ترجيح پزشكان بر بيكاري تا رفتن به مناطق محروم
كميسيون آموزش مجلس، نامهاي براي وزير بهداشت نوشته و خواستار افزايش 30 درصدي ظرفيت پزشكي، دندانپزشكي و داروسازي در كنكور 88 شد كه ظاهرا و البته خصوصا براي داوطلبان اين رشتهها اقدام خوبي محسوب ميشود، اما پاسخ تلويحي وزير بهداشت و ماجراي ظرفيت اين رشتهها چيز ديگري است.
به نوشته «جام جم»، علي عباسپور تهرانيفرد، رئيس كميسيون آموزش معتقد است سياستهاي وزارت بهداشت در تربيت پزشك مبهم است و ديدي انحصارگرايانه نسبت به تربيت پزشك وجود دارد.
او ميگويد: سال 1374، 16 دانشگاه علوم پزشكي در كشور وجود داشت. سال 88 اين تعداد به 48 دانشگاه رسيد، اما ظرفيت پذيرش در رشتههاي پزشكي، دندانپزشكي و داروسازي از سال 74 تا كنون كاهش يافته به طوري كه سال 88 به كمتر از تعداد پذيرش سال 74 رسيده كه اين موضوع براي اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس قابلقبول نيست.
عباسپور ادامه ميدهد: وزير بهداشت عنوان كرده است، به ازاي هر 700 نفر يك پزشك در كشور وجود دارد. ما طي نامهاي تحليل و مبناي چنين آماري را از وي خواستهايم، اما پاسخي منعكس نشده است. در صورتي كه اين آمار درست باشد، توزيع پزشك در كشور غيرمنطقي است و اگر وزارت بهداشت نميتواند درباره اين آمار و توزيع نامناسب توضيحي ارائه دهد، ضعف مديريت در اين وزارتخانه است.
رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس با بيان اينكه يك ديد انحصارگرايانه نسبت به تربيت پزشك در وزارت بهداشت وجود دارد، اظهار ميكند: مسئولان وزارت بهداشت در كميسيون آموزش عنوان كردهاند، اگر تربيت نيروي پزشك افزايش يابد، جامعه با خطراتي در زمينه درمان مواجه ميشود و پزشكان بيشتر با هدف كسب درآمد به دنبال بيماريابي ميروند، اين در حالي است كه ما جامعه پزشكان را بري از چنين مواردي ميدانيم.
عباسپور با اشاره به اعتباراتي كه دانشگاههاي علوم پزشكي دريافت ميكنند، ميگويد: با اعتباراتي كه هر ساله دانشگاههاي علوم پزشكي دريافت ميكنند، تربيت كم دانشجوي پزشكي و كاهش ظرفيت هرز رفتن امكانات است.
از اين رو اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس، طي نامهاي از وزير بهداشت خواستهاند كه به رشتههاي پزشكي و دندانپزشكي در كنكور 88، 30 درصد افزايش ظرفيت اختصاص دهد.
پاسخ وزير بهداشت
هرچند اعتراض و نامه كميسيون آموزش مجلس از جهاتي درست به نظر ميرسد، اما پاسخ وزير بهداشت نيز منطقي به نظر ميرسد. وزير بهداشت درباره اين نامه و در مورد افزايش ظرفيت رشته پزشكي و انتقاد رئيس اين كميسيون از وزارت بهداشت به مهر ميگويد: وزارت بهداشت نميتواند در تعيين ظرفيت رشتههاي علوم پزشكي بدون توجه به بازار كار تصميمگيري كند.
كامران باقري لنكراني ادامه ميدهد: قرار است معاونت آموزشي وزارت بهداشت توضيحات لازم را در اين زمينه ارائه كند.
به گفته لنكراني، موضوعي كه در برنامه چهارم توسعه به وزارت بهداشت درخصوص افزايش ظرفيت رشته پزشكي تكليف شده، اين است كه براي ظرفيتها بايد به بازار كار، نياز كشور و روزآمدي توجه شود، پس وزارت بهداشت نميتواند در تعيين ظرفيت رشتههاي علوم پزشكي بدون توجه به بازار كار تصميمگيري كند، چرا كه كار اشتباهي خواهد بود.پاسخ وزير بهداشت از اين نظر منطقي است كه تعداد پزشكان بيكار در كشور هر چند آمار متناقضي دارد، اما اتفاقا هشدار دهنده به نظر ميرسد.
