اندلس پل ارتباط ميان مسلمانان و اروپائيان
امروزه مسلمانان جمعيتي بيش از يك ميليارد نفر در اقصي نقاط دنيا را تشكيل مي دهند و همواره از قرون گذشته تاكنون از سرزمين هاي اصلي خود به ساير كشورها مهاجرت كرده اند، و چه بسا ساكنان بومي محل زندگي خود را به دين اسلام دعوت نموده اند.
يكي از اين مناطق دنيا كه بيشترين پيشينه تاريخي و حضور هشتصد ساله مسلمانان را دارد، منطقه اندلس در كشور اسپانيا مي باشد. هم اكنون جمعيت مسلمانان در اين كشور به بيش از 500هزار نفر مي رسد كه يك سوم آن مسلمانان اسپانيايي هستند.
آثار و ابنيه و معماري بجا مانده اسلامي مانند، كاخ الحمرا در (گرانادا)، مسجد جامع قرطبه در (كوردوبا)، كتابخانه قرطبه و واژگان رايج عربي در زبان اسپانيايي و ... حكايت از تاثير فرهنگ و تمدن اسلامي در شبه جزيره ايبري و سپس گسترش آن به ساير كشورهاي اروپايي دارد.
به طوري كه تاريخ حضور مسلمانان در اسپانيا جزء جدا نشدني از تاريخ مشترك ميان مسيحيت اروپاي غربي با مسلمانان شده است. ((انتقال علوم مانند، رياضيات، نجوم، فلسفه، پزشگي، حقوق، و معماري اسلامي)) (1) توسط مسلمانان همانند پل ارتباط بين آنان در شرق و اروپاييان در غرب عمل نموده و تاثير بسزايي در تاريخ تفكر جديد و رنسانس داشته است. اما در حال حاضر هجمه زيادي پس از حادثه 11 سپتامبر، در اروپاي غربي و آمريكا عليه مسلمانان آغاز شده و به روش هاي گونا گون و متعدد ومستمر ادامه دارد.
دولتمردان غربي از بسط و گسترش و افزايش جمعيت مسلمانان تحت سيطره قلمرو خود نگران هستند و تمايلي به مهاجرت و حضور مسلمانان در سرزمين هايشان را ندارند، زيرا از بيداري و آگاهي اسلامي مبتني بر تقابل با انسان مداري و مصرف گرايي غربي در هراس هستند و آن را در تضاد منافعشان مي بينند.
در حالي كه مسلمانان همواره با نگاه ارزشي و اعمال ديني در جوامع سر خورده از معنويت روح و حيات جديدي بخشيده اند. از ويژگي بارز مسلمانان همزيستي فرهنگي با ساير ملل و اديان و مذاهب است. اين همزيستي نه تنها شبه جزيره ايبري بلكه كل اروپا را مانند گذشته تحت تاثير قرار خواهد داد.
تعدادي از ويژگي هاي تاثير گذار مسلمانان در قلمرو كشورهاي اروپاي غربي در گذشته عبارتند از:
1- آشنا ساختن اروپاييان به فرهنگ و تمدن اسلامي.
2- انتقال علوم، مانند رياضيات، نجوم، پزشکي، حقوق، فرهنگ و هنر و معماري اسلامي.
3- همزيستي مسالمت آميز فرهنگي مسلمانان با اروپاييان به ويژه در اندلس اسپانيا.
4- معرفي دانشمندان، وانديشمندان اسلامي و خدمات آنان در عرصه علم و دانش مانند، ابن رشد اندلسي، ابن مسره، ابن حزم، ابن عربي، زهراوي، ابن هاني اندلسي ابن باجه و ... در شبه جزيره ايبري.
5- رعايت حقوق شهروندي اروپاييان ازسوي حاكمان مسلمان اندلس در قلمروه حكومت اسلامي.
جملگي نشان از عظمت ،اقتدار ، فرهنگ وتمدن اسلامي و همزيستي فرهنگي مسلمانان بمدت هشت قرن در اروپاي غربي دارد، بطوريكه همواره مانند خورشيدي تابناك در تاريخ جهان اسلام و اروپا خواهد درخشيد.
پي نوشت:
(1) مجله پيام يونسكو دريچه اي گشوده به جهان ، اندلس ميعاد گاه سه دنيا.
حسين محمدي فومني – كار شناس ارشد روابط بين الملل
