چهار اشتباه آنکارا که واقعه تروریستی اخیر را رقم زد

به گزارش «تابناک»، روزنامه آمریکایی «هافینگتون پست» در مطلبی به موضوع انفجارهای تروریستی اخیر در فرودگاه استانبول پرداخته و با اشاره به همزمانی این رویداد با روند عادی سازی روابط آنکارا با تل آویو و مسکو، اشاره می‌کند که این واقعه، در حقیقت نتیجه سیاست‌هایی بوده که ترکیه پیش از این گرفته و کمی دیر به فکر بهبود وضعیت روابط خود در منطقه افتاده است.

به عقیده نویسنده این مطلب، نخستین خطای ترکیه در سیاست خارجی خود، حمایت از گروه‌های معارض به نام «میانه رو» سوری، همچون «ارتش آزاد سوریه» بود تا بدین طریق، بشار اسد، رئیس جمهور سوریه را از قدرت ساقط کند. با این حال، مدتی بعد معلوم شد که ترکیه از گروه‌های افراطی، همچون جبهه النصره نیز حمایت کرده و به این گروه‌ها سلاح می‌دهد.

همزمان، یک گروه افراطی‌تر در عراق در حال قدرت گرفتن بود که در آن زمان به عنوان «القاعده عراق» شناخته می‌شد و بعد‌ها داعش نام گرفت. به موازات قدرت گیری داعش، عناصری از بدنه ارتش آزاد و دیگر گروه‌ها، از جمله جبهه النصره جدا شده و به این گروه پیوستند. دومین خطای ترکیه، دست کم گرفتن قدرت رو به رشد داعش بود، زیرا در سال ۲۰۱۴، احمد داواوغلو – که در آن زمان وزیر خارجه ترکیه بود – داعش را «گروهی جوان عصبانی» خواند!

در‌‌ همان سال، داعش اقدام به اشغال کنسولگری ترکیه در موصل کرد و ۴۹ کارمند آن را به مدت ۱۰۱ روز گروگان گرفت. با وجود این، یک رسانه ترکیه‌ای در سال ۲۰۱۵ فاش کرد که دولت آنکارا برای داعش هم سلاح ارسال کرده است.

سومین خطای دولت ترکیه این بود که تا اواخر سال ۲۰۱۵، نسبت به تشدید کنترل مرزی در مرزهای جنوبی خود اقدام نکرد. این زمانی بود که داعش دیگر موضع خود را در سوریه و در جنوب شرق ترکیه تثبیت کرده بود. شهر «آدیامان» به یک مرکز مهم برای تروریست‌های داعش تبدیل شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که دست کم دو حمله تروریستی که سال گذشته در ترکیه اتفاق افتاد، به این شهر ارتباط داشته است.

تا اوت ۲۰۱۴، جامعه بین المللی دیگر پی برده بود که خلأ قدرت در سوریه به چه میزان است و این امر چگونه سبب تسهیل احیای تروریسم می‌شود؛ هرچند آمریکا در آغاز تمایل چندانی به اقدام نظامی علیه داعش نداشت، سرانجام هدایت ائتلافی بدین منظور را بر عهده گرفت. در همین حال، به واسطه خلأ قدرت موجود، کردهای سوریه نه تنها توانستند به خودمختاری دست پیدا کنند، بلکه به یکی از مؤثر‌ترین نیرو‌ها در مبارزه با داعش نیز تبدیل شدند.

در این شرایط، ایالات متحده در تلاش برآمد تا از کرد‌ها یک نیروی مؤثر علیه داعش ایجاد کند؛ در حالی که ترکیه آن‌ها را یک تهدید جدید علیه امنیت ملی خود قلمداد کرده است. میزان حمایت خارجی از کردهای سوریه، در ‌‌نهایت ترکیه را به انجام خطای چهارم واداشت؛ یعنی انجام حملات هوایی علیه کردهای سوریه در اکتبر ۲۰۱۴.

مجموعه این اقدامات بود که سبب شد، ترکیه از یک سو در سطح بین المللی به عنوان حامی تروریسم در سوریه شناخته شود و از سوی دیگر، خود این کشور را در معرض تهدیدات تروریستی برآمده از داعش و نیز شبه نظامیان افراطی کرد قرار داد. با وجود این، هرچند آنکارا هم اکنون روندی از تنش زدایی را در سطح منطقه آغاز کرده، سایه اشتباهات گذشته همچنان بر سر این کشور سنگینی می‌کند.