از احضار وزیر فرهنگ و ارشاد تا عدم دخالت در امور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی!

با وجود آنکه رئیس کمیسیون فرهنگی دهمین مجلس شورای اسلامی از جدی‌ترین طیف منتقد دولت انتخاب شد، شواهد نشان می‌دهد، این کمیسیون بر خلاف گذاشته، مواضع یک دستی در قبال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارد و وزیر در یک سال آینده می‌تواند نفس راحت بکشد؛ اما آیا این تغییر وضعیت در کارکرد این وزارتخانه تأثیری خواهد داشت؟

به گزارش «تابناک»، در جریان حواشی جشن حافظ، نخستین برآیند از فضای کمیسیون فرهنگی با ترکیب تازه در مجلس شورای اسلامی به دست آمد. انتخاب نصرالله پژمانفر به عنوان رئیس کمیسیون فرهنگی، این تصور را به وجود آورده بود که کمیسیون فرهنگی با همان رویه‌ای که در مجلس نهم فعال بود، در مجلس دهم نیز عمل خواهد کرد و برخی موضع‌گیری‌های پژمانفر نیز مؤید همین تحلیل بود؛ اما این کمیسیون موضع دیگری دارد.



پس از جشن حافظ، حجت الاسلام احد آزادی‌خواه سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی درباره واکنش کمیسیون متبوعش به جشن حاشیه‌ساز حافظ گفت: قاعده کلی کمیسیون فرهنگی مجلس این است که در مقابل این‌گونه اقدامات ـ که با آموزه‌‌های اسلامی در تناقض است و گسترش ناهنجاری و ولنگاری فرهنگی‌ را به دنبال دارد ـ برخود جدی انجام دهد.

وی با تأکید بر اینکه این گونه هنجارشکنی‌ها در حوزه فرهنگی نمره منفی را برای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پی دارد، یادآور شد: قطعاً پس از اولین جلسه کمیسیون فرهنگی مجلس در روزهای آینده، موضوع احضار علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را برای توضیح درباره اقدامات هنجارشکنانه جشن حافظ بررسی می‌کنیم. تجربه گذشته نشان می‌دهد، مسئولان وزارت ارشاد توجه چندانی به مقابله با ولنگاری فرهنگی ندارند. این اتفاق تأسف‌برانگیز که دور از انتظار هم نبود، موجب ناراحتی خانواده‌های معظم شهدا و دلسوزان نظام شده است.


پس از موضع‌گیری تند سخنگوی کمیسیون فرهنگی، پژمانفر رئیس کمیسیون فرهنگی موضع‌گیری آزادی‌خواه را شخصی خواند و تصمیم کمیسیون فرهنگی برای احضار علی جنتی را رد کرد. از جانبی دیگر، محمدعلی وکیلی عضو دیگر این کمیسیون نیز نقد را متوجه ادبیات نشریه یالثارات دانست و اساساً نقد را متوجه این نشریه کرد.

وکیلی گفت: متأسفانه مشکلات زیادی در زیر پوست شهر نهفته که باید برای درمان آنها گام برداریم و تمرکز خودمان را بر حل آنها بگذاریم. اگر قرار بر احضار افراد به مجلس است، دوستان دیگری باید به مجلس شورای اسلامی بیایند… متأسفانه بی‌اخلاقی دوستان حد و حصر ندارد، زیرا در گذشته هم شاهد تیترهای اینچنینی از این نشریه بودیم که بنا را به تسامح گذاشتیم، ولی این اتفاق‌ها توسط این نشریه بی‌پایان است و به ‌رغم میلی باطنی خودم باید با این نشریه برخورد شود.

از سوی دیگر، جمشید جعفرپور، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی کشور، درباره بازبینی فیلم‌های سینمایی توسط اعضای این کمیسیون گفته بود: بحثی در صحن کمیسیون فرهنگی داشتیم و تعدادی از اعضا ابراز علاقه‌مندی کردند تا فیلم‌هایی که از جهات مختلفی ممکن است مطرح باشند، دیده شوند. ما هم تصمیم گرفتیم ابراز علاقه اعضا را به سازمان سینمایی انتقال دهیم تا سازمان سینمایی و عوامل سازنده اثر بتوانند برخی از فیلم‌ها را قبل از اکران عمومی ببینند.


