فعاليتهاي ورزشي دانشگاه آزاد به نام تيم ملي غيرقانوني است
دانشجويان همواره به عنوان سرمايههاي نظام شناخته شدهاند، هر دانشجو در واقع يك گنجينهايي است براي ايران. هر دانشجو مديري است براي آينده كه با تربيت درست ميتواند آينده ايران را به درستي بشناسد.
هر دانشجو پزشكي است كه بايد ساعتها در يك اتاق جراحي بدون خستگي بايستد و زندگي را به يك بيامر برگرداند، هر دانشجو مهندسي است كه بايد با كار شبانهروزي چرخ اين مملكت را بچرخاند. اين دانشجويان بايد سالم باشند، بايد جسمي توانمند داشته باشند، بايد تني ورزيده داشته باشند كه "عقل سالم در بدن سالم است"
تربيت ورزشي درست دانشجويان آنها را براي يك زندگي سالم آماده ميكند. اگر بتوانيم ديدگاه دانشجويان را در دوران تحصيل نسبت به ورزش مثبت كنيم آنها در آينده مديران، پزشكان، معلمان و اساتيدي ميشوند كه به ورزش بها ميدهند. وقتي مدير كارمندانش را، معلم، دانشآموزانش را و استاد دانشجويانش را به ورزش ترغيب كند، اين جامعه بي تحرك جامعهاي، متحرك و پويا ميشود و تمام اين عوامل دليلي است بر ضرورت توسعه ورزش دانشگاهي!
اداره كل تربيت بدني وزارت علوم تحقيقات و فنآوري نهاد اصلي متولي توسعه ورزش دانشگاهي است.
مهدي طالبپور، را ميتوان به عنوان رييس اين اداره كل و همچنين رييس فدراسيون ورزش دانشگاهي، مرد اول توسعه ورزش دانشگاهي به حساب آورد.
طالبپور به ايسنا آمد تا در ارتباط با عملكرد اين اداره كل و فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي بحثهايي را ارائه دهد.
متن كامل اين نشست سه ساعته در زير آمده است:
** وظيفه اصلي اداره كل تربيت بدني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري چيست؟ آيا بيشتر به توسعه ورزش همگاني توجه دارد يا نگاه اداره كل متوجه ورزش قهرماني است؟
ـ ورزش دانشگاهي از مدل توسعه ورزش آموزشي به همگاني، همگاني به قهرماني و قهرماني به بينالمللي استفاده ميكند. به عبارت ديگر رويكردهاي ما در قالب دستيابي به اهداف آموزش عالي كشور، رويكرد سلامتبخش است. با اين معنا كه سلامتي، نشاط و شادابي را در جامعه علمي كشور ايجاد كنيم. از طرفي رويكرد فرهنگي در قالب فعاليتهاي ورزشي نيز بر اساس شاخصهاي فرهنگي نظام آموزش عالي در دستور كار قرار دارد. رويكرد اجتماعي در قالب فعاليتهاي ورزشي، جامعهپذيري، ايجاد روحيه نظم و مديريتهاي بهتر دانشجويان در آينده نيز از برنامههاي اداره كل تربيت بدني است. ما در قالب رويكرد سياسي از طريق فعاليتهاي بينالمللي ورزش بسياري از هجمههاي سياسي ـ فرهنگي را به فرصتهاي فرهنگي و اجتماعي تبديل ميكنيم. رويكرد بعدي ما همگاني كردن ورزش است و به رويكرد علمي نيز توجه داريم.
شاخصه اصلي ورزش همگاني افزايش تعداد دانشجويان شركت كننده در برنامههاي ورزشي، افزايش تعداد برنامههاي ورزشي و از همه مهمتر پيامدهاي خروجي برنامههاي ورزش همگاني است كه در قالب كاهش ناهنجاريهاي اجتماعي و فرهنگي خود را نشان داده است. وقتي مركز مشاوره مشخص ميكند وضعيت جسمي و رواني دانشجويان رو به بهبود است،بخش عمده اي از اين بهبود مرهون برنامههاي ورزش دانشگاهها است.
در واقع ورزش سوپاپ اطمينان زندگي دانشجويي است و اگر نگوييم نقش اصلي را در بهبود عملكرد يك دانشجو دارد در حق ورزش كملطفي كردهايم.
