جامی برای امروز، جايي براي فردا

جام جهانی جوانان یا زیر 20 ساله‌ها. اما شاید سکوی پرتاب ستاره‌های آینده فوتبال توصیف بامسما‌تری از تورنمنتی باشد که طی کمی بیش از 3 دهه 485 ستاره ملی را به ادوار مختلف جام جهانی بزرگسالان معرفی ‌کرده است که سرآمدان آنها دیه‌گو مارادونا، انزو فرانچسکولی، دونگا، آندریاس مولر، داوور شوکر، مانوئل روی کوشتا، لوئیز فیگو، دوایت یورک، روبرتو کارلوس، تیری آنری، رونالدینیو، مایکل اوون، پیتر چک و مایکل اسین هستند و سرانجام لیونل مسی، پرنورترین ستاره حال حاضر فوتبال دنیا.

به نوشته وطن امروز؛ جام‌جهانی جوانان روز 27 ژوئن 1977 در تونس کلید خورد و حالا شاهد برگزاری شانزدهمین دوره آن باز هم در شمال آفریقا هستیم؛ مصر 2009. این جام تنها تورنمنت ملي فوتبال است که در آن هر 5 قاره (آسیا، اروپا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای‌جنوبی) تقریبا سهمیه‌هایی مساوی دارند و شگفتی‌های هر دوره توجیهی محکم برای این عدالت قاره‌ای است.

بزرگ‌ترین تورنمنت تین‌ایجر‌های جهان بار‌ها شاهد قدرتنمایی کشور‌هایی از آفریقا، آسیا یا کارائیب بوده و این روند در این دوره هم متوقف نشده است. فیفا در این دوره تعداد تیم‌های حاضر را از 16 به 24 تیم افزایش داد ولی جای هیچ پشیمانی نبود چون ظهور پدیده‌هایی مثل مجارستان، ونزوئلا، امارات و کره جنوبی شاید حاصل همین افزایش سهمیه‌ها باشد گرچه حضور قدرتمند آفریقایی‌ها که 4 نماینده از 5 سهمیه‌شان از گروه خود صعود کردند را دیگر نمی‌شود به حساب شگفتی گذاشت.



گروه A: فروغ فراعنه، لاجوردی کمرنگ
برای لشکر هواداران مصری این گروه حکم تحقق یک آرزو را داشت چون زیر 20 ساله‌های کشور میزبان در رقابت با حریفان قدرتمندی مثل ایتالیا و پاراگوئه به‌عنوان تیم نخست صعود کردند. ترینیدادوتوباگو هم حکم چراغ سبز برای گروهی را داشت که از پیش تصور نمی‌شد چنین مسابقات جذابی توام با هیجان تا آخرین لحظات را دربر داشته باشد.

مصر: میزبان شانزدهمین دوره جام جهانی جوانان با همه حمایت‌های پرشور و پرسروصدایی که پشت سر داشت کاملا زیر فشار بود تا انتظارات سنگین مردم را برآورده سازد اما فراعنه جوان با این فشار فزاینده به خوبی کنار آمدند و با برپایی جشنواره گل مقابل نخستین حریفشان (ترینیدادوتوباگو) با آسودگی بیشتری به مصاف پاراگوئه رفتند. اما با شکست مقابل پاراگوئه مجبور شدند همانند تیم ملی بزرگسالانشان ایتالیایی‌ها را درهم بکوبند و این بار با نتیجه 2-4.

پاراگوئه: انتظارات بیشتری از نایب قهرمان آمریکا‌ی جنوبی وجود داشت و آنها پس از تساوی بدون گل با ایتالیا توانستند میزبان را شکست دهند و با اطمینان از صعودشان در بازی آخر مقابل توباگو به مهره‌های اصلی‌شان استراحت بدهند.

ایتالیا: جوانان آتزوری به‌عنوان نایب قهرمان اروپا به سرزمین اهرام آمدند اما در مرحله گروهی چیز خاصی نشان ندادند و به زحمت به‌عنوان تیم سوم گروه صعود کردند هرچند که در مرحله یک هشتم با ارائه فوتبالي نتیجه‌گرا و حذف اسپانیای مدعی ثابت کردند لاجوردی‌های جوان پیرو مکتب کاتاناچو هستند.

