از تحقير تا افتخار آسيا

جدولي كه روز بعد از جام ملت‌هاي بسكتبال آسيا روي سايت بازي‌ها رفت خيلي چشمنواز است؛ ايران 9 بازي و 9 برد. اين جدول نكات ديگري هم دارد؛ چين با افتخار 14 مدال آسيايي پايين‌تر از تيم ملي بسكتبال قرار گرفته است. لبنان در سال‌هاي 2002 و 2006 به جام جهاني رفته بود اما اين بار نامي از اين تيم در سهميه‌هاي آسيايي نيست. جدول سايت بازي‌ها حقايقي را از بسكتبال ايران ثابت مي‌كند. تيمي كه پشت سر، المپيك را با قهرماني در سال 2007 آسيا ديده بود حالا بازي‌هاي جهاني را با قهرماني در بازي‌هاي 2009 آسيا پيش روي چشمانش دارد.

به نوشته جام جم؛ بسكتبال ايران حق دارد و در تيان‌جين چين حقش را گرفته است. نگاهي به نتايج 10 سال اخير مي‌گويد ما در بسكتبال قاره كهن حق داريم. قهرماني و نايب قهرماني جوانان، قهرماني باشگاه‌ها، بازي‌هاي 3 به 3 و قهرماني‌هاي ديگر در اين 8 سال، سهم ما از بسكتبال آسياست كه با همت مردان جامعه بسكتبال ايران به دست آمده است. مربيان زحمتكش، باشگاه‌هاي سرمايه‌گذار و سمت و سو دهي فدراسيون، نسل حاضر بازيكنان بسكتبال ايران را پديد آورده‌اند كه مي‌توانيم تا چند سال آينده باز هم شاهد دستاورد‌ها و پيروزي‌هاي ديگر اين نسل در عرصه‌هاي زيادتر باشيم.

بسكتبال امروزي ايران، بسكتبالي يك شبه نيست. نزديك به 10 سال با اين نسل سر كرده‌ايم. از نوجواناني كه در اردوهاي آزادي زحمت اردونشيني را با مربيان متعدد ديده‌اند تا بزرگسالاني كه اكنون در آسيا سرآمد همه حريفان شده‌اند. فرقي نمي‌كند چه كسي و در كجا افتخار به دست مي‌آورد. مهران شاهين طبع است يا مصطفي هاشمي كه سه بار ايران را بر بام باشگاه‌هاي آسيا نشاندند. مهم بسكتبال است كه با همت همگان نتيجه مي‌گيرد و پيش مي‌تازد.

چه كسي مي‌تواند كارهاي صمد نيكخواه بهرامي را فراموش كند؟ نوجواني كه 10 سال پيش مسوولان وقت بازي‌هاي جوانان غرب آسيا براي اولين بار او را ديدند و در تقدير از بازي‌هاي زيبايش به او يك ضبط صوت هديه كردند. حامد آفاق از مشهد شروع كرد و براي انتخابي در تيم جوانان سال 2000 با بابك قهرماني رقابت نزديكي داشت اما بالاخره اين يار مشهدي آمد و از آن سال با بسكتبال ماند.

مهدي كامراني پديده ميني بسكتبال تهران را به خاطر كوتاهي‌‌‌قامت و جثه ريزش زياد جدي نمي‌گرفتند اما مهدي چند سال بعد با صبا باتري رو آمد. او هم متعلق به نسل جوانان سال 2000 است. حامد سهراب‌نژاد همين‌طور يا جواد داوري كه يك اصفهاني با جسارت است.

بر سر راه اين نسل، بازيكنان ديگري قرار گرفتند كه قهرماني را با رده‌هاي پايه تجربه كردند. حامد حدادي يك استثناست كه در بازي‌هاي نوجوانان كرمان سعيد فتحي او را كشف كرد و به ناظم سلامي مربي خوزستاني حامد قول داد يك بازيكن بزرگ از او بسازد، نه فقط به واسطه قامتش كه بلند است بلكه به خاطر هوش و ذكاوتي كه كمتر در بازيكني با قامت 218 سانتي‌متر سراغ داريم. امير اميني را با برادرش بهمن مي‌شناختند اما اين جوان جنوب شهر تهران از سايه برادر خارج شد و براي خودش اسم و رسمي در بسكتبال پايه و سپس بسكتبال مردان آسيا پيدا كرد. اوشين ساهاكيان از قلب تيم جوانان 2004 آمد و محمدرضا اكبري و آرن داوودي نشان دادند جنس بازي‌شان با بچه‌هاي قديمي‌تر جور است. علي دورقي با علاقه بوسنياك از اهواز به تيم اميد رسيد و خودش را نگه داشت اما قبل از همه اين شايسته‌ها يك نام ديگر وجود دارد؛ پويا تاجيك. در منطقه 8 تهران رضا خليلي، جواني تركه‌اي را مطرح كرد و الان سال‌هاست نام تاجيك شنيده مي‌شود. با همه نامرادي‌هايي كه در حقش روا داشتند و حتي كوشيدند او را به انزوا بكشانند اما تاجيك كه به بهانه‌هاي ساده‌لوحانه المپيك را از دست داده بود، در آسيا حقش را گرفت و اينك به جهاني تركيه مي‌انديشد. از تيم ملي بسكتبال و با مطرح كردن هر نامي در اين تيم مي‌شود خيلي نكته‌هاي ديگر نوشت. يك عده هم نيستند مثل سامان ويسي كه مصدوميت امانش را بريد و به تيم نرسيد. ايمان زندي و عليرضا هنردوست هر كدام متعلق به نسل طلايي بسكتبال ما هستند. ياد و خاطره آيدين نيكخواه بهرامي هم گرامي باد.