** سرانه ورزش دانشگاهي چقدر است؟
ـ در سال 84 سرانه اعتبارات ورزش دانشگاه 3 هزار و پانصد تومان بود كه با تحركات مديريتي و پيگيريهاي مستمر از سال 85 تاكنون به 20 تا 30 هزار تومان رسيده است. در واقع ميزان سرانه اعتبارات ورزش دانشگاهي از آن تاريخ تاكنون 8 تا 10 برابر افزايش يافته است.
* قرار بود ايران ميزبان مسابقات هندبال و كشتي دانشجويان آسيا در آذر ماه باشد. تكليف برگزاري اين مسابقات چه شد؟ آيا تاكنون تيم تشكيل شده است و كشورهاي شركت كننده اعلام آمادگي كردهاند؟
با توجه به شيوع آنفولانزاي نوع A فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي ايران از وزارت بهداشت استعلام كرده و اسامي كليهي كشورهاي مدعو، ورزشكاران و رشتهها را اعلام كرديم كه وزارت بهداشت در نامهاي مكتوب به صورت صريح و روشن توصيهي اكيد كرد كه مسابقات آسيايي را حداقل تا ارديبهشت ماه 89 به تعويق بياندازيم.
وزارت بهداشت خطر شيوع اين آنفولانزا را جدي دانسته و ما هم به فدراسيون آسيايي و كشورهاي كه اعلام آمادگي كرده بودند، اعلام كرديم كه مسابقات كشتي و هندبال دانشجويان آسيا به پايان نيمهي اول سال 89 موكول شده است. اما، عليرغم اين تاخير ما توانستيم مجوز ميزباني مسابقات را حفظ كنيم.
* آيا تاخير در برگزاري مسابقات در وجههي بينالمللي ورزش دانشجويي ايران تاثير منفي نگذاشته است؟
- آنفولانزا بحث محلي و ملي نيست. در سطح جهان و منطقه شايع است. وزارت بهداشت مرجع اصلي تامين كننده سلامت در جامعه است و ما از وزارت بهداشت استعلام كرديم و فقط تابع نظرات نظام هستيم.
* آيا تيمهاي ملي دانشجويي هندبال و كشتي براي حضور در مسابقات آماده بودند و تا قبل از احتمال به تاخير افتادن برگزاري بازيها اردويي تشكيل شده بود يا خير؟
- تيم كشتي در سال گذشته حضور شايستهاي در مسابقات قهرماني جهان داشت و توانست مقام اول را كسب كند به همين خاطر از آمادگي خوبي برخوردار بوديم. در رشتهي هندبال نايب قهرمان مسابقات قهرماني آسيا شديم و چون اعضاي اين دو تيم هنوز دانشجو محسوب ميشوند، آمادگي نسبي داشتيم. با اين حال مربيان و كادرفني را شناسايي كرده و حكمها ابلاغ شده بود. اما، به خاطر مشكل آنفولانزانوع Aكارها را موقتا به تاخير انداخت.
* در اسفند ماه 86 صحبت از احداث آكادمي ملي ورزش دانشگاهي كرديد. با توجه به ويژگي خاص فدراسيون ورزش دانشگاهي چه اولويتي براي احداث اين آكادمي وجود دارد و تاكنون چه اقداماتي انجام دادهايد؟
-فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي با توجه به مصوبهي مجلس شوراي اسلامي تاسيس شد و همزمان با سپري كردن دوران تكامل، فعاليتها و برنامههاي برون مرزي بسيار زيادي را انجام داد. در اين مدت بخش مهمي از تمركز خود را صرف جا انداختن اين فدراسيون هم در آموزش عالي و هم در سطح ورزش كشور كرديم. بنابراين بعضي از فعاليتها نظير راهاندازي آكادمي ملي ورزش دانشگاهي به تعويق افتاد. در واقع تاسيس آكادمي ورزش دانشجويي دستخوش تاخير زماني مقطعي شده ولي با اين حال از دستور كار خارج نشده است.
اولويت اصلي فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي در حال حاضر تشكيل هياتهاي استاني و تحكيم ساختار تشكيلاتي اين فدراسيون در بين ساير فدراسيونهاي سازمان تربيت بدني است.
