چند پیشنهاد ساده برای پیشگیری از سیاسی شدن یک مسأله
رهبر انقلاب، بر حسب وظیفه و حجت شرعی، روز یکشنبه را روز عید فطر اعلام کردند. عدهای از مراجع همچون آیتالله جوادی آملی و دفتر آیتالله فاضل لنکرانی نیز همین روز را عید فطر و در مقابل، مراجعی چون آیات عظام سیستانی، مکارم شیرازی، وحید خراسانی، صافی گلپایگانی، صانعی و برخی دیگر، روز دوشنبه را پایان ماه مبارک و عید فطر اعلام کردند.
به گزارش «تابناک» آنچه اما روشن و بدیهی است، اینکه همه این بزرگواران بنا بر حجت شرعی، شیوه اعلام عید و حلول ماه شوال را از منابع دینی استنباط نمودهاند، وظیفه مقلدان هم تا اندازه بسیاری روشن است و هر کدام به مراجع خودشان رجوع کردهاند.
اما در این میان، عدهای در فقدان اطلاعرسانی دقیق رسانهها و از جمله رسانه ملی، چون همیشه کوشیدند از این اختلاف نظر و فتاوای علما برداشتی سیاسی بکنند. بدیهی است که اختلاف نظر و فتوای علما و مراجع شیعه عمری به درازای عمر حوزههای علمیه دارد و از مجاری همین اختلاف، در نظرات استنباطی است که پویایی فقه شیعه در سالیان، خود را نشان داده است.
اما آنچه جای پرسش دارد، اینکه چرا مردم به درستی در جریان چگونگی این اختلاف نظرها قرار نمیگیرند؟ آیا رسانه ملی که به صورت بیست و چهار ساعته برنامه پخش میکند، نمیتواند با رفتن به قم، توضیحات این مراجع را درباره این تفاوتها به آگاهی مردم برساند؟
روشن است، وقتی موضوعی که مبتلا به اکثریت مردم ایران است، مبهم باقی میماند، جولانگاهی برای مغرضان خواهد شد و فتاوا و نظرات مراجع را هم سیاسی کرده و عمل شرعی مراجع بزرگوار را دچار تشکیک میکنند و دستاویزی میسازند برای تفرقهافکنی و وحدت شکنی.
شکی نیست که اختلاف علما در شیوه دیدن هلال ماه شوال، مستند به رویکردهای گوناگون، اما متقن شرعی است که مردم باید با شفافیت و روشنی در این باره آگاهی داشته باشند تا برخی به استناد اظهارات رسانههای خارجی، این عمل صد در صد شرعی مراجع محترم به عمل موافقان و موافقان دولت یا یک جناح سیاسی، تعبیر نکنند؛ بنابراین، برای اینکه موضوع بهتر برای مردم مؤمن روشن شود، به نظر میرسد که چند پرسش باید پاسخ داده شود و آن این که:
1) آیا در نظام حکومتی مبتنی بر ولایت فقیه، اعلام عید فطر، تنها در حوزه اختیار ولی فقیه است یا اینکه مؤمنان میتوانند در صورت اختلاف نظر مرجع تقلیدشان از نظر او پیروی کنند؟
2) آیا نمیتوان راهکاری اندیشید که نمایندهای از سوی هر یک از مراجع معظم با تیم استهلالی که از سوی دفتر رهبری مأمور استهلال میشوند، همراه شده تا نتیجه حاصل شده یکسان باشد؟
3) اگر اختلاف بر سر استنباط فقهی است، پس چرا نباید همان گونه که گفته شد، این مسأله به روشنی برای افکار عمومی باز شود و راه هرگونه شیطنت بسته شود؟
و در پایان اینکه از بدیهیات فقه شیعه، آن است که مجتهد و عالم دینی که برای رسیدن به حقیقت یک حکم، احتجاج و تلاش میکند، اگر به اصل مطلب پی برده و حکم صادر کند، دو اجر میبرد و اگر با وجود تلاشی که انجام داده، به حقیقت مسأله پی نبرد و حکمی صادر کند، موأخذه که نمیشود هیچ، بلکه یک اجر هم برای احتجاج و تلاشش میبرد. بر این مبنا، قطعا و به طریق اولی، هیچ حرجی بر مقلدان نیست و برای همین هم آنان که یکشنبه عیدشان بوده و هم آنان که بر پایه نظر مرجع تقلیدشان، دوشنبه را عید گرفتهاند، به تکلیفشان رفتار کردهاند و نباید نگران باشند.
این تفرقه افکنی و شبه افکنی خطی است که بیشتر از سوی بازناک هم دامن زده و هم پیگیری می شود !!! ما مردم بسیار دقیق مطالب ضد ولائی شما را دنبال و به موقع توی دهانتان خواهیم زد ...... 
