عملیات موصل و تلاش عربستان برای احیای نقش «عزت الدوری» در عراق

هیثم العانی طی یادداشتی که روزنامه لبنانی «الاخبار» آن را منتشر کرد، تاکید می‌کند: آنچه در این موضوع اهمیت دارد، وجود تحرکات منطقه‌ای بویژه از جانب عربستان سعودی جهت ایجاد جایگزینی برای این گروه در عراق است.

الاخبار می‌نویسد: همانند روند مشاهده شده در دو عملیات آزادسازی «رمادی» و «فلوجه»، در عملیات آزادسازی موصل نیز شاهد بودیم، پیش از آغاز این عملیات خبرهایی درباره «قیام داخلی» علیه داعش در این موصل منتشر شد و پس از آن ساعت صفر آغاز عملیات اعلام گردید تا تداعی کننده این امر باشد که آزادسازی هر منطقه‌ای در عراق با اعلام قیام داخلی در این مناطق علیه داعش کلید زده می‌شود.    

فوریه سال گذشته رسانه‌های محلی خبرهایی درباره خیزش عشایر علیه داعش در شهر رمادی همزمان با آغاز عملیات آزادسازی این شهر منتشر کردند و برای چند روز این خبرها منتشر می‌شد تا آشکار شود که زمان آغاز عملیات آزادسازی رمادی تنها 5 درصد از ساکنان شهر، خانه‌های خود را به قصد مناطق دیگر ترک نکرده بودند.

به همین ترتیب، ماه مه گذشته رسانه‌های محلی خبرهای بسیاری درباره قیام اهالی فلوجه علیه داعش همزمان با آغاز عملیات آزادسازی این شهر منتشر کردند، در حالی‌که به گواه بسیاری از ساکنان محلی اصلا چنین رخدادی حادث نشده است.

همانند دو مورد مذکور، با اعلام آغاز عملیات آزادسازی موصل صبح دوشنبه گذشته، شاهد انتشار بیانیه‌ای منتسب به گروهی مسلح بودیم که خود را «ارتش طریقت نقشبندی» معرفی می‌کرد که بطور معمول با عزت الدوری، معاون ارشد صدام حسین، دیکتاتور عراق ارتباط پیدا می‌کند.

بر اساس ادعای مطرح شده در این بیانیه، ارتش طریقت نقشبندی تصمیم به قیام علیه داعش در موصل گرفته و نسبت به تحرکات گروه‌های شبه نظامی طایفه‌ای مورد حمایت ایران که منظور «الحشد الشعبی» می‌باشد، هشدار داد.

این بیانیه مدعی است، از زمان آغاز عملیات آزادسازی موصل، ارتش طریقت نقشبندی ده‌ها عملیات نظامی علیه مواضع داعش در موصل انجام داده و طی آنها شماری از عناصر داعش را از پای درآورده است.

در حالی‌که رصدهای الاخبار و گفت‌وگوی آن با ساکنان محلی وقوع چنین عملیات‌هایی را نفی می‌کند، در این خصوص «ابراهیم الصمیدعی»، تحلیلگر عراقی مسائل سیاسی تاکید می‌کند که داعش پس از تصرف موصل در تابستان 2014 میلادی تمام گروه‌های مسلح رقیب از جمله ارتش طریقت نقشبندی را از صحنه محو کرده است.

ارتش طریقت نقشبندی

آنچه ارتش طریقت نقشبندی خوانده می‌شود، گروه مسلح تروریستی است که به ارتباطش با حزب منحل بعث معروف است و پس از سال 2003 میلادی حضور و فعالیت‌‌هایی از آن در شهرهای رمادی، فلوجة و موصل و عملیات نظامی علیه اشغالگران آمریکایی مشاهده شده است.

آخرین ظهور علنی و آشکار اعضا و نمایندگان این گروه در خیمه‌های تحصن الانبار در سال 2013 و در اعتراض به سیاست‌های «نوری المالکی»، نخست وزیر وقت عراق مشاهده شده است.

تا ژوئن 2014 و سقوط موصل نام و نشانی از ارتش نقشبندیه نبود تا اینکه در این برهه زمانی برخی رسانه‌ها که به وابستگی به حزب منحل بعث معروف هستند، از مشارکت این گروه در سقوط موصل کنار داعش سخن گفتند، موضوعی که موجب شد، داعش رهبران نقشبندیه را فراخوانده خواهان بیعت آنها شود که با فرار شماری از عناصر این گروه به منطقه «الحویجه» در نزدیکی موصل در جنوب کرکوک همراه شد.

چند هفته بعد، منابع محلی افشا کردند، داعش پس از مشاهده برافراشته شدن پرچم نقشبندیه روی شماری از بناهای حویجه اعدام‌های علنی را علیه رهبران و فرماندهان و اعضای این گروه به اجرا می‌گذارد.

«هشام الهاشمی»، کارشناس مسائل امنیتی عراقی تصریح می‌کند: اعضای گروه نقشبندیه را افرادی تشکیل می‌دهند که دارای پشتوانه‌های اعتقادی و دینی هستند و پس از سقوط موصل داعش عناصر افراطی این گروه را جذب خود کرد و میانه‌روهای آن را اعدام نمود، لذا چنین گروهی موجودیت خارجی ندارد، علاوه بر اینکه از آن تاریخ تاکنون هیچ خبری درباره این گروه به گوش نرسیده است.

محافل آگاه بین ظهور مجدد این گروه در موصل با فرصت‌های سیاسی ایجاد شده در این شهر رابطه‌ای مستقیم ملاحظه می‌کنند. به گفته آنها طرف‌های متعددی تلاش دارند، پس از آزادسازی موصل جای پایی برای خود در این شهر دست و پا کنند و این می‌تواند، یکی از دلایلی باشد که نام گروه نقشبندیه را مطرح کرده است.

به اعتقاد الهاشمی موضوع قیام علیه داعش در رمادی و فلوجه، در واقع تشویق و ترغیب و تحریک ساکنان این شهرها به قیام علیه داعش و بالا بردن روحیه و معنویات ارتش عراق از سوی طرف‌های خارج از این شهرها بود، اما در موصل این تحریکات و تشویقات از داخل شهر صورت می‌گیرد تا نشان دهنده خواسته‌ها و چشم داشت‌ها و اطماع سیاسی گروه‌های خیالی و موهوم در موصل باشد.

در همین راستا، یکی از نشریات عرب زبان مصاحبه‌ای از عزت الدوری در قالب سوال و جواب تحت عنوان «تهران بر موسسات و ارگان‌های مهم حکومتی عراق سیطره دارد .. رابطه‌ای با داعش نداریم» منتشر کرد که سوالاتی را درباره بازگشت دوری به عرصه سیاسی و امنیتی عراق پس از دوره غیبتی که آن را در عربستان سپری کرد، مطرح می‌کند.