شب دنيزلي

استانبول: تماشاي فوتبال در يك استاديوم خارجي به‌خوبي دلايل ناكامي فوتبال ايران را به تصوير مي‌كشد. اينكه چرا علي‌رغم صرف صدها ميليارد تومان در سال همچنان فوتبال ايران به‌عنوان يكي از مدعيان آسيا از راهيابي به ‌جام‌جهاني عاجز است به‌طور حتم بي‌دليل نيست.

به نوشته فرهیختگان؛ شنبه‌شب، وقتي به همراه حدود ٢٠ خبرنگار ورزشي ايراني وارد استاديوم «اينونو»، ورزشگاه اختصاصي بشيكتاش شديم اين دلايل به وضوح توي چشم مي‌زد.

مسوولان باشگاه روز قبل از مسابقه خواسته بودند ليست تمامي اعضاي گروه را برايشان ارسال كنيم. بدون كوچك‌ترين دردسري براي تعدادي از خبرنگاران كه كارت خبرنگاري‌شان را به همراه داشتند، id كارت صادر كردند و بقيه هم در كنار جايگاه ويژه نشستند.

ورزشگاه بشيكتاش در كنار ميدان «تكسيم»، ميدان اصلي شهر است و تماشاگران خيلي راحت به ورزشگاه مي‌آيند بدون اينكه نظم شهر پرترافيك استانبول به هم بريزد يا پليس نگران اتفاق ناخوشايندي شود. همه آنها از حدود يك‌ساعت قبل از بازي وارد ورزشگاه مي‌شوند و روي صندلي خود كه شماره‌گذاري شده مي‌نشينند. همه چيز مرتب است.

براي اسپانسرهاي باشگاه محل‌هاي مشخصي در نظر گرفته شده تا هر‌كدام بنا بر سهميه خود تعدادي را به آنجا دعوت كنند و بازي را از جاي راحتي ببينند.

فعاليت‌هاي بازاريابي از زمان ورود به استاديوم توجه‌ همه را جلب مي‌كند. در اينجا مثل تمام كشورهاي صاحب فوتبال و برخلاف ايران، فوتبال خصوصي است و بايد از راه‌هاي اصولي درآمدزايي كرد. پس لازم است همه‌چيز با برنامه جلو برود تا چرخ فوتبال بچرخد چون از شير نفت خبري نيست. در اين سيستم تماشاگر اهميت فوق‌العاده‌اي دارد و به همين دليل تمام تمهيدات براي راحتي و لذت‌بردن آنها انديشيده مي‌شود.

گفته مي‌شود باشگاه بشيكتاش سال گذشته بيش از ٥٠ ميليون دلار درآمد داشته، پس طبيعي‌ست كه مسولان باشگاه حواس‌شان به همه چيز از تماشاگر گرفته تا اسپانسر و مسائل ديگر باشد. البته اين روزها هواداران بشيكتاش رابطه خيلي خوبي با مديران باشگاه ندارند ولي دليل اين اختلاف بي‌احترامي به تماشاگران نيست. هواداران از اينكه باشگاه براي اين فصل كه تيم در ليگ قهرمانان حضور دارد، بازيكن خوب نگرفته ناراحتند. آنها حتي چندبار جلوي باشگاه جمع شدند و خواستار استعفاي مديران شدند.

يكي از خبرنگاران ترك مي‌گفت علي‌رغم اينكه بشيكتاش خوب نتيجه نگرفته هواداران خيلي مصطفي دنيزلي، سرمربي تيم را دوست دارند چون عقيده دارند دليل اين ناكامي‌ها مديريت باشگاه است نه كادر فني و بازيكنان. به همين خاطر هم در طول بازي از هيچ تلاشي براي تشويق تيم دريغ نكردند. حريف‌شان كاسيمپاشا تيم شانزدهم جدول بود كه اتفاقا خوب هم بازي كرد.

اين تيم متعلق به محله كاسيمپاشا محله‌اي كه رجب طيب اردوغان نخست‌وزير تركيه در آن متولد شده، است؛ محله‌اي خاص كه اهالي آن ازجمله خود اردوغان به رفتار خارج از عرف يا قلدرمآبانه مردمان آن افتخار مي‌كنند. حدود هزار تماشاگر اين باشگاه هم در ورزشگاه بودند و تيم‌شان را با شور و هيجان تشويق مي‌كردند اما حدود ٢٥ هزار تماشاگري كه در ورزشگاه ٣٣ هزار نفري «اينونو» حضور داشتند اجازه نمي‌دادند صداي رقيب شنيده شود. آنها از دقايقي قبل از شروع بازي يعني زماني كه تيم‌ها براي گرم‌كردن به زمين آمدند تا دقيقه ٩٠ يك‌ضرب بشيكتاش را تشويق مي‌كردند.