در مقابل اما موضع دیگری اتخاذ شده که نشان می‌دهد، چقدر دامنه مواضع در کمیسیون فرهنگی از همدیگر فاصله دارد و نگاه‌ها متفاوت است و آن هم، موضع‌گیری حجت الاسلام احمد مازنی عضو دیگر کمیسیون فرهنگی مجلس دهم است.

این روحانی تأکید کرد: به هر حال اهالی سینما، جشنی برگزار کرده‌اند که البته من از این برنامه مطلع نبودم و اگر بودم شاید در این برنامه شرکت می‌کردم و با علاقه هم شرکت می‌کردم؛ در این همایش از نظر بعضی‌ها نوع پوشش و نوع رفتار مورد قبول و پسند نبوده است و شاید انتظار می‌رفت از بعضی جهات هنجارهای جامعه بیشتر و بهتر مراعات شوند.

وی درباره تعابیری که یالثارات به کار برده بود، نیز اظهار داشت: حتی اگر ما فرض کنیم که این اتفاق صحیح نبوده و اشکالاتی از نظر جامعه داشته است، نوع برخوردی که با این مسئله شده به مراتب اشکال بیشتری داشته. اصلا تعبیر سخیفی که به کار رفته، از نظر فقهی و حقوقی تعزیر دارد و قاضی می‌تواند برای کسی که چنین تعبیری را برای مسلمانی به کار برده مجازات شلاق تعیین کند. هیچکس اجازه سوء استفاده از چنین تعبیری را ندارد، مخصوصا وقتی از ناحیه افرادی اتفاق می‌افتد که مدعی دفاع از فرهنگ شهادت و ایثار و ارزش‌های دینی هستند... .

این عضو کمیسیون فرهنگی متذکر شد: ما در راه این ارزش‌ها شهدایی داده‌ایم که با جان خودشان برای تلطیف فضای عمومی جامعه، حفظ ارزش‌های انسانی و روابط و مناسبات انسانی گام برداشته‌اند و خون داده‌اند تا مردم آرامش داشته باشند، این سوء استفاده از تعابیر در قالب ارزش‌ها آن هم ارزش‌هایی مثل ایثار و شهادت به نظر من جرم را دوچندان می‌کند و خیلی وقیح تر است که از چتر ایثار و شهادت که بر سر همه مردم است و همه برای آن احترام قائل اند، سوء استفاده سیاسی بکنند و روح لطیف هنرمندان را آزار بدهند.


احمد مازنی درباره اعلام موضع نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مبنی بر علاقه مندی به نظارت کمیسیون فرهنگی بر فیلم‌ها و نمایش فیلم‌ها پیش از اکران برای اعضای این کمیسیون که حکم ورود به امور اجرایی را تحت پوشش نظارت دارد نیز گفت: چنین چیزی با اصل تفکیک قوا منافات دارد و مجلس اصلا نباید وارد مسائل اجرایی شود و تنها می‌تواند در نقش ناظر به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تذکر بدهد و نظارت یا سؤال کند.

مواضع نصرالله پژمانفر، احمد مازنی، احد آزادی‌خواه، جمشید جعفرپور و محمدعلی وکیلی، نگاه‌های کاملاً متفاوتی را نسبت به سیاست و سازوکار نظارتی، سطح مداخله در امور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حتی ارزش‌ها و ضدارزش‌ها به نمایش می‌گذارد. این پنج موضع‌گیری نشان می‌دهد کمیسیون فرهنگی مجلس دهم، بر خلاف مجلس نهم، علی جنتی را گوشه دیوار قرار نخواهد داد.

با این اوصاف باید دید، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که دیگر بهانه چالش با کمیسیون فرهنگی را ندارد، چه اقدامات جدی را در یک سال باقی مانده از دوران وزارتش انجام خواهد داد و آیا تحول خاصی در این مجموعه رخ می‌دهد یا این یک سال نیز به اداره وضع موجود سپری می‌شود؟