پاسخ رايزني فرهنگي ايران در سوريه به يك يادداشت

در پي انتشار يادداشتي با عنوان «راز ناكامي تهاجم فرهنگي ايران به جهان عرب!» كه در انتهاي آن نقد كوتاهي به عملكرد رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در سوريه داشت، روابط عمومي اين رايزني چوابيه‌اي را براي سايت ارسال كرد كه به همراه توضيح نويسنده از نظر بينندگان مي‌گذرد:

احتراماً، با توجه به درج مقاله اي تحت عنوان: «راز ناکامي تهاجم فرهنگي ايران به جهان عرب» نظر به ذکر برخي نکات در خصوص فعاليتهاي اين رايزني فرهنگي، خواهشمند است بر حسب قانون مطبوعات دستور درج توضيحات ذيل را صادر فرمايند:

ـ در اين کوتاه سخن بر آن نيستيم تا با آقاي سياوش سرمدي نويسنده مقاله «راز ناکامي تهاجم فرهنگي ايران به جهان عرب» پيرامون تمامي مطالب ، از انتخاب عنوان تا خلط مباحثي همچون «نفوذ» و «تهاجم» ؛ تا بکار بردن قياس مع الفارق در بيش از يک نمونه ، تا نگاه سطحي نمودن به فرهنگ و هنر يک قوم و تا...... ، به چالش بپردازيم اما آنچه که لازم است بطور مختصر از سوي اين رايزني فرهنگي پاسخ داده شود اينست که:

1ـ ظاهراً نويسنده محترم از سياست ها و اهداف و فعاليتهاي رايزني هاي فرهنگي در گوشه و کنار جهان اطلاع دقيقي در دست ندارند و بسيار در اين خصوص سطحي نگري کرده اند به اين برادر گرامي پيشنهاد مي کنيم با مراجعه به سايت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي از اساسنامه و همچنين عملکرد فرهنگي و هنري رايزني هاي فرهنگي در کنار فعاليتهاي ديني مطلع شوند.

2ـ اشاره نويسنده به انتشار کتاب معرفي مناطق زيارتي و سياحتي سوريه از سوي اين رايزني بعنوان «مهمترين کارهايي که در رايزني انجام شده است» ، در ابتدا بايد به اين نکته اشاره نمود که کتاب مذکور انتشار وزارت جهانگردي سوريه مي باشد و اين نمايندگي در ترجمه و ويراستاري مطالب با آن وزارت همکاري داشته است و اصولاً چنانچه نويسنده مقاله به گزارش فعاليتهاي انتشاراتي رايزني فرهنگي نگاهي حتي گذرا مي انداخت ملاحظه مي کرد که اين نمايندگي اصولاً آن کتاب را جزو فعاليتهاي مستقل انتشاراتي ذکر نکرده است.

3ـ نويسنده مقاله ظاهراً سهواً و يا شايد هم بطور عمد بيش از دو دهه از فعاليتهاي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در سوريه را ناديده گرفته است که در اين نوشتار تصميم به احصاء و شمارش آنها نداريم امّا اميدواريم که به سايت ذيل مراجعه نموده و با گوشه اي از فعاليتها آشنا گردند و ببينند که آيا فعاليتهايي همچون نمونه هاي ذيل تنها جنبه ديني دارند؟
ـ برگزاري دوره هاي آموزش زبان فارسي در محل رايزني، آموزشگاه زبانهاي خارجي دمشق، حلب و لاذقيه ، مرکز فرهنگي زينبيه ، مرکز فرهنگي ايران در لاذقيه و موسسات فرهنگي ديگر.
ـ افتتاح و تأسيس سه گروه زبان و ادبيات فارسي در دانشگاههاي دمشق، حمص و حلب.
ـ برگزاري سالانه بيش از 6 هفته فرهنگي بزرگ در استانهاي مختلف سوريه.
ـ برگزاري سالانه 12 نشست تربيتي ـ آموزشي ويژه ارتقاء سطح فکري بانوان.
ـ برگزاري سالانه 12 نشست فکري ـ فرهنگي با حضور سخنرانان مسلمان و مسيحي پيرامون چالشهاي فکري روز.
ـ برگزاري نمايشگاههاي عکس و صنايع دستي و هنري در طول سال.

البته همانگونه که ذکر شد در اينجا بر آن نيستيم و جاي آن نيست که بخواهيم کليه فعاليتهاي اين رايزني فرهنگي را برشماريم، امّا اميدواريم نويسنده محترم مقاله اندکي وقت و انصاف به خرج داده و نگاهي به سايت ذيل نيز داشته باشد.

