آب در برنامه ششم آب رفت

به‌رغم تحولات اقليمي، خشكسالي‌ها و كم‌آبي‌هاي اخير و بحران‌ آب به وجود آمده در كشور توجه به بخش آب در سياست‌هاي كلي برنامه ششم توسعه نسبت به برنامه‌هاي توسعه چهارم و پنجم كمرنگ شده است.

به گزارش خبرنگار تابناک اقتصادی، با وجود آنكه در سياست‌هاي كلي ابلاغي برنامه ششم از سوي مقام معظم رهبري، آب به عنوان يكي از محورهاي كليدي ذكر شده بود اما موضوع آب در برنامه ششم هيچ بند مستقلي ندارد در حالي كه برای بسياری از بخش‌ها از جمله بخش‌های نفت و حمل و نقل بندهای مستقلی در سياست‌های کلی برنامه ششم توسعه ارائه شده است.

مقايسه بندهاي سه برنامه توسعه‌اي چهارم، پنجم و ششم نشان‌دهنده كمتر شدن توجه به مساله آب است. در برنامه چهارم سه بند 19، 37 و 40 به موضوع آب اختصاص يافته بود. در اين بندها آورده شده بود:

بند 19: آمایش سرزمين مبتنی بر اصل حفاظت محيط زیست و احيای منابع طبيعی باشد. بند 37: ایجاد سازوکار مناسب برای رشد بهره‌وری عوامل توليد انرژی، سرمایه، نيروی کار، آب وخاک در دستور كار قرار گيرد و بند 40: توجه به ارزش اقتصادی، امنيتی، سياسی و زیست محيطی آب در استحصال، عرضه، نگهداری و مصرف آن و مهار آبهایی که از کشور خارج می‌شود و اولویت استفاده از منابع آب‌های مشترک لحاظ شود.

در برنامه پنجم اگرچه بندهاي مربوط به آب به يك مورد محدود شد اما همچنان بندي مستقل براي توجه به مقوله آب وجود داشت. در بند 26 برنامه پنجم آمده است: توجه به ارزش اقتصادی، امنيتی، سياسی و زیست محيطی آب با تسریع در استحصال، عرضه، نگهداری و مصرف آن و مهار آبهایی که از کشور خارج می‌شود با اولویت استفاده از منابع آب‌های مشترک لحاظ شود. اين بند در واقع تكرار بند 40 برنامه چهارم بود.

اما در برنامه ششم و در بند 28 آورده شده است: اولویت دادن به حوزه‌های راهبردی صنعتی از قبيل صنایع نفت، گاز، پتروشيمی، حمل ونقل، مواد پيشرفته، ساختمان، فناوری اطالعات و ارتباطات، هوافضا، دریا، آب و کشاورزی و افزایش ضریب نفوذ فناوری‌های پيشرفته در آنها مورد توجه قرار گيرد.

همانطور که براساس تحليل مركز پژوهش‌هاي مجلس اشاره شد، به‌رغم تحولات اقليمی، خشكسالی‌ها و کم آبی‌های اخير و بحران آب به وجود آمده در کشور و همچنين هشدار دستگاه‌ها و مراکز اجرایی و تحقيقاتی کشور مبنی بر این امر، جایگاه آب در سياست‌های کلی برنامه ششم توسعه باید به طور مستقل و پررنگ ارائه شود تا بتوان سایر مواد برنامه ششم توسعه را برمبنای آن تدوین کرد. در سياست‌های کلی برنامه ششم توسعه تقریبا تمامی موارد موردنظر به طور غيرمستقيم به مقوله آب اشاره دارند.

نگاهی به برنامه چهارم و پنجم نشان می‌دهد برخی از اهداف کمی مرتبط با بخش آب به‌طور صریح ذکر شده‌اند که از جمله می‌توان به افزایش 25 درصدی کارآیی آب در بخش کشاورزی در برنامه چهارم توسعه و بهبود 25 درصدی بيلان سفره‌های آب زیرزمينی در برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه اشاره کرد.