اون اقايون بر حسب وظيفه اعلام كرده اند اگر مردم هم يادشان نباشد كه اين مسايل را سياسي كنند شما يادشان مي اندازيد دست از اين سياسي بازي دست بر داريد سياست يعني پدر مادر سوخته بازي اخوي مشكل اينجاست كه برخي از علما بر خلاف نظر خودشون در رساله عمل كردن. گفتن يكي از از را هها حكم حاكم شرع است بعد خوشون عمل نكردن!!!!!!!!!!! حالا کی نگران شده؟ مردم خودشون بلدند گلیمشون رو از آب بکشند بیرون. همین تیتر و خبر خودش سیاسیه. آیااین موضوع اختلافی مثل موضوع بلادکبیره بودن تهران از دید امام است؟ یعنی شما نمی دانید حضرت آیت الله مکارم شیرازی،بر طبق نظر رهبر انقلاب، روز یکشنبه را روز عید فطر اعلام کرده اند؟آیا خود شما به این مسئله دامن نمی زنید؟خدا هدایتتان کند با این اطلاع رسانیتون!!!!!!!!!!! در کشور پاکستان که چند فرقه سنی و شیعه دارد از هر کدام یکی در تیم استهلال حضور دارند و به اتفاق دیدن یا ندیدن عید را اعلام می کنند ما همه چیزمان باید...... در رابطه با سؤال اول نظر مرجع تقليد در رابطه با حكم حاكم مهم است و مطابق نظر بعضي از مراجع، مقلدين آنها در صورت افطار در يكشنبه بايد يك روز روزه قضا بگيرند. لطفا اطلاع رساني كنيد كه مديون آنها نباشيد.در خصوص نتيجه گيري هم منبع آن را در روايات شيعه ذكر كنيد چون مسئله يك اجر و دو اجر مربوط به فقه سني و تفسير به راي است كه در شيعه تفسير به راي معنايي ندارد.
استدلال پاياني شما اشتباه است به اين دليل كه: اعلام روز دوشنبه بهعنوان عید سعید فطر از سوی برخی مراجع محترم تقلید در حالی انجام شد که رهبر معظم انقلاب بهعنوان ولیفقیه و حاکم شرع، حکم به عید بودن روز یکشنبه دادند. این اعلام نظر از سوی برخی مراجع تقلید مانند آیات عظام وحید خراسانی، سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی، موسوی اردبیلی و ... با واکنشهای متفاوتی روبرو شد. برخی صاحبنظران در این زمینه معتقدند شأن مرجع تقلید افتا است و نه ورود به مصداق، به این معنی که مرجع تقلید با فتوا دادن درخصوص راههای ثابت شدن اول ماه، تشخیص مصداق را برعهده مقلد میگذارد. از سوی دیگر برخی نیز تأکید دارند اساساً اعلام عید فطر، شأن حکومتی و در صلاحیت حاکم شرع است و نه هر فرد دیگری. بر این مبنا، حتی چنانچه اول ماه بر یک مرجع تقلید محرز نشد و یا یک روز زودتر از حاکم شرع بر او محرز شد، وی نباید آن را اعلام عمومی کند. با اینهمه، بررسی موردی فتاوای این مراجع محترم نشان میدهد که بهجز آیتالله وحید خراسانی و آیتالله سیستانی، هر 3 مرجع محترم دیگر، یکی از راههای ثابت شدن اول ماه را حکم حاکم شرع میدانند و با این اوصاف، مشخص نیست چرا در این زمینه برخلاف فتوای خود عمل کردهاند. در مسئله 1739 رساله توضیحالمسائل آیتالله صافی گلپایگانی در خصوص راه پنجم ثابت شدن اول ماه آمده است: «پنجم- آن كه حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است.» همچنین در مسئله 1740 تأکید شده است: اگر حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است، كسى هم كه تقليد او را نمى كند، بايد به حكم او عمل نمايد ولى كسى كه مى داند حاكم شرع اشتباه كرده، نمى تواند به حكم او عمل نمايد. روشن است که براساس این فتوا، تنها دلیل عدم تبعیت از حکم حاکم شرع، علم به اشتباه او است و این در حالی است که با اعزام 150 گروه استهلال به نقاط مختلف کشور که احتمال استهلال در آن نقاط با محاسبات نجومی بیشتر بود و تصویربرداری از لحظه استهلال، احتمال اشتباه حاکم شرع منتفی است. همچنین در مسئله 1456 رساله آیتالله مکارم شیرازی نیز راه پنجم ثبوت اول ماه، حکم حاکم شرع دانسته شده و آمده است: «5ـ حكم حاكم شرع، به اين صورت كه براى مجتهد عادلى اوّل ماه ثابت شود و سپس حكم كند كه آن روز اوّل ماه است، در اين صورت پيروى از او بر همه لازم است، مگر كسى كه يقين به اشتباه او دارد.» آیتالله موسوی اردبیلی نیز در مسئله 1812 رساله عملیه خود، راه پنجم ثابت شدن اول ماه را حکم حاکم شرع خوانده و در مسئله 1813 نیز تصریح میکند: «اگر حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است، كسى كه از او تقليد نمىكند نيز بايد به حكم او عمل نمايد؛ ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده، نمىتواند به حكم او عمل نمايد.» اگرچه آیتالله وحید خراسانی و آیتالله سیستانی نظر متفاوتی دارند و به ترتیب در مسئله 1739 و 1740 رسالههای توضیح المسائل خود معتقدند اول ماه به حکم حاکم شرع ثابت نمیشود. اما حتی چنانچه از این مسئله که اعلام عمومی اول ماه و بهویژه عید سعید فطر از شؤن حکومتی و انحصاراً دراختیار ولیفقیه است، گذشته شود، تناقض میان فتوی و اقدام حداقل 3 تن از مراجع معظم تقلید که موجب ایجاد جو دودلی و تقویت بدبینیهای اخیر در بین مردم و سوء استفاده رسانههای بیگانه شده است، امری عجیب و کمسابقه است.