راهي كه پيموديم

جام بيست و پنجم بسكتبال آسيا در شرايطي در تيان‌جين چين آغاز شد كه اين بار تيم‌ها همچون دوره پيشين علاوه بر مدال بازي‌ها، سهميه يك رويداد بين‌المللي از اين رويداد آسيايي را هم نشانه گرفته‌ بودند. 3 تيم برتر مسابقات 2009 جواز بازي‌هاي جهاني تركيه را ‌گرفتند كه قرار است براي نخستين‌بار با حضور 24 تيم و در روزهاي 28 آگوست تا 12 سپتامبر 2010 برگزار شود.

ملي‌پوشان ايراني كه سال 1973 و در فيليپين نخستين حضور خود در رقابت‌هاي قهرماني آسيا را با عنوان پنجمي همراه كردند، 2 سال پيش اولين مدال آسيايي، آن هم به رنگ طلايي را به دست آوردند. اين قهرماني و به دنبال آن المپيكي شدن به قدري به كام تيم ملي شيرين آمد كه بازيكنان ما برجام بيست و پنجم هم بوسه زدند. تيم ملي بسكتبال ايران پيش از قهرماني در چين 12 بار در مردان آسيا شركت كرده است.

عنوان چهارمي مسابقات 1993 اندونزي بهترين نتيجه عملكرد بسكتبال ايران در سال‌هاي گذشته است. سال‌هاي 1999و 2001 اصلا نتوانسته بوديم از منطقه غرب آسيا صعود كنيم و 2 دوره غيبت سخت و تحقيرآميز داشتيم. سال 2003 تاريخ جديد تيم ملي در بسكتبال آسيا با عنوان پنجمي شكل گرفت. سال 2005 ششم شديم. اين تيم در چهارمين حضور متوالي در مسابقات قهرماني آسيا دوباره مدال طلا را بر گردن بازيكنان شايسته خود ديد.

رايكو ترومن، مربي صربستاني براي نخستين‌بار مدال آسيا را به كشور آورد و دومين طلا با ماتيچ، هموطن رايكو به بسكتبال ما رسيد، اما با اين حال نبايد فراموش كرد مربيان خارجي با 4 يا 5 ماه فعاليت نمي‌توانند چنين موفقيت‌هاي بزرگي را به تنهايي رقم بزنند بلكه بستر اصلي كار از 10 سال قبل به اين سو و با زحمات همه اهالي بسكتبال كشور فراهم شده است و مربيان خارجي از گنجينه بسكتبال ايران بخوبي استفاده كردند و مفتخر به پيروزي‌هاي مهمي در سوابق مربيگري خود شدند.

وسلين ماتيچ پس از حضور در كمپ تمريني آلمان و قهرماني تيمش در تورنمنت قطر و ويليام جونز در واقع در آزمون‌هاي مختلف با تيم ايران، امتحانش را پس داد. او اگر چه تا پيش از قهرماني با ايران كارنامه روشني در بسكتبال نداشته است، اما از توانمندي‌هاي موجود در بسكتبال ايران بخوبي استفاده كرد. ماتيچ شاخصه‌هاي بسكتبال ما را با زندگي در كنار تيم و اطلاعاتي كه به دست آورده بود بخوبي شناخت و به درك متقابلي از سطح داشته‌هاي بسكتبال ايران و مطالبات آن از بسكتبال آسيا، دست يافت.

ايران با 2 طلا پنجم است

ايران نخستين تيمي است كه با اولين نشان طلا، صف رقباي سنتي شرق آسيا را بر هم زد. اين دومين طلاي بسكتبال ما در جمع مدال‌آوران بازي‌هاست كه بيشتر نام تيم‌هاي شرق قاره كهن در آن به چشم مي‌خورد. چين 14 طلا، يك نقره و 2 برنز دارد. فيليپين 5 طلا، 2 نقره و يك برنز در اين رقابت‌ها گرفته است. كره جنوبي با 2 طلا و 11 نقره و 9 برنز يكي از ركوردداران بسكتبال آسياست. ژاپني‌ها با 2 طلا، 5 نقره و 7 برنز ديگر تيم سنتي بسكتبال آسيا به شمار مي‌روند.