با تشکر
روابط عمومي رايزني

توضيحات نويسنده:
یا ولی العافیه

در پاسخ به جوابیه رایزنی محترم فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران در سوریه باید چند نکته را ذکر کنم:
- اول اینکه مطلب من تنها طرح یک سوال بوده است. آن هم اینکه چرا جمهوری اسلامی ایران در جهان عرب نفوذ فرهنگی ندارد و این اشاره کوتاه به فعالیت رایزنی های فرهنگی از این منظر بوده است که مسئولیت کار فرهنگی در خارج از کشور بر عهده این رایزنی هاست. اگر می خواستم فعالیت رایزنی های فرهنگی را نقد کنم بدون شک متن مقاله بسیار تندتر از این می شد. چون درست است که اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را نخوانده ام، اما سالهاست به اعتبار کارم در خارج از کشور از نزدیک شاهد ضعف فعالیت برخی از رایزنی ها بوده ام و خاطرات زیادی از زحمات این عزیزان دارم. پس بهتر است اصلاً وارد این بحث نشویم.
- در مورد کتاب معرفی مکان های زیارتی و سیاحتی سوریه، من بر اساس تاکید و مانوری که رایزن محترم فرهنگی در سوریه بر روی این کتاب داد حس کردم که اهمیت ویژه ای برای این کار قائل هستند نه چیز دیگر. ضمن اینکه ادعایی که در جوابیه رایزنی در این مورد آمده است چندان منطقی به نظر نمی رسد. چون اگر وزارت جهانگردی سوریه بر حسب شرح وظایفش بخواهد کتابی در معرفی نقاط سیاحتی کشورش منتشر کند، چه ربطی به رایزنی فرهنگی ایران دارد که بخواهد در ترجمه و ویرایش آن مشارکت کند؟
- در مورد دو دهه فعالیت رایزنی فرهنگی ایران در سوریه باید این نکته را ذکر کنم که من حدود هشت سال است به سوریه رفت و آمد دارم و طی این مدت چیزی که نشان از حضور فرهنگی ایران در سوریه باشد را ندیده ام. نمی دانم نتیجه دو دهه فعالیت رایزنی ایران در سوریه در کجا نمود داشته است. البته دیده ام که همه مغازه داران بازار حمیدیه فارسی صحبت می کنند و با زوار ایرانی بر سر قیمت ها چانه می زنند. اگر بخواهیم نیمه پر لیوا را ببینیم، شاید بتوان این موفقیت را مرهون دو دهه تلاش رایزنی فرهنگی ایران در سوریه دانست.
- من بخاطر فعالیت هایی که در جوابیه رایزنی فرهنگی سوریه ذکر شده است به این عزیزان خسته نباشید می گویم. ولی فکر می کنم برخی از موارد آن بدرد پر کردن گزارش کارهایی می خورد که ارگان های مختلف به صورت سالانه تهیه می کنند و کسی آنها را نمی خواند. «برگزاری 12 نشست تربیتی – آموزشی برای ارتقاء سطح فکری بانوان»، «برگزاري سالانه 12 نشست فکري ـ فرهنگي با حضور سخنرانان مسلمان و مسيحي پيرامون چالشهاي فکري روز»، «برگزاري نمايشگاههاي عکس و صنايع دستي و هنري در طول سال».
- در کمال انصاف وقت گذاشتم و سایت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سوریه را دیدم. از خوانندگان محترم هم می خواهم در کمال انصاف این سایت را ببینند. علی الخصوص لینک های انتشارات رایزنی(بخش کتاب های تمام الکترونیک) و مقاله های فرهنگی را. با دیدن این فعالیت ها با تلاش های رایزنی فرهنگی ایران برای معرفی فرهنگ، تمدن و هنر ایرانی به مردم سوریه بیشتر آشنا می شوید. من اگر جای وزیر فرهنگ سوریه بودم از تلاش های رایزنی فرهنگی ایران در این کشور بخاطر تلاش برای ارتقاء و معرفی فرهنگ عربی تقدیر می کردم. ضمناً کسانی که قصد سفر به سوریه را دارند می توانند با مکان های سیاحتی و زیارتی سوریه از طریق سایت رایزنی فرهنگی ایران در سوریه آشنا شوند. راستی چرا سایت رایزنی فرهنگی ایران در سوریه فقط به زبان فارسی است و زبان عربی ندارد؟ آیا قرار نیست مخاطب فعالیت های رایزنی فرهنگی ایران، مردم عرب زبان سوریه باشند؟

سياوش سرمدي