ترینیدادوتوباگو: جنگجویان «سوکا» تنها آمده بودند تا نخستین گل خود در تاریخ جام جهانی جوانان را بزنند و نخستین امتیاز را دشت کنند.

لحظات ماندگار
مصر که تنها به کسب یک امتیاز از دومین بازی‌اش مقابل پاراگوئه برای صعود احتیاج داشت با نتیجه تساوی یک بر یک به وقت‌های تلف شده بازی رسید اما گل ناگهانی آلدو پانیاگوا سروصدای هواداران انبوه میزبان را خاموش کرد.

بازی با اعداد
5: مصر پنجمین میزبان جام جهانی زیر 20 ساله‌هاست که از مرحله گروهی صعود می‌کند. از 15 میزبانی قبلی تنها شوروی (1985)، پرتغال (1991)، آرژانتین (2001) و هلند (2005) صعود کرده بودند.



گروه B: گشایش اسپانیایی، پدیده ونزوئلا
طبق انتظار اسپانیایی‌های جوان همانند روش شروع معروف بازی شطرنج موسوم به «گشایش اسپانیایی» مسابقات را با توفان گل آغاز کردند و هر 9 امتیاز ممکن 3 بازی‌شان را غارت کردند. اما آنچه انتظارش نمی‌رفت ظهور پدیده‌ای به نام ونزوئلا بود که با پاگذاشتن به شانه نیجریه و هائیتی به جمع 16 تیم برتر مسابقات صعود کرد.

اسپانیا: بهترین تیم مرحله گروهی و همردیف برزیل. ماتادورهای کمتر از 20 ساله‌ به لطف مثلث مرگبارشان، فران مریدا، دانیل پارخو و آرون نیگس جلوی رقبایشان جشنواره گل راه انداختند. آنها همچنین در عقب زمین هم مطمئن نشان دادند. در حالی که به نظر می‌رسید این تیم قدرتمند و بخوبی سازمان یافته با اتکا به تجربه جوانانی که ستاره‌های لالیگای اسپانیا محسوب می‌شوند تا فینال به پیش برود، اما اسپانیا در نخستین بازی مرحله حذفی مغلوب ایتالیا شد.

ونزوئلا: یکی از پدیده‌های جام تا اینجا! با اینکه کشور ونزوئلا پیشینه فوتبالی چندانی ندارد اما چاوزهای جوان سبکی دیدنی از فوتبال را به نمایش گذاشتند و اگرچه مغلوب اسپانیا شدند اما با شکست دادن نیجریه و 8 گله کردن هائیتی، سرخپوشان زنگ خطر را برای دیگر رقبا به صدا درآوردند.

نیجریه: یک معمای آفریقایی! شکاف‌های خط دفاع نیجریه‌ای‌ها را مقابل 2 تیم اول گروه بازنده ساخت و اگر حریف ضعیفی مثل هائیتی آماده گلباران شدن نبود عقاب‌های سبز به همین صعود ناپلئونی هم نمی‌رسیدند.

هائیتی: از هر نظر تازه‌کار. البته مردان جوان جزایر پلی‌نزی تجربه خوبی برای آینده اندوختند.
لحظات ماندگار

1- دانیل آدجو بازیکن نیجریه با گلزنی مقابل هائیتی در جریان پیروزی 5-صفر کشورش یک هزار و هشتصدمین گل تاریخ رقابت‌ها را به نام خود ثبت کرد.

2- زوج خط حمله ونزوئلا یوناتان دل وایه و خوسه روندون در مقابل هائیتی نگون‌بخت به یکدیگر کمک کردند تا برای نخستین بار در تاریخ جام‌جهانی جوانان 2 بازیکن در یک مسابقه هت‌تریک کرده باشند.