* فكر ميكنيد چه زماني بحث تاسيس هياتهاي استاني به سرانجام برسد و كار ايجاد آكادمي شروع شود؟
- زمان يك امر نسبي است. بحث هياتهاي استاني را به صورت جدي پيگيري ميكنيم و با توجه به پويايي محيط فكر ميكنم تا پايان سال جاري تمامي هياتهاي استاني مستقر شوند.
* در حكم شما سرپرستي فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي آمده است. با گذشت دو سال از صدور اين حكم آيا لزومي براي برگزاري مجمع و تعيين رييس فدراسيون ورزشهاي دانشگاهي – جهت تسهيل در انجام امور اين فدراسيون – نديده ايد؟
- از همان روز اول صحبت از رياست من در فدراسيون ورزش دانشگاهي بود.اما، به پيشنهاد خود من حكم را سرپرست زدند. نظام ورزش دانشگاهي متفاوت از نظام ورزش كل كشور است. در حال حاضر تمام اختيارات رييس فدراسيون در اختيار بنده قرار دارد. از زماني كه فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي را تحويل گرفتهام ميانگين اعزامها را به سه، چهار برابر رساندهايم و اين نشان ميدهد عملكرد ما نسبت به دوره هاي قبل چندين برابر شده است.
* يعني تصميمي براي تشكيل مجمع و تعيين رييس نداريد؟
- قانون براي ايجاد يك نهاد عمومي غير دولتي يك آييننامه دارد و صراحتا اشاره ميكند هر نهاد عمومي غير دولتي در ارتباط با ورزش بايد توسط سازمان تربيت بدني براي تصويب در هيات وزيران به آنجا پيشنهاد شود و رييس سازمان تربيت بدني بايد مجوز پيشنهاد بدهد و اگر سازمان تربيت بدني ارايه دهندهي پيشنهاد به هيات وزيران باشد، آن وقت در اساسنامهي فدراسيون ورزش دانشگاهي دخل و تصرف خواهد شد به اين معنا كه رياست مجمع را مانند ساير فدراسيونها رييس سازمان تربيت بدني به عهده خواهد گرفت؛ در صورتي كه در نظام دانشگاهي ايران و در فدراسيون آسيايي دانشجويي و فدراسيون جهاني وزراي علوم يا وزير آموزش عالي آن كشور و افراد دانشگاهي ذيربط به عنوان رييس مجمع انتخاب ميشوند.
اگر رياست مجمع را رييس سازمان تربيت بدني به عهده بگيرد، ما تابع مقررات و آيين نامههاي آنها ميشويم و در بخشي از حوزهها با مقررات آسيايي و جهاني دچار مغايرت خواهيم شد.
قبل از اين قرار شد طي نشستي باحضور وزير علوم، رييس سازمان تربيت بدني و بنده به عنوان مسوول فدراسيون در غالب يك تفاهم نامه به نتيجه برسيم.
عليرغم اينكه قرار بود اين نشست يك بار در سال 87 و سپس يك بار در سال جاري برگزار شود، اما متاسفانه و به دلايل ناشناخته رياست وقت سازمان تربيت بدني از برگزاري اين نشست طفره رفت و موفق به انجام اين كار نشديم. اميدوارم در دورهي جديد سازمان تربيت بدني جلسهي مذكور برگزار شود.
* چه راهكاري براي حل مشكل تشكيل مجمع فدراسيون ورزش دانشگاهي به ذهنتان ميرسد؟
- به نظر من بهتر است به صورت دورهاي يك بار وزير علوم رييس مجمع و رييس سازمان تربيت بدني نايب رييس باشد و در دورهي بعد جاي اين دو نفر عوض شود. اين بهترين راه حل است تا در بعد بينالمللي نيز – مانند مشكل فيفا – به مشكل برنخوريم. در واقع علاج واقعه را بايد قبل از وقوع كنيم.
* حضور شما در دانشگاه، ادارهي كل تربيت بدني و فدراسيون ملي ورزشهاي دانشگاهي از لحاظ دو شغله بودن مشكلي ايجاد نميكند؟
- طبق قانون عضو هيات علمي بودن شغل محسوب نميشود. سرپرستي فدراسيون ملي ورزش دانشگاهي نيز شغل نيست و من فقط در ادارهي كل تربيت بدني شاغل هستم، بنابراين دو شغله نيستم.