آمار تعداد پزشكان بيكار در كشور از منابع مختلف حدود 8 تا 10 هزار پزشك را شامل ميشود كه دلايل مختلفي دارد و باوجود طرحي نظير پزشك خانواده كماكان بحث بيكاري پزشكان عمومي مطرح است، اما در كنار دلايل مختلف اين مساله كه پزشكان تمايلي براي رفتن به مناطق محروم ندارند، پر رنگتر است.
طرح پژوهشي ظرفيت رشتههاي پزشكي
بهرام عيناللهي، معاون آموزشي وزارت بهداشت نيز با اشاره به تحقيقي 3 ساله درخصوص ظرفيت رشتههاي علوم پزشكي، از تعيين ظرفيت پزشكي عموميكنكور 88 به ميزان حدود 3000 نفر خبر ميدهد و ميگويد: طرح مذكور به كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ارائه شد.
معاون آموزشي وزارت بهداشت خاطرنشان ميكند: در اين طرح پژوهشي 3 ساله، نيازهاي آينده جامعه به پزشك، فاكتورهاي بخشخصوصي و بخش دولتي، ميزان وروديها، ميزان افت تحصيلي و عدمادامه تحصيل در دكتري حرفهاي و ديگر موارد مورد بررسي قرار گرفت و با توجه به همه عوامل به عدد 3000 پزشك عمومي در سال رسيديم كه ظرفيت مطلوبي براي كشور محسوب ميشود.
وي با تاكيد بر اين نكته كه وزارت بهداشت در اين مطالعه دخالت نداشته، يادآور ميشود: 2 موضوع در تربيت پزشك عموميمطرح است؛ يك بحث تربيت نيروي انساني و ديگري تامين پزشك در مناطق محروم. طبق آمار موجود از ابتداي ادغام آموزش پزشكي و سلامت از سال 65 تاكنون، 80 هزار پزشك عمومي تربيت شده است.
توزيع ناعادلانه پزشك
به نظر ميرسد، نگراني مجلس از كمبود پزشكان و پاسخ و تاكيد وزارت بهداشت در خصوص بازار كار در مجموع به يك عامل بر ميگردد. در واقع آنچه به عنوان كمبود پزشك و نيروي متخصص مطرح است، بيشتر شامل مناطق محروم كشور است وگرنه در كلانشهرها و بسياري از شهرهاي كشور، مساله كمبود پزشكان به شدت مناطق محروم مطرح نيست.
كمبود پزشك در مناطق محروم و نگراني از اين موضوع ، اشاره دارد به بحثي با عنوان توزيع ناعادلانه پزشك در كشور كه در سالهاي اخير بارها مطرح شده است.
مديركل دفتر گسترش دانشگاههاي علوم پزشكي وزارت بهداشت نيز در اينباره ميگويد: در توزيع نيرو در مناطق مختلف و اعتبارات لازم براي جذب نيرو با مشكل روبهرو هستيم، البته طرح پزشك خانواده تا حدودي مشكل توزيع نيرو را رفع كرده، ولي اين طرح نيز به طور كامل اجرا نميشود و اجراي كامل آن نيازمند تعامل بيشتر وزارتخانههاي رفاه و بهداشت است.
سيد اميرمحسن ضيايي با اشاره به افزايش5 درصدي ظرفيت پذيرش دانشجو در كنكور سال88 رشتههاي علوم پزشكي، ميگويد: حدود 21 هزار دانشجو در گروههاي علوم پزشكي پذيرش ميشوند، البته هرچند امكان افزايش ظرفيت با توجه به عرصههاي مختلف آموزشي وجود دارد، ولي افزايش بيشتر، نيازمند اعتبارات لازم و نياز كشور است.
او با بيان اينكه وزارت بهداشت از نظر تربيت نيروي انساني در دانشگاههاي دولتي بر اساس مطالعات و نيازسنجيهاي انجام شده با كمبودي مواجه نيست، اظهارميكند: ما فقط در توزيع نيرو در مناطق مختلف از جمله مناطق محروم با مشكل روبهرو هستيم.
ضيايي به برنامههاي چشم انداز 20 ساله، نقشه جامع علميكشور و برنامه 5 ساله توسعه اشاره ميكند: سياست وزارت بهداشت با توجه به اين برنامهها به سمت افزايش ظرفيت دورههاي تحصيلات تكميلي است تا با توليد نيروي انساني مناسب، نياز كشور را تامين كنند.به هر روي به نظر ميرسد مسوولان بهداشت و درمان كشور به جاي افزايش ظرفيت پزشكي در دانشگاه، بايد راهكارهايي براي توزيع مناسب پزشك در سراسر كشور بينديشند و با ارائه تسهيلات ويژه، پزشكان را به خدمت در مناطق محروم ترغيب كنند.