جمله ماندگار
«ما ملت کوچکی هستیم و هنوز راه درازی تا نخبگان فوتبال جهان داریم. سطح مسابقات آنقدر بالا بود که اگر کوچک‌ترین اشتباهی مرتکب می‌شدیم گل می‌خوردیم». لیونل شاربونیر (سرمربی هائیتی)



گروه C: گروه مرگ، 4 سبک متفاوت
گروه C را خیلی از کارشناسان گروه مرگ می‌نامیدند که عملا با حذف آمریکا و کامرون 2مدعی همیشگی در فوتبال پایه جهان این پیش‌بینی‌ها به حقیقت پیوست. آلمان و کره‌جنوبی در نهایت از این گروه صعود کردند آن هم در شرایطی که تیم‌های سوم و چهارم (آمریکا و کامرون) هر دو، 3 امتیازی بودند ولی با این وجود گروه مرگ تنها یکی از 2 گروه مسابقات بود که هیچ صعودکننده‌ سومی نداشت.

آلمان: پس از قهرمانی در رقابت‌های زیر 19 سال اروپا در سال جاری ژرمن‌ها از همان ابتدا جزو مدعیان مصر 2009 بودند البته نتایجی ناامیدکننده در بازی‌های دوستانه موجب شده بود کارشناسان در ابتدا چندان روی آلمان حساب نکنند ولی آنها با 2 پیروزی قاطع بر آمریکا و کامرون و یک تساوی مقابل کره با 7 گل زده و تنها یک گل خورده بالا رفتند و سرمربی کامرون آلن وابو را به گفتن این جمله به یاد ماندنی واداشتند: «ما نیمی از مسابقه را از بهترین تیم تورنمنت (آلمان) جلو بودیم ولی...»

کره‌جنوبی: ببرهای آسیا بازی به بازی پیشرفت می‌کنند. پس از شکست در بازی نخست مقابل کامرون (2 بر صفر) هونگ میونگ بو، سرمربی و اسطوره فوتبال کره با ایجاد تغییراتی، کارآیی تیمش را چند برابر کرد و اینچنین بود که آنها شکست برابر آلمان را با تساوی یک بر یک عوض کردند و سرانجام با انجام بهترین بازی شان مقابل آمریکا 3 بر صفر پیروز شدند و صعود کردند و ادیسه کره‌ای‌ها با پیروزی مشابه 3 بر صفر شاگردان هونگ میونگ‌بو مقابل پاراگوئه در بازی دوشنبه‌شب در مرحله یک‌هشتم
ادامه یافت.

آمریکا: «ما غمگین هستیم.» این شرح حال توماس رونگن، سرمربی آمریکا‌یی‌ها پس از شکست سنگین مقابل کره و حذف از رقابت‌ها بود.

کامرون: در گروهی که به غیر از صدرنشین، سایر تیم‌ها هر یک دیگری را شکست دادند، کامرون که بهترین آغاز را داشت با پایانی تلخ مواجه شد.

لحظات ماندگار
11 مرد اصلی کره در جریان پیروزی منجر به صعود مقابل یانکی‌ها همگی پس از سوت پایان به سمت نیمکت تیمشان رفتند و با هم جلوی هونگ میونگ‌بو سرمربی‌شان تعظیم کردند.

بازیکنان کامرونی پس از هر جلسه تمرین حلقه می‌زدند و رقص و آواز محلی خود را اجرا می‌کردند.



گروه D: غناي فوتبال غنا، تحقير 3 شير
یک گروه دشوار که با سرافکندگی بنیانگذار فوتبال به پایان رسید تا باردیگر این پرسش مطرح شود که چرا بریتانیایی‌‌ها که صاحبان اصلی فوتبال هستند نمی‌توانند در رده‌های پایین سنی به موفقیت برسند.

غنا: هجومی‌ترین تیم گروه کارش را با شوکی نابهنگام مقابل ازبکستان آغاز کرد اما غنایی‌ها بازگشتند و 1-2 ازبک‌ها را شکست دادند. اوج کار جذاب‌ترین تیم تورنمنت پس از برزیل، زمانی بود که آنها استعمارگران قدیمی بریتانیا را با 4 گل خوار و خفیف کردند و اگر محمد ربیو بازیکن کلیدی‌شان در بازی آخر مقابل اروگوئه اخراج نمی‌شد اروگوئه را هم می‌بردند.

