حجكم مقبول، انشاءا...!
حج يكي از زيباترين دستورات اسلامي است. حكمي كه قرنها بعد از اجرا شدنش، نظر روشنفكراني چون پائولوكوئيلوي برزيلي را به اسلام جلب ميكند تا در مدح اين سنت و اين حكم زيباي الهي صفحهها مطلب بنويسند اما همواره و در طول تاريخ شرع مقدس اسلام - به خصوص شيعيان - شاهد آن بودهايم كه ائمه(ع) و فقها براي واجبالحج شدن مسلمانان، شرايطي سخت را مطرح كردهاند كه شايد اكنون زياد مورد توجه حجاج قرار نميگيرند.
به نوشته گل؛ وقتي معصوم(ع) ميفرمايد: «اگر حاجي قبل از سفر حج، از همسايگانش حلاليت نطلبد، حجي مشكوك را انجام داده!» و در تكميل دستورش، زماني كه از او معناي كلمه «همسايه» را جويا ميشوند، ميفرمايد: «40 خانه به شرق، 40 خانه به غرب، 40 خانه به شمال و 40 خانه به جنوب از همسايگان محسوب ميشوند!»
بيشك اگر در آن زمان سبك معماري آپارتماننشيني امروزي رايج بود، «چهل خانه بالا و چهل خانه پايين» هم به اين دستور زيبا افزوده ميشد. البته احكامي شبيه به اين، اصلا مختص حج نيستند و خداوند همواره به واسطه قرآن، پيامبر(ص) و ائمه معصوم(ع) به انسان تاكيد كرده كه حقالناس (يعني حق فرد بر فرد) بر حقا... (يعني حق خدا بر فرد) ارجحيت و اولويت دارد.
به همين سبب در احكام نماز داريم، اگر فردي در انتظار نمازگزار يا طلبكار وي باشد، نمازگزار اول بايد طلب او را بدهد يا كار او را انجام دهد و بعد براي نماز قامت ببندد! به همين دليل بود كه حضرت امام خميني(ره) نمايندگان مجلس را از سفر حج بازداشت. البته همهمان شنيدهايم، خداوند حقا... را ميبخشد، اما حقالناس را هرگز نميبخشد و مو را از ماست بيرون ميكشد!
اميررضا واعظآشتياني، مديرعامل باشگاه استقلال و قائم مقام سازمان تربيتبدني كشورمان، به لطف حضرت حق احساس كرده كه واجبالحج است و ميخواهد امسال حج تمتعش را انجام داده و رسما حاجي بشود! (البته اگر تا به حال توفيق حضور در مراسم با شكوه حج تمتع را پيدا نكرده باشد) مبارك است!
اميدواريم كه حاجي در زمان انجام اين سفر معنوي يادي هم از ما بكند و براي فوتبال ايران و موفقيتش دعا كند، اما متاسفانه زمان برگزاري اين مراسم الهي، درست همزمان با وقتي شده كه آشتياني هم زمان درگير مديريت باشگاه بزرگ و پردردسري مثل استقلال تهران و پست قائم مقامي سازمان تربيتبدني ايران شده است.
همه ما ميدانيم كه قائم مقام سازمان به دليل گرفتاريهاي فراوان سعيدلو و حتي آشتياني بيشتري كه نسبت به ورزش دارد، (آشنايي مدتها رييس فدراسيون دوچرخهسواري بوده و در اين فدراسيون عملكرد خوبي هم داشته است) بيش از شخص سعيدلو درگير و گرفتار غائلههاي ورزشي است.
در چنين شرايط حساسي و در حالي كه خود آشتياني آنقدر پريشان اين گرفتاريهاي زياد شده كه قصد داشته از مديرعاملي استقلال استعفا دهد (كه البته مورد قبول هيات مديره قرار نگرفته است. ظاهرا باشگاه آبيپوش آنقدر قحطالرجال مديريتي دارد كه جز واعظآشتياني كسي را براي اين پست پيدا نميكند! شايد هم حضور قائم مقام سازمان در راس هرم مديريتي باشگاه، آرزويي بوده كه حالا دست تقدير آن را براي مديران باشگاه آبي به واقعيت بدل كرده است!) موسم حج نيز از راه رسيده و او دوست ندارد به نداي حق لبيك نگويد!
درست به همين دليل است كه آشتياني، نفريه را به عنوان جانشين خود در مدتي كه در سفر حج است معرفي ميكند. هرچند كه نفريه اين امر را نپذيرفته و اين مسووليت را قبول نكرده است!
اما در بيست و چند روزي كه آشتياني در سفر حج است، اين همه كار مردم كه روي زمين ميماند را چه كسي بايد انجام دهد؟ تمام جماعت ورزشي كه كارشان به واسطه حاجي شدن قائم مقام سازمان به اشكال برخورد ميكند يا تمام آبيپوشان و آبيدوستاني كه در موسم حج آشتياني، از بابت غيبت مديرعامل استقلال متضرر ميشوند، حقشان را از چه كسي بايد بگيرند؟!
شايد همين آياها و چراها بوده كه باعث شده شاعر فارسيگوي، چنين بسرايد:
«طواف خانه دل كن كه كعبه خود سنگي است
كه اين خليل بنا نهاد و آن خداي خليل»
سلطانالعارفين بايزيد بسطامي(ره) در طول عمر پر بركتش حج نكرد. حضرت بايزيد(ره) سالها به نيت سفر حج پول جمع ميكرد. تا آنكه توانست 200 دينار زر جمع كند. پولي كافي بود و بايزيد(ره) پياده رهسپار حج شد. چند فرسخي بيشتر از بسطام دور نشده بود كه مردي بر وي رسيد و پرسيد:
- كجا ميروي؟
- عازم حج هستم، اگر خدا بخواهد!
- چقدر پول داري؟
- 200 دينار زر!
- اين پول را به من بده و برگرد. من هفت سر عائله دارم كه همگي گرسنه و بيمارند. حج تو منم!
سلطانالعارفين بايزيد(ره) در جا بدره زرش را به او داد و برگشت! آن سال همه كاروانياني كه از بسطام عازم حج شده بودند، در بازگشت گواهي دادند كه حضرت سلطانالعارفين بايزيد بسطامي(ره) را در رمي جمرات، سعي صفا و مروه و حين طواف ديدهاند!
اي قوم به حج رفته كجاييد، كجاييد؟
معشوق همين جاست بياييد، بياييد!
معشوق تو همسايه ديوار به ديوار
در باديه سرگشته شما در چه هواييد؟
يك عمر از اين خانه به آن خانه برفتيد
يك سال از اين خانه به اين بام برآييد!
گر صورت بيصورت معشوق ببينيد
هم صورت و هم خواجه و هم خانه شماييد!