* حضور همزمان در سه شغل به انرژي زيادي نياز دارد. آيا اين كار به بازده كاري شما صدمه نزده است؟
- انگيزهي شغلي افراد متفاوت است. اگر من در اين يكي از اين دو شغل از زبان آمار، ارقام و مستندات نسبت به گذشته افت داشتم آن وقت ميتوانستيم بگوييم كه همزماني اين دو مسووليت با هم سازگار نبوده است و بايد يكي از اين دو را كنار بگذارم. اما، از آنجا كه عملكرد رشد داشته در نتيجه اين موضوع رد ميشود.
عليرغم فشارهاي شخصي و افزايش ساعت كاري تنها به دليل اينكه فدراسيون ورزشهاي دانشگاهي با توجه به ساختارش به حمايت از وزارت علوم نيازمند است بنابراين حداقل در شرايط فعلي بدون هيچگونه چشمداشتي مجبورم اين مسووليت را بپذيرم.
** ارتباط اداره كل تربيت بدني وزارت علوم با دانشگاه پيام نور و دانشگاه آزاد چگونه است؟
ـ ورزش دانشگاه پيام نور به لحاظ تبعيت از سياستهاي كلي آموزش عالي، كاملا زير نظر سياستهاي واحد اداره كل تربيت بدني است ولي در اجرا و برگزاري رقابتها با توجه به سياست تمركززدايي سعي در استقرار كامل آنها داشتهايم و در چند سال اخير دانشگاه پيام نور را به سمت استقلال در اجرا سوق دادهايم. همين وضعيت در دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي نيز حاكم است.
در ارتباط با دانشگاه آزاد، به دليل وجود تنها نماينده قانوني كشور در عرصه ملي و بينالمللي و وجود قانون در اين فدراسيون، كليه فعاليتهاي دانشگاه آزاد يا هر دانشگاه مستقل ديگري مشمول سياستها و مقررات فدراسيون ورزش دانشگاهي است، بنابراين هيچ تيم ملي دانشجويي بدون مجوز از فدراسيون ورزش دانشگاهها مورد تاييد و رسميت قرار نميگيرد.
** با اين اوصاف شما بازيهاي ايتاليا را كه هماكنون با حضور تيمهايي از دانشگاه آزاد در حال برگزاري است قبول نداريد؟
ـ مسابقات ايتاليا رسمي نيست. ما به عنوان متولي اصلي ورزش آموزش عالي كشور ـ با توجه به وجود قانون در اين موضوع ـ در واقع حمايت كننده تمام بخشها هستيم و اگر فعاليتهاي دانشگاه آزاد به اسم تيمهاي ملي و رويدادهاي ملي خوانده شود غير قانوني قلمداد ميگردد.
** نقش ادارات كلهاي تربيت بدني در دانشگاههاي سراسري را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ آيا اين اداره كلها در حال حاضر به طور جدي فعاليت ميكنند و دانشجويان ميتوانند از خدمات آنها استفاده كنند؟
ـ در دانشگاههاي كوچك اداره، در دانشگاههاي متوسط مديريت تربيت بدني و در دانشگاه بزرگ اداره كل تربيت بدني تعريف شده است كه مستقيما اين افراد از رييس دانشگاه حكم ميگيرند و بنابراين بايد به رييس دانشگاه پاسخگو باشند.
روساي اين ادارات بايد با سياستهاي كلي ورزش وزارت علوم هماهنگ بوده، به اين معنا كه بايد همسو با ورزش دانشجويي در برنامههاي اجرايي نظير مسابقات دروندانشگاهي، بيندانشگاهي و ملي و همچنين در برنامههاي عمراني ورزش نظير ساخت سالنهاي ورزشي، استخر، اتاقهاي تندرستي، زمين چمن و ... و در نهايت در برنامههاي تكميل و تجهيزات نظير تغيير كاربريهاي ورزش و... فعاليت كنند. در هر كدام از اين سه سطح داراي تشكيلات مستمر و معتبر تحت عنوان شوراي ورزش دانشگاه برنامه هاي آنان را مصوب و کنترل مي نمايد.