اروگوئه: «تاباره ویودس» با یک ضربه سر‌ضرب دیدنی در دقیقه 84 دروازه انگلستان را در نخستین مسابقه فروریخت تا لاسلسته (آسمانی‌ها) جام را با اعتماد به نفس ویژه آغاز کنند و در ادامه 3 گل به ازبکستان بزنند و 2 گل هم به غنای قدرتمند تا صعود کنند.

ازبکستان: پیش از تورنمنت احمد عبدالله‌اف سرمربی ازبک‌ها گفته بود هدفش رساندن تیم به جمع 16 تیم پایانی است و با عملکرد ویژه مقابل غنا خیلی‌ها به این باور رسیدند ولی آنها تجربه کافی نداشتند. هرچند که شیرزادبیگ کریم‌اف کاپیتان ازبک‌ها بازی‌هایی درخشان مقابل غنا و اروگوئه انجام داد و در سال‌های آتی بعید نیست این هافبک آسیایی در جهان چهره شود.

انگلستان: «تئو والکات»، «جک ویلشر»، «جک رادول»، «دنی ولبک» و «دانیل استاریج»، این نام 5 بازیکن جوان مشهور لیگ برتری از میان 40 بازیکنی بود که «برایان ایستیک» سرمربی انگلیسی‌ها برای بردنشان به مصر به اتحادیه التماس کرده بود اما او بدون 40 جوان اول فوتبال جزیره راهی سرزمین اهرام شد تا همان تیم درجه سوم هم بر اثر بیماری ضعیف‌تر شود و آبروی سه‌شیرها در دنیا برود.

لحظات ماندگار
انگلیسی‌ها ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید اگر صبر کنی چیز خوبی انتظارت را می‌کشد. پس آنها 12 سال صبر کردند تا در این دوره پس از 850 دقیقه انتظار انگلیس نخستین گل خود در جام‌جهانی جوانان را جشن بگیرد. نام جردن پارکز گمنام با این گل وارد ادبیات فوتبال بریتانیا شد. این گروه پر از گل‌های راه دور ماندگار بود. گلی که آندره آیووی غنایی به انگلستان زد یا گل دیگری که ویودس اروگوئه‌ای با قیچی برگردان راه دور به انگلیسی‌ها تحمیل کرد.



گروه E:پسران سامبا مثل هميشه
برزیل و چک طبق پیش‌بینی‌ها در این گروه اول و دوم شدند و استرالیا تیم بدون امتیاز تورنمنت نام گرفت. البته صعود 2 مدعی اصلی گروه به این آسانی ها هم نبود.

برزیل: سلسائو غول گروه در 2 بازی از 3 بازی خود چنان هواداران عمدتاً بومی را روی سکوها به وجد آورد که می‌تواند با امتیازی شبیه امتیاز میزباني جام را به پایان ببرد. فوتبال پسران سامبا بیش از هر دوره دیگری سرشار از جذابیت‌های بصری- تاکتیکي، خلاقیت و گل‌های آنچنانی بود. البته تساوی بدون گل در دیدار بی‌روح مقابل چک ثابت کرد طلایی‌پوشان چندان تسخیرناپذیر نیستند و یک تیم منسجم می‌تواند در مراحل بالاتر برای آنها مشکل ایجاد کند که شاید این تیم اروگوئه‌ای باشد که فردا با برزیل برای راهیابی به جمع 8 تیم برتر جام، رقابت می‌کند.

چک: نایب قهرمان سال 2007 چنگی به دل نمی‌زد اما به 2 هدف خود رسید. هماوردی با برزیل آن هم بدون شکست و صعود مطمئن. البته قدرت، سازماندهی و قابلیت تطابق در این تیم مشهود است و دفاع آب‌بندی شده‌شان بویژه در بازی مقابل برزیل به خوبی امتحان پس داد. البته چک در مقابل استرالیا و کاستاریکا چهره‌ای تهاجمی از خود به نمایش گذاشت و با شرایطی بهتر از سال 2007 از گروهش بالا رفت.

کاستاریکا: دفاع شکننده کاستاریکا که در بازی نخست 8 گل از برزیل دریافت کرد در بازی آخر هم با 3 بار تسلیم شدن مقابل چک موجب شد جواز صعود از دست آنها لیز بخورد.