اصولا ترك‌ها تماشاگران پرشوري هستند. در بازي چهارشنبه شب تركيه - ارمنستان هم كه يك بازي تشريفاتي بود در تمام طول بازي يك دقيقه هم ساكت ننشستند. معمولا مثل همين بازي بشيكتاش قبل از بازي سرود باشگاه و آهنگ‌هاي خاص پخش مي‌شود تا شور و هيجان تماشاگران چند برابر شود. گزارشگر استاديوم اسامي بازيكنان را به شيوه جالبي اعلام مي‌كند و هوادران هم پاسخ او را مي‌دهند.

زماني كه گل زده مي‌شود خيلي سريع آهنگي حماسي در حد ١٠ ثانيه پخش مي‌شود و نام گلزن بازي سه بار اعلام مي‌شود. معماري استاديوم طوري است كه صدا خيلي خوب در آن مي‌پيچد و تيم مقابل را تحت‌فشار مي‌گذارد. البته بشيكتاش قرار است ورزشگاهي جديد بسازد چون هم ظرفيت ورزشگاه فعلي جوابگوي نياز باشگاه نيست و هم برخلاف ديگر باشگاه‌هاي مطرح تركيه، بشيكتاش ورزشگاه اختصاصي ندارد و «اينونو» را از دولت اجاره كرده است.

از طرفي اين ورزشگاه كه ميزبان ليگ قهرمانان اروپا نيز هست تاحدودي قديمي شده و نياز است ورزشگاهي مدرن‌تر براي يكي از سه تيم مطرح تركيه ساخته شود. هرچند همين ورزشگاه در شرايط فعلي هم وضعيت خوبي دارد و از جايگاه خبرنگاران گرفته تا جايگاه ويژه و محل نشستن تماشاگران كاملا به استانداردهاي يوفا نزديك است.

در تونل باشگاه كه به رختكن‌ها منتهي مي‌شود عكس‌هايي قديمي مربوط به ده‌ها سال قبل به ديوار چسبيده شده كه تاريخ باشگاه را به تصوير مي‌كشد. رختكن اختصاصي تيم هم فوق‌العاده است. به تعداد بازيكنان جاي نشستن و لباس درآوردن وجود دارد كه نام هر بازيكن بالاي جايگاه مخصوص خود نوشته شده است. در دو طرف رختكن اتاق آناليز و اتاق ماساژ وجود دارد كه كاملا مجهز است.

كمي آن‌طرف‌تر از رختكن سالن نسبتا بزرگي وجود دارد كه موزه باشگاه است و تمام افتخارات باشگاه از ١٠٦ سال قبل تا به حال در آن وجود دارد. فروشگاه‌هاي هواداري آن هم به همراه فروشگاه‌هاي ديگر باشگاه‌هاي بزرگ شهر يعني گالاتاسراي و فنرباغچه، در نقاط مختلف استانبول وجود دارد و هواداران مي‌توانند تمام محصولات باشگاه‌شان را از آنجا بخرند.

در روز بازي اغلب تماشاگران با لباس و شال باشگاه در استاديوم حضور داشتند و با خواندن شعارهاي مختلف ازجمله سرود باشگاه، تيم‌شان را تشويق مي‌كردند. بازي با دوربين‌هاي متعدد فيلمبرداري مي‌شود و تمام ورزشگاه از تماشاگران گرفته تا بازيكنان مطرح و مربيان، حركات‌شان لحظه به لحظه زير نظر است. به غير از شبكه‌اي كه حقوق رسانه‌اي انحصاري ليگ را در اختيار دارد، دوربين‌هاي ديگر اجازه فعاليت در ورزشگاه را ندارند.

يكي دو خبرنگار تلويزيون ايران هم كه قصد داشتند چند تصوير بگيرند با ممانعت مسوولان ورزشگاه مواجه شده و مجبور شدند فقط در بيرون ورزشگاه تصوير بگيرند. حتي در زمان مصاحبه مطبوعاتي مصطفي دنيزلي هم فقط يك دوربين در اتاق كنفرانس وجود داشت و برخلاف ايران دوربين‌هاي متعدد فضاي اتاق كنفرانس را اشغال نكرده بودند.

درواقع همه چيز سرجاي خودش است و همه طبق اصولي مشخص كار خود را انجام مي‌دهند. اگر غير از اين بود تركيه در جام جهاني سوم نمي‌شد و باشگاه‌هاي اين كشور از رقابت‌هاي اروپايي سردر نمي‌آوردند. همين كه سرمربي تيم ملي اسپانيا-لوييس آراگونس-، يا سرمربي اف‌ث بارسلونا – فرانك رايكارد- و بازيكناني مثل هري كيول و روبرتو كارلوس به ليگ تركيه مي‌آيند، معلوم است فوتبال در اين كشور رشد چشم‌گيري داشته است. رشدي كه معلوم نيست چه زماني در فوتبال ايران رخ دهد.

بازي بشيكتاش با كاسيمپاشا نيز ٢ بر يك به‌نفع بشيكتاش كه اواخر بازي دو اخراجي هم داد، تمام شد تا دنيزلي چند شب قبل از بازي با ولفسبورگ در ليگ قهرمانان كمي از زير فشار خارج شود.