** يعني اداره كلهاي تربيت بدني موظفند نسبت به آموزش رشتههاي ورزشي به دانشجويان مختلف اقدام كنند و اگر كوتاهي از اين جهت در دانشگاه صورت بگيرد، دانشجويان ميتوانند آن را پيگيري كنند؟
ـ طرح آموزش عمومي را به دانشگاهها اعلام كردهايم. اگر يك دانشگاه در 10 رشته ورزشي به آموزش پايه و تكميلي دانشجويان، منهاي دانشجويان رشته تربيت بدني و دانشجوياني كه واحد عمومي تربيت بدني را اتخاذ كردهاند بپردازد، دو سوم هزينه برگزاري كلاسها را وزارت علوم و يك سوم مابقي را خود دانشگاه پرداخت خواهد كرد. به عبارت ديگر دانشجو هيچ گونه هزينهاي براي حضور در كلاسهاي ورزشي نميپردازد. اگر دانشگاهي در اين زمينه تلاشي نکرده است، دانشجويان ميتوانند اين موضوع را پيگيري كنند.
** يكي از مشكلاتي كه هماكنون در دانشگاهها مشهود است، بحث نحوه ارائه واحد عمومي تربيت بدني است. عليرغم برگزاري نشستهاي مختلف چرا تاكنون ساماندهي واحدهاي عمومي به سرانجام نرسيده است؟
ـ يكي از نيازهاي اساسي توسعه ورزش، توجه جدي و كيفي به برگزاري واحدهاي يك و دو است. بنده ارائه واحدهاي يك و دو را سياست خارجي ورزش دانشجويي قلمداد ميكنم چرا كه ميتواند پديد آورنده نگرش مثبت دانشجويان به ورزش باشد.
با توجه به كم بودن زمان ارائه اين واحدها منطق علمي حكم ميكند كه ما هيچگاه در قالب دو واحد نميتوانيم تغييرات فيزيولوژيكي مناسبي را در دانشجو ايجاد كنيم.
بنابراين واحد عمومي بايد در جهت تقويت نگرش مثبت دانشجويان به ورزش حركت كند. با توجه به اينكه بحث واحدهاي عمومي آموزش است، شاخه برنامهريزي تربيت بدني در گروه علوم انساني، وزارت علوم متولي اصلي اين كار است.
به لحاظ ماموريت كاري، اداره كل تربيت بدني ناظر اجراي اين واحدها ي درسي ميباشد و اخيرا اقدام به بررسيهاي لازم كرده است اما متاسفانه در اين مسير با مقاومتهايي روبروست. با علم به اينكه اجراي واحدهاي درسي به طور مستقيم زير مجموعه اداره كل تربيت بدني محسوب نميشود، اما از آنجا كه اين برنامه توسط متوليان اصلي آن بر روي زمين مانده است، اقدام به كنكاش نموده و اگر متولي اصلي آن فعال شود، كار را به آنها واگذار ميكنيم.
در كنار اين تصميمات با حمايت معاونت دانشجويي و آموزشي وزارت علوم، براي اولين بار لحاظ كردن نيم واحد درس اختياري ورزش براي دانشجويان تحصيلات تكميلي در مقاطع فوق ليسانس و دكترا را پيشنهاد داده و همچنين پيگير افزايش دو واحد -بر اساس قانون برنامه چهارم ـ به چهار واحد هستيم.
** در گذشته وعدههايي درخصوص امكان ايجاد شرايط ادامه تحصيل براي خبرنگاران در رشته تربيت بدني داده شد اما چرا اين كار نيمه كاره رها شد؟
ـ وعده و وعيدهايي كه مسوولان برخي از بخشها بدون فراهم كردن بستر مناسب و اجرايي در اين رابطه دادهاند مشكل اصلي اين اقدام بود. ما در قالب يك طرح كاملا حساب شده و بررسي شده، قرار بود كه پذيراي خادمين ورزش در دانشگاهها، همسو با پذيرش قهرمانان در هر سه مقطع تحصيلي باشيم، اما متاسفانه دانشگاه پيام نور در يك اقدام شتابزده اين طرح را متوقف گذاشت -چرا كه بدون هماهنگي با سازمان سنجش و تاييدات رسمي وزارت علوم، اقداماتي انجام داده بود- بنابراين از سوي سازمان سنجش كليه اين اقدامات غير رسمي و ملغي اعلام گرديد.
