردد. به همین منظور حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب طی سخنانی در اوایل خرداد ماه سال جاری شروط شش گانه ای را برای ادامه برجام با اروپا اعلام کردند که یکی از این شروط این بود که اروپا باید فروش کامل نفت ایران را تضمین کند. چنانچه آمریکایی ها توانستند به فروش نفت ما ضربه بزنند، باید بتوانیم آن مقدار نفت که می خواهیم بفروشیم. اروپایی ها به نحو تضمین شده ای باید جبران کنند و نفت ایران را خریداری کنند.
حالا پرسشی که مطرح می شود این است که تحریم های نفتی آمریکا علیه کشورمان چقدر می تواند صادرات نفت ایران را کاهش دهد؟
هر چند که پاسخ قطعی به این پرسش امکان پذیر نیست اما می توان با توجه به تجربه قبلی تحریم ها تا حدودی حدس زد که تحریم های نفتی چقدر می تواند، فروش و صادرات نفت ایران را تحت تاثیر قرار دهد. به همین منظور باید سراغ آمارهای مربوط به میزان صادرات نفت ایران در قبل و بعد از اعلام برجام برویم.
در گزارش فصلی اقتصاد ایران که توسط مرکز آمار ایران تهیه و منتشر می شود در بخش انرژی، آمارهای مربوط به مقدار تولید و صادرات نفت خام ذکر شده است. آخرین گزارش فصلی اقتصاد ایران که تهیه و منتشر شده است مربوط به بهار 1396 می باشد.
نمودار زیر میزان صادرات نفت خام ایران از بهار 94 تا بهار 96 را نشان می دهد. در 16 ژانویه 2016 مصادف با 26 دی ماه 1394 بود که اجرای برجام رسماً آغاز شد. بنابراین می توان زمستان 94 را به عنوان نقطه آغاز برجام اعلام کرد. همان گونه که از نمودار نمایان است در پاییز 94 (فصل قبل از اجرای برجام) صادرات نفت ایران روزانه یک میلیون و 402 هزار بشکه بوده است. این میزان در بهار 95 (فصل بعد از اجرای برجام) به روزانه یک میلیون و 931 هزار بشکه در روز رسیده است. یعنی برجام باعث شد تا صادرات نفت ایران 38 درصد رشد پیدا کند. در مدت زمان مورد بررسی، بیشترین میزان صادرات نفت ایران در پاییز 1395 بوده است که ایران توانسته روزانه دو میلیون و 313 هزار بشکه نفت صادر کند.
بنابراین می توان این گونه پیش بینی کرد که با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم های نفتی ایران و در صورت همراهی اروپا با آمریکا، صادرات نفت ایران می تواند تا 38 درصد کاهش یابد. موضوعی که می تواند به شدت بر روی درآمدهای بودجه تاثیرگذار باشد.