ايران با 2 طلا بعد از اين كشورها در رتبه پنجم است. لبناني‌ها 3 نقره، چين تايپه 2 نقره و 2 برنز، كره شمالي يك نقره، قطر 2 برنز و عربستان و اردن با يك برنز در مكان‌هاي بعدي جدول مدال‌آوران بسكتبال آسيا قرار گرفته‌اند. رده‌بندي جام بيست و پنجم: 1- ايران 2- چين 3- اردن 4- لبنان 5- چين تايپه 6- قطر 7- كره جنوبي 8- فيليپين 9- قزاقستان 10- ژاپن 11- كويت 12- امارات 13- هند 14- ازبكستان 15- اندونزي 16- سريلانكا.

نگاهي به حريفان

تيم‌هاي لبنان و اردن بازي رده‌بندي را برگزار كردند كه اردن با شكست لبنان، مانع از راهيابي آنها به تركيه شد. لبناني‌ها نسبت به دوره‌هاي گذشته تفاوت داشتند و به جكسون ورومن تابعيت لبناني دادند. آنها بازيكناني همچون پاول خوري و جوزف ووگل را از دست داده‌اند و به جاي آنها، ورومن در تركيب لبنان است.

تيم اردن، راشم رايت بازيكن آمريكايي را به خدمت گرفته تا تز استفاده از بازيكن خارجي پس از جام باشگاه‌هاي آسيا به طرز عجيبي در جام ملت‌ها ديده شود. اردن در اوج بسكتبال خود در اين سال‌ها قرار دارد، اما لبنان درست است كه ورومن را به خدمت گرفته، اما ضعيف‌تر از دوره قبل شده است.

علي محمود، روني فهد، فادي خطيب و برايان بشارا همان چهره‌هاي هميشگي لبنان هستند. لبناني‌ها پس از 2 دوره حضور پي‌درپي در جام جهاني، بازي‌هاي 2010 را از خانه تماشا خواهند كرد! اردن با ايمن آيداس، انور سبزوكو، سم داگلاس و زيدالخاص تيم قدرتمندي به چين آورده بود.

تيم چين غيبت يائو مينگ را در بازي با ايران بيشتر احساس كرد. چيني‌ها فنگ، ليان جيان و وانگ ژي‌ژي را در تركيب خود داشتند كه هيچ كدام از آنها نتوانستند چهره قدرتمند ميزبان را در بازي‌ها به نمايش بگذارند. بازي شكننده چين برابر لبنان در 2 مسابقه كه به ترتيب با 3 و 4 امتياز به نفع چين به پايان رسيد يا بازي كم‌اثر ستاره‌هاي چيني برابر اردن، اين نويد را مي‌داد كه تيم ايران بهتر بتواند مقابل رقيب سنتي شرق آسيا صف‌آرايي كند.

بهترين‌هاي بازي‌ها

روزي كه نام صمد نيكخواه بهرامي و حامد حدادي در فهرست برترين‌هاي پاس منجر به گل و ريباند ثبت شد، بيشتر به خود باليديم چون موفقيت تيم از يك سو و دستاوردهاي فني بازيكنان از سوي ديگر، شيريني خودش را دارد. صمد با 162‌امتياز نفر چهارم بازي‌ها شد. حامد حدادي در اين جدول نهم است. در ريباند حامد حدادي بي‌چون و چرا اول است. 118‌ريباند برابر 94 ريباند ليان جيان چيني، فاصله حامد را با دومين نفر ريباند نشان مي‌دهد.

اوشين ساهاكيان با 69 ريباند خود را به جمع 10 نفر بازي‌ها رسانده است. در بلاك‌شات و در بالاي همه نام‌ها نام حدادي به چشم مي‌خورد. در پاس منجر به گل كاپيتان صمد با 43 اقدام، همكاري خود را در تيم نشان داده است و در صدر بازيكنان جام بيست و پنجم قرار دارد.

مهدي كامراني با 27 پاس، پنجم است. در توپ‌ربايي مهدي كامراني با 26 اقدام در رديف اول و حامد آفاق با 18 اقدام در مكان ششم؛ عملكرد خوب دفاعي خود را ثابت كردند. در بازي‌هاي اين دوره حامد حدادي در 6 بازي موفق شد تا دابل دابل كند. يعني در 2 مهارت فني بسكتبال بيش از 10 اقدام مثبت داشته است.