با اين حال اداره كل تربيت بدني با اهميتي كه به كليه بخشهاي اثر گذار در توسعه ورزش ميدهد، سعي در پيگيري مصوبه رسمي اين برنامه دارد براساس آييننامه وزارت علوم و شوراي انقلاب فرهنگي تنها كميسيون رسمي پذيرش بدون كنكور در كشور در هر سه مقطع اداره كل تربيت بدني وزارت علوم ميباشد.
** دو سال پيش قول ايجاد مركز افكار سنجي ورزش ايران توسط اداره كل تربيت بدني داده شد. كار ايجاد اين مركز به كجا رسيد؟
ـ مدير سابق روابط عمومي طرح ايجاد مركز افكارسنجي ايران را داد اما به دليل عدم توانمندي وي طرح نيمه كاره ماند. حالا اگر فرد شايستهاي پيدا شود مطمئنا ايجاد مركز افكار سنجي را پيگيري خواهيم كرد. در هر صورت اين كار جزو وظايف اصلي اداره كل تربيت بدني نبود.
** آيا قهرمان سازي از وظايف اداره كل تربيت بدني است، يعني اداره كل ميخواهد دانشجويان ورزشكار را به تيمهاي ملي معرفي كند يا هدف اداره كل، استفاده از قهرمانان تيمهاي ملي در دل تيم ملي دانشجويي است؟
ـ وظيفه اصلي ما ارائه ورزش و ايجاد انگيزه با ابزارهاي آموزشي، همگاني و قهرماني براي عمومي دانشگاهيان است. پس از موفقيت در اين قدم با توجه به شان علمي ورزش دانشگاهي و سكانداري علمي ورزش كشور، سعي در خدمات رساني دانشگاهها به كل ورزش كشور داريم و در اين مسير از تمام ظرفيتهاي دانشگاه در جهت شناسايي استعدادها و پرورش آنها در ورزش كشور اقدام ميكنيم.
در اين ميان براي تقويت بنيه علمي قهرمانان، شرايط حضور آنان را در دانشگاه فراهم كرده و بالطبع بايد در برنامههاي دروندانشگاهي و بينالمللي خود به صورت كوتاه مدت از حضور اين قهرمانها استفاده كنيم.
با اين حال در سير توسعه ورزش دانشجويان به دنبال معرفي دانشجويان بااستعداد به تيمهاي ورزش باشگاهي و ملي كشور هم هستيم. يكي از برنامههاي اخير ما اضافه كردن دو حلقه مهم به زنجيرهي قهرماني دانشجويان ميباشد. در حال حاضر يك دانشجو بايد از يك زنجيره 5 حلقهاي شامل 1ـ حضور در تيمهاي دروندانشگاهي 2ـ حضور در تيمهاي بيندانشگاهي 3ـ حضور در تيمهاي مناطق 9 گانه 4ـ حضور در تيمهاي المپيادها 5ـ حضور در تيمهاي المپياد ملي بگذرد تا به حلقه ششم يعني عضويت در تيمهاي ملي دانشجويي متصل شود.
** همواره اين شائبه وجود داشته كه شما فقط از ظرفيت نيروهاي مشهدي در اداره كل استفاده ميكنيد، به طوري كه بيشتر مسوولان اين اداره كل همشهري شما هستند. آيا اين موضوع را قبول داريد!!؟
ـ وقتي آدم در يك شهر يك سري نيروها را ميشناسد طبيعي است كه از آنها استفاده كند. يك شاخصه مهم براي انتخاب همكاران شناخت است. يك مدير بايد اولا از تمام ظرفيتها استفاده كند و دوما نسبت به نيروها شناخت داشته باشد. در هر صورت نگاه من به كل كشور است و اگر نيروي كارآمدي شناسايي شوند، مطمئنا او را به كار ميگيرم به طوري كه حالا احتمالا دكتر رضواني رييس اداره كل تربيت بدني دانشگاه شاهرود، جانشين دكتر طاهري و قائم مقام اداره كل خواهد شد.