استرالیا: پسران «ساکراوس» باید این جام را هرچه زودتر از حافظه‌شان پاک کنند.

لحظات ماندگار
مشهورترین ستاره گروه E نه ژولیانو مهاجم فانتزی برزیل بود و نه «اوندرژ ماژوش» ستاره چک‌ها بلکه یک سگ پرشیطنت بود که بین 2نیمه بازی برزیل– چک هواداران را حسابی به‌وجد آورد. این سگ با استعداد در لحظاتی که بازی تعطیل شده بود خود را به زمین مسابقه رساند و در محوطه 18‌قدم با حرکاتی به یادماندنی مایه خنده تماشاگران شد و بعد از میان تونل انسانی توپ‌جمع‌کن‌ها زمین را با افتخار ترک‌کرد.

بازی با اعداد
3: نکته جالبی که شاهد رقابتی بودن این رقابت‌ها بود به بازگشت 3 تیم از شکست در گروه E مربوط می‌‌شد که 2 بازگشت ماندگار در روز آخر شکل گرفت؛ برزیل
3بر1 استرالیا را و چک 3بر2 کاستاریکا را شکست داد.



گروه F:مجارهاي جادويي، عرب‌هاي خوش شانس
در نهایت این پسران مجار بودند که از شانس‌های‌شان بهترین استفاده را کردند و به عنوان صدرنشین راهی یک هشتم نهایی شدند. اما جام به جز مجارها یک پدیده دیگر هم داشت؛ امارات عربی متحده. عرب‌ها از میزبانی یک کشور عرب‌زبان نهایت بهره را بردند و در محیطی آشنا بهترین بازی‌ها را انجام دادند تا آفریقای جنوبی تنها به عنوان سهمیه سوم صعود کند.

مجارستان: مجارهای کوچک به نظر می‌رسید تحت تاثیر بازی‌های درخشان تیم ملی این کشور در مقدماتی جام جهانی 2010 به خود آمده باشند. آنها در همان ابتدا هندوراس را با 3 گل شکست دادند و تازه در بازی‌ بعد از این هم بهتر شدند و یک روح تیمی حقیقی را به نمایش گذاشتند. صعود سرخ‌ها به جمع 16 تیم جوان برتر جهان بخوبی گویای بیداری فوتبال مجارستان است که میراث مجارهای جادویی دهه 50 میلادی را پشت سر دارد.

امارات عربی متحده: امارات تیمی است که همواره استعدادهای نوین بسیاری را معرفی کرده ولی مشکل آنها همواره انضباط بخشیدن به این تک چهره‌هاست؛ مشکلی که اکثرا تیم‌های عربی و خاورمیانه‌ای با آن مواجه هستند. امارات با شکست دادن هندوراس و تساوی با تیم قدرتمند آفریقای جنوبی جواز صعود از گروه F را گرفت.

آفریقای جنوبی: کارشناسان متفق‌القولند که مشکل کرمیث اراسموس فوق‌ستاره جوان جنوب آفریقا و هم‌تیم‌هایش در مرحله گروهی کم‌شانسی بود و بس. مشکل دیگر این تیم کمبود انضباط و خشونت زیادی است که موجب شد آنها ظرف 3 بازی 60 خطا انجام دهند و 9 کارت زرد و 2 کارت قرمز دریافت کنند.

هندوراس: میهمانان آمریکای مرکزی وقتی دیدند امارات با تفاضل گل 1- صعود کرد آهی از دل برآوردند چون آنها موفق شدند در روز آخر مجارستان صدرنشین را 3 بر صفر شکست دهند، البته نه تیم اصلی مجارها را.

لحظات ماندگار
بازیکنان امارات هنوز هم نمی‌دانند که چطور به شکل معجزه‌‌آسا و در آخرین لحظات نخستین مسابقه‌شان از شکست فرار کردند. در حالی که بازی به دقیقه 90 رسیده بود آنها با 2 گل از آفریقای‌جنوبی عقب بودند ولی با گل «همدان الکمالی» از روی نقطه پنالتی (91) امیدوار شدند تا اینکه 2 دقیقه بعد در آخرین ثانیه‌ها «ثیاب عوانا» گل مساوی را به ثمر رساند.